‘ไทยคม’ ส่งหนังสือถึง ‘เอ็นที’ อ้อนขอต่ออายุ ‘ไอพีสตาร์’ หลังดาวเทียมดวงใหม่ดีเลย์ยาว

การต่ออายุการใช้งานดาวเทียมไทยคม 4 หรือ 'ไอพีสตาร์' กลับมาเป็นประเด็นอีกครั้ง หลังบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ เอ็นที ส่งหนังสือถึงกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ขอขยายอายุการใช้งานดาวเทียมไอพีสตาร์ในตำแหน่งวงโคจร 119.5 องศาตะวันออก ออกไปอีก 2 เดือน

จากเดิมที่มีกำหนดสิ้นสุดภารกิจในเดือน ก.ค.2569 ก่อนส่งเรื่องให้สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) พิจารณา คาดว่าจะเข้าสู่การประชุมบอร์ดในสัปดาห์หน้า

ก่อนหน้านี้ในการประชุมบอร์ด กสทช. เมื่อวันที่ 21 เม.ย.2569 สำนักงาน กสทช. รายงานว่า ไอพีสตาร์ ซึ่งหมดอายุทางวิศวกรรมแล้ว มีแนวโน้มหลุดจากวงโคจร จึงจำเป็นต้องเตรียมมาตรการรองรับเพื่อไม่ให้กระทบต่อผู้ใช้บริการ โดยหนึ่งในแนวทางคือการขอใช้ช่องสัญญาณจากดาวเทียม Korea-SAT ของเกาหลีใต้เป็นการชั่วคราว

เอ็นทีไม่อนุมัติขยายถึงปี 2570

พ.อ.สรรพชัยย์ หุวะนันทน์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ เอ็นที เปิดเผยว่า ไทยคมได้ขอให้เอ็นทีรับรองการใช้งานำอพีสตาร์ต่อไปอีก 1 ปี หรือถึงเดือน ก.ย.2570 โดยให้เหตุผลว่ายังมีเชื้อเพลิงเพียงพอสำหรับการให้บริการ

อย่างไรก็ตาม บอร์ดเอ็นทีไม่เห็นชอบ และอนุมัติให้ขยายอายุการใช้งานเพียง 2 เดือน หรือถึงเดือน ก.ย.2569 เนื่องจากประเมินว่าดาวเทียมมีข้อจำกัดด้านพลังงานและความปลอดภัยในการปฏิบัติภารกิจ

ก่อนหน้านี้เจ้าหน้าที่ กสทช. ยังรายงานว่า ดาวเทียมมีแนวโน้มหลุดจากวงโคจรราววันที่ 31 ก.ค.2569 และอาจไม่สามารถยืดอายุการใช้งานได้อีก

ว่าจะมาเป็นดาวเทียมบุกเบิกของไทย

ไทยคม 4 หรือ ไอพีสตาร์ถูกส่งขึ้นสู่วงโคจรเมื่อปี 2548 และถือเป็น ดาวเทียมบรอดแบนด์ความเร็วสูงดวงแรกของโลกในยุคนั้น รวมทั้งเคยเป็นดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของโลก รองรับช่องสัญญาณ Ku-band 87 ช่อง และ Ka-band 10 ช่อง

ดาวเทียมถูกออกแบบให้มีอายุการใช้งาน 15 ปี แต่ได้รับการขยายอายุทางวิศวกรรมมาแล้ว 2 ครั้ง จากเดิมสิ้นสุดในปี 2565 ก่อนยืดออกถึงปี 2568 เพื่อรอการส่งดาวเทียมไทยคม 9 ขึ้นทดแทน หากสามารถใช้งานต่อถึงปีนี้ จะมีอายุรวมกว่า 21 ปี

ไทยคม 9 ล่าช้า ใช้ดาวเทียมต่างชาติคั่นเวลา

แหล่งข่าวจาก กสทช. เปิดเผยว่า ไทยคมได้วางแผนรองรับการเปลี่ยนผ่านไว้ล่วงหน้า โดยเลือกบริษัท Astranis จากสหรัฐ เป็นผู้สร้าง ไทยคม 9 ผ่านบริษัท สเปซเทค อินโนเวชั่น จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทในเครือ

ไทยคม 9 เป็นดาวเทียมขนาดเล็กแบบ MicroGEO รองรับบริการ Ka-band ครอบคลุมภูมิภาคเอเชีย เดิมมีกำหนดส่งขึ้นสู่วงโคจรภายในปี 2568

อย่างไรก็ตาม กระบวนการผลิตเกิดความล่าช้า หลังผู้ผลิตพบความบกพร่องของอุปกรณ์ในล็อตเดียวกัน ทำให้ต้องตรวจสอบและแก้ไขใหม่ ส่งผลให้กำหนดปล่อยดาวเทียมมีแนวโน้มเลื่อนไปเป็น ปี 2570

ระหว่างรอดาวเทียมใหม่ ไทยคมจึงเตรียมใช้ Korea-SAT เป็นดาวเทียมสำรอง เนื่องจากอยู่ในตำแหน่งวงโคจรใกล้เคียงกับไทยคม 4 ทำให้ลูกค้าสามารถย้ายระบบได้โดยแทบไม่ต้องปรับจานรับสัญญาณ

เดินหน้ารักษาความต่อเนื่องบริการ

ก่อนหน้านี้ ดร.สมภพ ภูวิกรัยพงศ์ กรรมการ กสทช. ด้านกิจการโทรคมนาคม กล่าวว่า การขอใช้ช่องสัญญาณจากดาวเทียมต่างชาติเป็นแนวปฏิบัติที่เกิดขึ้นได้ตามปกติของธุรกิจดาวเทียม เพื่อรักษาความต่อเนื่องในการให้บริการลูกค้า และไม่กระทบต่อสิทธิการใช้วงโคจรของประเทศไทย

ภายหลัง กสทช. อนุมัติการใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติแล้ว ไทยคมจะดำเนินการติดตั้งสถานีภาคพื้นดินและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลา 3-6 เดือน ก่อนเปิดให้บริการ โดยบริษัทเตรียมอุปกรณ์และแผนการย้ายลูกค้าไว้ล่วงหน้า เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านจากไอพีสตาร์ ไปสู่ดาวเทียมดวงใหม่เป็นไปอย่างต่อเนื่องและไม่กระทบต่อผู้ใช้บริการ