ไชยชนก รมว.ดีอี สั่งเดินหน้าบูรณาการข้อมูลข้ามหน่วยงาน ผสาน Big Data–ดาวเทียม–LiDAR สร้างแผนที่กลางแบบเรียลไทม์ หวังยกระดับการจัดการไฟป่า PM2.5 และน้ำท่วม ครอบคลุมทั่วประเทศอย่างแม่นยำ
นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ร่วมคณะนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อติดตามสถานการณ์และการแก้ไขปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน พร้อมประชุมร่วมกับกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อเร่งยกระดับการแก้ไขปัญหาให้เกิดผลเป็นรูปธรรม
นายไชยชนก เปิดเผยว่า จากการหารือร่วมกันของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2569 ระหว่างกระทรวงดีอี กระทรวงกลาโหม และกระทรวงมหาดไทย ได้ข้อสรุปในการบูรณาการข้อมูลเพื่อบริหารจัดการภัยพิบัติของประเทศ ทั้งไฟป่า หมอกควัน ฝุ่น PM2.5 รวมถึงอุทกภัย โดยกำหนดแนวทางนำระบบภูมิสารสนเทศ (GIS) ของแต่ละหน่วยงานมารวมเป็นแผนที่กลาง
ระบบดังกล่าวจะเป็นการนำข้อมูลสำคัญ เช่น จุดความร้อน (Hotspot) ความรุนแรงและแนวไฟป่า การควบคุมห้วงอากาศ รวมถึงข้อมูลเชิงพื้นที่อื่นๆ มาจัดทำในรูปแบบ Overlay บนแผนที่ดิจิทัล เพื่อใช้วิเคราะห์และวางแผนบริหารจัดการภัยพิบัติได้อย่างแม่นยำและทันท่วงที
สำหรับ One Map จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการสถานการณ์ ทั้งในด้านการจัดสรรทรัพยากร การติดตามสถานการณ์แบบ Dashboard เรียลไทม์ และการเชื่อมโยงข้อมูลไปยังหน่วยงานต่างๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในรูปแบบที่หลากหลาย
ทั้งนี้ ได้มอบหมายให้กรมอุตุนิยมวิทยา สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) และสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อน โดยกรมอุตุนิยมวิทยาจะใช้ข้อมูลจากดาวเทียมพยากรณ์อากาศในการตรวจจับจุดความร้อน ควบคู่กับเทคโนโลยี LiDAR จากกองทัพอากาศ และกรมแผนที่ทหาร เพื่อสร้างแบบจำลองภูมิประเทศทั้งแบบ 2 มิติและ 3 มิติที่มีความละเอียดสูง
นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาระบบตรวจจับพลังงานความร้อน (FIR) และเชื่อมโยงข้อมูลจากดาวเทียมของหน่วยงานต่างๆ เพื่อเพิ่มความถี่ในการอัปเดตข้อมูลด้านภัยพิบัติ จากเดิมวันละ 1 ครั้ง เป็นทุกๆ 2 ชั่วโมง
ในส่วนของสำนักงานสถิติแห่งชาติ จะสนับสนุนการสำรวจและจัดเก็บข้อมูลภาคสนาม ขณะที่ BDI จะทำหน้าที่บูรณาการและประมวลผลข้อมูลด้วยเทคโนโลยี Big Data จัดทำฐานข้อมูลกลาง ครอบคลุมข้อมูลจากกว่า 30 หน่วยงาน อาทิ จุดความร้อน สภาพอากาศ การใช้ที่ดิน เขตการปกครอง และข้อมูลด้านสุขภาพ เพื่อใช้สนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย
กระทรวงดีอี จะเป็นหน่วยงานหลักในการบูรณาการและพัฒนา One Map รวมถึงสนับสนุนเทคโนโลยีสำหรับการจัดการสาธารณภัยในทุกมิติ พร้อมจัดทำแผนที่ความเสี่ยงภัยพิบัติ (Risk Map) ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับการป้องกัน ควบคุม และแก้ไขปัญหาภัยพิบัติของประเทศอย่างยั่งยืน
โดยความร่วมมือดังกล่าวครอบคลุมหลายหน่วยงานสำคัญ ทั้งสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ DGA กระทรวงมหาดไทย กระทรวงกลาโหม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงคมนาคม สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ GISTDA และสำนักงานสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) เพื่อบูรณาการข้อมูลและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการภัยพิบัติในภาพรวมของประเทศ