ดีอีเร่งเครื่อง “รัฐประหยัดพลังงาน” เล็งดึง DGA กลับบ้านเดิม เดินแผนรวมศูนย์ข้อมูล

นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เปิดเผยภายหลังเข้าสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในกระทรวงฯ ว่า นโยบายประหยัดพลังงานถือเป็นหนึ่งในวาระสำคัญของรัฐบาล แต่ในทางปฏิบัติแต่ละกระทรวงจำเป็นต้องพิจารณามาตรการที่เหมาะสมกับภารกิจของตนเอง เนื่องจากรูปแบบการให้บริการประชาชนแตกต่างกัน ส่งผลให้แนวทางการประหยัดพลังงานไม่สามารถใช้รูปแบบเดียวกันได้ทั้งหมด

ทั้งนี้ กระทรวงดีอีอยู่ระหว่างจัดทำมาตรการสำหรับหน่วยงานภายใน เพื่อนำไปปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละหน่วยงาน โดยจะมีการประกาศอย่างเป็นทางการในระยะถัดไป

ในส่วนของมาตรการเร่งด่วน นายไชยชนก ระบุว่า ได้สั่งการให้ติดตามสถานการณ์ด้านพลังงานอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะการใช้น้ำมัน ซึ่งอาจมีการพิจารณามาตรการควบคุมในกรณีจำเป็น อย่างไรก็ตาม มาตรการดังกล่าวยังอยู่ในลักษณะ “แผนสำรอง” ที่ต้องพิจารณาตามสถานการณ์

ขณะเดียวกัน กระทรวงมีแผนดึงสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (DGA) เข้ามาอยู่ภายใต้การกำกับดูแล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบูรณาการการทำงานของหน่วยงานภาครัฐให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน โดยเฉพาะในภาวะวิกฤตที่ต้องอาศัยการตัดสินใจและการบริหารจัดการข้อมูลอย่างรวดเร็ว

เดิมเราทำงานร่วมกันอยู่แล้ว แต่การดึง DGA เข้ามาจะช่วยให้การขับเคลื่อนนโยบายเป็นเอกภาพมากขึ้น

นอกจากนี้ การมีรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดีอีเพิ่มเติม สะท้อนถึงปริมาณงานที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยกระทรวงดีอีถูกวางบทบาทให้เป็น “กระดูกสันหลัง” ของประเทศ ทั้งในด้านกฎหมายดิจิทัล การพัฒนาเทคโนโลยี และการยกระดับบริการภาครัฐ

เขา อธิบายว่า ยิ่งมีทีมงานมากยิ่งช่วยให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น เป้าหมายคือทำให้กระทรวงเข้าถึงประชาชนทุกระดับ และควรยกระดับเป็นหน่วยงานเกรดเอของประเทศในอนาคต

สำหรับการเข้ารับตำแหน่งสมัยที่ 2 ท่ามกลางสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์โลกที่ผันผวน นายไชยชนก ยอมรับว่าเป็นความท้าทายที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด แต่ในวิกฤตยังมีโอกาสซ่อนอยู่ หากสามารถปรับตัวและระดมความร่วมมือได้อย่างเหมาะสม

ในเชิงปฏิบัติ กระทรวงได้เริ่มดำเนินมาตรการประหยัดพลังงานแล้ว เช่น การปรับอุณหภูมิเครื่องปรับอากาศในอาคาร การลดการใช้รถประจำตำแหน่ง และหลีกเลี่ยงการใช้รถนำขบวนหากไม่มีความจำเป็น

ด้านน.ส.แนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดีอี กล่าวว่า การดึง DGA เข้ามาจะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับบริการดิจิทัลของภาครัฐ โดยเฉพาะการพัฒนาแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” ให้มีความสามารถครอบคลุมมากขึ้น จากเดิมที่ใช้สำหรับยื่นเอกสารราชการ จะขยายไปสู่บริการที่หลากหลายเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชน

นอกจากนี้ แนวทางการทำงานแบบ Work from Home และ Work from Anywhere จะถูกนำมาใช้มากขึ้น หลังพบว่าหลายหน่วยงานสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพผ่านระบบดิจิทัล ซึ่งไม่เพียงช่วยลดต้นทุน แต่ยังสอดคล้องกับนโยบายประหยัดพลังงาน

อย่างไรก็ตาม การใช้งานอินเทอร์เน็ตที่เพิ่มขึ้นจากการทำงานรูปแบบใหม่ ทำให้กระทรวงต้องหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึง กสทช. เพื่อพิจารณาแนวทางดูแลค่าใช้จ่ายด้านการสื่อสารของประชาชน โดยอาจเน้นการขยายบริการไวไฟสาธารณะในชุมชน และการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

แหล่งข่าวจากกระทรวงดีอี เปิดเผยเพิ่มเติมว่า การดึง DGA เข้ามาอยู่ภายใต้การกำกับดูแล จะเป็นจุดเริ่มต้นของการ “รีเซ็ตระบบบริการภาครัฐ” ให้เชื่อมโยงกันแบบไร้รอยต่อ โดยเฉพาะการพัฒนาฐานข้อมูลกลาง (Government Data Platform) ที่จะช่วยลดความซ้ำซ้อนในการจัดเก็บข้อมูล และลดการใช้พลังงานของศูนย์ข้อมูลที่กระจัดกระจายในหลายหน่วยงาน

หนึ่งในแผนสำคัญคือการผลักดันนโยบาย “Cloud First” ให้หน่วยงานรัฐทยอยย้ายระบบขึ้นสู่คลาวด์ภาครัฐ (Government Cloud) ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ลดต้นทุนโครงสร้างพื้นฐาน และเสริมความปลอดภัยด้านไซเบอร์

ในมิติของประชาชน กระทรวงเตรียมพัฒนาแอป “ทางรัฐ” ให้เป็นซูเปอร์แอปภาครัฐ ที่รวมบริการสำคัญไว้ในแพลตฟอร์มเดียว ครอบคลุมตั้งแต่การติดต่อราชการ การเข้าถึงสวัสดิการ ไปจนถึงบริการด้านสุขภาพและการศึกษา ซึ่งจะช่วยลดการเดินทาง ลดการใช้พลังงาน และลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชนในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญมองว่า ความท้าทายสำคัญของการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวอยู่ที่การปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กรภาครัฐ ให้สอดรับกับเทคโนโลยีดิจิทัล ควบคู่กับการสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยข้อมูล เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัลและการประหยัดพลังงานเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

ทั้งนี้ นโยบายภาพรวมของรัฐบาลจะมีการแถลงต่อรัฐสภาในวันที่ 9-10 เมษายน 2569 ซึ่งจะสะท้อนทิศทางการดำเนินงานของแต่ละกระทรวงในระยะต่อไป