กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) มอบหมายสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA ศึกษาแนวทางกำหนดราคากลางขั้นต่ำสำหรับค่ารอบไรเดอร์ หลังการหารือร่วมกับแพลตฟอร์ม ลาลามูฟ (Lalamove) และตัวแทนไรเดอร์พบว่า บางเที่ยวมีค่าตอบแทนลดลงเหลือประมาณ 3 บาทต่อกิโลเมตร จากในอดีตได้กว่า 10 บาทต่อกิโลเมตร
ขณะที่ไรเดอร์ประเมินต้นทุนเบื้องต้นอยู่ที่ประมาณ 3.70 บาทต่อกิโลเมตร โดยแนวทางดังกล่าวจะไม่ได้จำกัดเฉพาะ Lalamove แต่จะหารือกับแพลตฟอร์ม ไรเดอร์ และหน่วยงานอื่นเพิ่มเติม เพื่อหากลไกที่เหมาะสมกับอุตสาหกรรมโดยรวม
นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดีอี เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า ข้อเรียกร้องหลักของไรเดอร์ Lalamove มี 3 เรื่อง ได้แก่ ค่ารอบ หลักเกณฑ์การลงโทษเมื่อมีการยกเลิกงานหรือกระทำผิดเงื่อนไขของแพลตฟอร์ม และค่าคอมมิชชัน นอกจากนี้ ยังมีข้อสังเกตเรื่องราคาค่าบริการที่แตกต่างกัน แม้เป็นการเรียกใช้บริการในระยะทางเท่ากัน
สำหรับราคากลางค่ารอบ กระทรวงมองว่าจำเป็นต้องศึกษาต้นทุนและปัจจัยที่เกี่ยวข้องให้ครบถ้วนก่อน โดยราคาที่กำหนดขึ้นในอนาคตควรมีกลไกปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์ เช่น การเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมัน ไม่ใช่กำหนดเป็นตัวเลขตายตัว ขณะเดียวกัน ยังต้องพิจารณาว่าจะดำเนินการภายใต้กฎหมายหรือกลไกใด รวมถึงมีหน่วยงานใดต้องเข้ามามีส่วนร่วม
ผมคิดว่ามันควรจะมีราคาขั้นต่ำในระดับหนึ่ง คือเราต้องให้ความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย ไรเดอร์เขามีต้นทุนที่ชัดเจนพอสมควร อย่างไรก็ตามไม่ให้ผลตอบแทนมันลดต่ำกว่าต้นทุนนั้น ผมคิดว่ามันต้องมีตรงนั้น เพื่อปกป้องไรเดอร์ทุกคนในทุกแพลตฟอร์ม
ทั้งนี้ ในช่วงที่ยังไม่มีข้อสรุปเรื่องราคากลาง ไรเดอร์เสนอค่ารอบที่ 10 บาทต่อกิโลเมตร ขณะที่กระทรวงเห็นว่ายังไม่สามารถสรุปตัวเลขดังกล่าวได้ เพราะต้องประเมินผลต่อการแข่งขันและปัจจัยอื่นประกอบ
อย่างไรก็ตาม ลาลามูฟ รับว่าจะกลับไปพิจารณาเรื่องค่าตอบแทน โดยเฉพาะงานที่มีอัตราต่ำกว่าต้นทุนของไรเดอร์ ส่วนตัวเลขใหม่จะอยู่ที่ระดับใดยังไม่มีข้อสรุป
ประเด็นสำคัญอีกส่วนคือข้อมูลสัดส่วนของงานที่มีค่ารอบประมาณ 3 บาทต่อกิโลเมตร ซึ่งยังแตกต่างกันมาก ฝั่งไรเดอร์ประเมินว่ามีประมาณ 70–80% ของเที่ยวงาน ขณะที่ ลาลามูฟประเมินจากข้อมูลของบริษัทว่าอยู่ที่ประมาณ 5% ของออเดอร์ทั้งหมด ทั้งสองฝ่ายจึงจะนำข้อมูลกลับมาเปรียบเทียบและหารือกันอีกครั้งภายใน 15 วัน เพื่อหาตัวเลขที่ตรงกันก่อนพิจารณาแนวทางระยะยาว
ด้านตัวแทนลาลามูฟ อธิบายว่า การคำนวณค่าตอบแทนมีหลายปัจจัย ทั้งคะแนนของไรเดอร์ ระยะเวลา และอุปสงค์กับอุปทาน โดยบริษัทใช้ปัจจัยด้าน Demand-Supply ประกอบการกำหนดราคาเพื่อเพิ่มปริมาณออเดอร์ อย่างไรก็ดี ฝั่งไรเดอร์เห็นว่า ไม่ว่าความต้องการใช้บริการจะมากหรือน้อย ค่าตอบแทนไม่ควรลดลงจนต่ำกว่าต้นทุนการทำงาน
ส่วนมาตรการลงโทษกรณียกเลิกงาน ลาลามูฟ ตกลงลดระยะเวลาลงโทษจากเดิม 3 วัน เหลือ 1 วัน และจะเริ่มใช้ในวันถัดจากการแถลง ขณะที่ประเด็นค่าคอมมิชชัน บริษัทจะนำกลับไปศึกษาภายในเพิ่มเติมว่าสามารถปรับเปลี่ยนได้หรือไม่
การหารือยังกล่าวถึงปัญหาการยกเลิกงานในระบบแล้วตกลงรับงานกันภายนอกแพลตฟอร์ม ซึ่ง ลาลามูฟเห็นว่าทำให้รายได้ของบริษัทสูญหาย และอาจเกี่ยวข้องกับการออกแบบระบบคะแนนและค่าตอบแทน กระทรวงจึงขอให้ทั้งบริษัทและกลุ่มไรเดอร์ร่วมกันหาแนวทางลดปัญหาดังกล่าวควบคู่กับการพิจารณาความเป็นธรรมด้านรายได้
สำหรับข้อเรียกร้องของไรเดอร์ ตัวแทนกลุ่มให้ข้อมูลว่า เมื่อประมาณ 3 ปีก่อน ค่ารอบเคยอยู่ที่ประมาณ 13 บาทต่อกิโลเมตร ก่อนลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 10 บาท และลดลงต่อเนื่องในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา
กลุ่มไรเดอร์จึงเสนอให้กำหนดค่ารอบที่ 10 บาทต่อกิโลเมตร ซึ่งเมื่อหักค่าคอมมิชชัน 20% จะเหลือประมาณ 8 บาทต่อกิโลเมตร เพื่อนำไปครอบคลุมต้นทุนการทำงาน รวมถึงค่าใช้จ่ายจากการเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ
พวกเรายืนยันว่าพวกเรายืนราคาที่ 10 บาทต่อกิโลเมตร โดยราคานี้หัก 20% เราจะเหลือ 8 บาท ต้นทุน 4 บาท ไม่รวมต้นทุนแฝง เราจะเหลือตรงนั้นมากน้อย ไว้ Support ตัวเราเอง เวลาเจ็บป่วยไข้ หรือว่าเกิดอุบัติเหตุ
ขณะเดียวกัน ไรเดอร์ให้ข้อมูลว่า การเปลี่ยนแปลงค่ารอบที่ผ่านมาไม่มีการแจ้งล่วงหน้า และพบกรณีที่ลูกค้าต่างบัญชีเรียกใช้บริการจากจุดเดียวกัน ระยะทางเท่ากัน แต่ได้รับราคาต่างกัน ส่วน ETDA อธิบายว่า เงื่อนไขการแจ้งการเปลี่ยนแปลงล่วงหน้า 15 วันที่กล่าวถึงนั้นใช้กับบริการขนส่งคน ซึ่งมีการกำหนดอัตราค่าโดยสารตามหลักเกณฑ์ของกรมการขนส่งทางบก ขณะที่บริการขนส่งสิ่งของยังไม่มีการกำหนดราคากลางในลักษณะเดียวกัน
นายเซีย จำปาทอง สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน กล่าวว่า ประเด็นค่ารอบไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะลาลามูฟและมีผู้ปฏิบัติงานจากแพลตฟอร์มอื่นร้องเรียนเช่นกัน โดยมองว่าการนำข้อมูลของบริษัทและไรเดอร์มาเปรียบเทียบกันอีกครั้งภายใน 15 วัน จะเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนหาข้อสรุปว่าค่าตอบแทนที่เหมาะสมควรอยู่ในระดับใด
