เกมธุรกิจเปลี่ยน SME ไทยต้องรอดด้วย “ดิจิทัลที่ใช้เป็น”

เวที ETDA Live ตอน “ทางรอด SMEs GROWTH ในวันที่ต้นทุนไม่เคยรอใคร” จึงสะท้อนภาพชัดว่าผู้ประกอบการ SME ไทยกำลังเจอการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง ที่บังคับให้ธุรกิจต้องปรับตัวเร็วกว่าที่เคย ไม่เช่นนั้นอาจอยู่รอดได้ยากในระยะยาว

ผู้แทนจาก สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA, สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ depa, สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย เห็นตรงกันว่า จุดอันตรายที่สุดของ SME วันนี้ อาจไม่ใช่ยอดขายตก แต่คือ “ระบบธุรกิจที่ไม่พร้อมโต”

หลายธุรกิจยังมีต้นทุนแฝงจำนวนมาก ทั้งการจัดการสต็อกไม่มีประสิทธิภาพ ขาดข้อมูลลูกค้า ใช้งบการตลาดแบบหว่าน หรือใช้ดิจิทัลแบบแยกส่วน ทำให้ลงทุนเพิ่ม แต่ไม่สร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจจริง

แม้ SME ไทยจำนวนมากเริ่มใช้ดิจิทัลแล้ว ทั้งขายออนไลน์ ยิงโฆษณา หรือใช้แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ แต่ปัญหาคือ “ใช้แล้วไม่เชื่อมกัน” ข้อมูลกระจัดกระจาย ไม่สามารถนำมาวิเคราะห์ต้นทุนหรือพฤติกรรมลูกค้าได้จริง จึงยังไม่เกิดการเปลี่ยนผ่านสู่ธุรกิจดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ

เวทีเสวนาชี้ว่า ทางรอดของ SME ไม่ได้เริ่มจากการลงทุนเทคโนโลยีราคาแพง แต่เริ่มจาก “เข้าใจธุรกิจตัวเอง” ให้ชัดก่อน ว่าปัญหาอยู่ตรงไหน ต้นทุนใดกำลังกินกำไร และลูกค้าต้องการอะไรจริงๆ

ตัวอย่าง SME ที่ปรับตัวได้ เริ่มจากการใช้ดิจิทัลแก้ Pain Point ตรงจุด เช่น ภาคเกษตรใช้ระบบ Smart Farming และโดรนลดต้นทุนแรงงาน ร้านอาหารใช้ระบบ POS และวิเคราะห์สต็อกเพื่อลดของเสีย ขณะที่ธุรกิจท่องเที่ยวเริ่มใช้ข้อมูลลูกค้ามาทำการตลาดแบบเฉพาะบุคคล แทนการใช้งบแบบเดิมที่หว่านกว้างแต่ไม่ตรงเป้า

สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่า “ดิจิทัล” ไม่ใช่ทางลัดสู่ความสำเร็จ แต่กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ของธุรกิจ ใครใช้ข้อมูลได้ดีกว่า เข้าใจลูกค้าได้ลึกกว่า และปรับตัวได้เร็วกว่า ก็มีโอกาสอยู่รอดมากกว่า

จากโจทย์ดังกล่าว จึงเป็นที่มาของโครงการ SMEs Growth ของ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ที่เดินหน้าต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 โดยวางบทบาทเป็น “กลไกปิดช่องว่าง” ให้ SME ไทย ทั้งด้านดิจิทัล ความรู้ เงินทุน และเครือข่ายธุรกิจ

จุดเด่นสำคัญ คือ การทำงานร่วมกับหลายหน่วยงาน เพื่อออกแบบการช่วยเหลือให้ตรงกับ Pain Point ของแต่ละกลุ่มธุรกิจ มากกว่าการใช้สูตรเดียวกับทุกคน เพราะ SME แต่ละพื้นที่เผชิญปัญหาไม่เหมือนกัน บางรายขาดทักษะดิจิทัล บางรายติดเรื่องเงินทุน ขณะที่บางธุรกิจมีศักยภาพ แต่ยังไม่มีระบบรองรับการเติบโต

ในปี 2026 โครงการจึงขยายลงพื้นที่ 4 ภูมิภาค 16 จังหวัด เพื่อเข้าใจปัญหาจริงของผู้ประกอบการ และช่วยให้ SME เริ่มต้นได้จริงไม่ใช่แค่เข้าฟังอบรมแล้วจบไป

บทสรุปสำคัญจากเวทีนี้ คือ SME ไทยยังมีทางรอด หากเริ่มปรับตัวให้ถูกจุด เพราะในวันที่ต้นทุนไม่เคยรอใคร ความได้เปรียบใหม่ของธุรกิจอาจไม่ใช่ใครมีทุนมากกว่า แต่คือใครเข้าใจธุรกิจตัวเองเร็วกว่า และกล้าปรับตัวก่อนคู่แข่ง