"ดีอี" เร่งเชื่อมข้อมูลรัฐดัน "ไทยช่วยไทยพลัส" เจาะกลุ่มเปราะบางตรงจุด พร้อมพลิกวิกฤติเป็นประโยชน์ประชาชน

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม “ไชยชนก ชิดชอบ” เปิดเผยในการแถลงนโยบายขับเคลื่อนกระทรวงดีอี วันนี้ (16 เม.ย.) ว่าภารกิจเร่งด่วนของรัฐบาลในระยะนี้ คือการเร่ง “เชื่อมโยงข้อมูลภาครัฐ” และดึงประชาชนเข้าสู่ระบบให้ครอบคลุมมากที่สุด เพื่อให้มาตรการช่วยเหลือภายใต้แนวคิด “ไทยช่วยไทยพลัส” สามารถเข้าถึงประชาชนได้อย่างตรงกลุ่ม รวดเร็ว และเป็นธรรมมากขึ้น

ทั้งนี้ บทบาทของกระทรวงดีอีจะเปลี่ยนจากหน่วยงานด้านเทคโนโลยี ไปสู่การเป็น “ตัวกลางเชื่อมข้อมูล” ระหว่างหน่วยงานรัฐกับประชาชน เพื่อให้การส่งผ่านสวัสดิการและนโยบายรับมือวิกฤตเป็นไปอย่างแม่นยำ โปร่งใส และตรวจสอบได้

รัฐมนตรีระบุว่า โจทย์สำคัญในปีนี้คือการทำให้รัฐรู้จักประชาชนมากขึ้น โดยเฉพาะในภาวะที่เศรษฐกิจและค่าครองชีพยังมีความไม่แน่นอน การช่วยเหลือแบบหว่านกว้างอาจไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป รัฐจำเป็นต้องระบุให้ได้ว่าใครอยู่ที่ไหน มีสถานะอย่างไร และต้องการความช่วยเหลือรูปแบบใด เพื่อกำหนดมาตรการให้ตรงจุดมากที่สุด

เราทุกคนต้องปรับตัว หมายถึงทุกคนจริงๆ กระทรวงดีอีก็ด้วย เราจะใช้วิกฤตินี้เพื่อให้เกิดประโยชน์กับทุกคน กำไรของรัฐไม่ใช่เม็ดเงินแต่คือคุณภาพชีวิตของประชาชน

ขณะเดียวกัน การออกแบบระบบจะยึดหลักใช้ข้อมูลเท่าที่จำเป็นเพื่อลดความเสี่ยงด้านกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) โดยข้อมูลที่ใช้จะเน้นเฉพาะข้อมูลพื้นฐาน เช่น พื้นที่อยู่อาศัย อาชีพ สถานะเปราะบาง และความต้องการรับความช่วยเหลือ

ในเชิงโครงสร้าง กระทรวงดีอีจะทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการบูรณาการข้อมูล โดยมีหน่วยงานสำคัญร่วมขับเคลื่อน ได้แก่ สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) และสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) รวมถึงการประสานงานกับสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (DGA) เพื่อยกระดับมาตรฐานการเชื่อมโยงข้อมูลของรัฐให้เป็นระบบเดียวกัน

เขา กล่าวว่า ซึ่งในปัจจุบันมีประชาชนอยู่ในระบบประมาณ 30 ล้านคน อยู่ในแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” แต่เป้าหมายระยะต่อไปคือการขยายให้ครอบคลุมมากขึ้น เนื่องจากหากยังมีประชาชนอยู่นอกระบบจำนวนมาก จะทำให้รัฐไม่สามารถส่งสิทธิและสวัสดิการได้อย่างทั่วถึง โดยยอมรับว่าภารกิจนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่จำเป็นต้องเร่งเดินหน้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันผลกระทบทางสังคมจากภาวะค่าครองชีพที่เพิ่มสูงขึ้น

สำหรับงบประมาณภายใต้โครงการ “ไทยช่วยไทยพลัส” รัฐบาลอยู่ระหว่างการปรับโครงสร้างงบประมาณ โดยให้แต่ละกระทรวงตัดลดงบส่วนเกินและรวบรวมเข้าส่วนกลาง เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการออกมาตรการช่วยเหลือในช่วงวิกฤต ขณะเดียวกัน ในช่วงรอยต่อของกฎหมาย รัฐอาจต้องใช้กลไกเฉพาะหน้าเพื่อให้การดำเนินงานไม่ล่าช้า

ภาพรวมสะท้อนว่าไทยช่วยไทยพลัสไม่ใช่เพียงโครงการหรือแพลตฟอร์ม แต่คือการปฏิรูประบบข้อมูลภาครัฐครั้งใหญ่ เพื่อให้รัฐสามารถช่วยเหลือประชาชนได้อย่างแม่นยำ ลดความซ้ำซ้อน และยกระดับการบริหารจัดการวิกฤตสู่ระบบข้อมูลแบบบูรณาการ

โครงสร้างกำกับดูแล

ในส่วนของการกำกับดูแล “ไชยชนก ชิดชอบ” รับผิดชอบหน่วยงานหลัก ได้แก่ สำนักงานรัฐมนตรี สำนักงานปลัดกระทรวงดิจิทัลฯ กรมอุตุนิยมวิทยา สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) และสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI)

ขณะที่น.ส.แนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยดีอี กล่าวว่า กำกับดูแลหน่วยงานสำคัญด้านโครงสร้างข้อมูลและเศรษฐกิจดิจิทัล ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (NT) บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด และสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (DEPA)

ทั้งนี้ การจัดทัพดังกล่าวสะท้อนบทบาทใหม่ของกระทรวงดีอี ที่จะเป็นโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลของประเทศ และเป็นกระทรวงที่เป็น"กระดูกสันหลัง"ของประเทศ ที่เห็นได้ชัดว่าขณะนี้กระทรวงดีอีเป็นกระทรวงเกรด A เพื่อขับเคลื่อนนโยบายรัฐให้เข้าถึงประชาชนได้อย่างแท้จริงในยุคเศรษฐกิจผันผวน