'ผู้ช่วย'จากโลกอนาคต

ไซร่า-หุ่นยนต์ชอปปิงเพื่อผู้พิการและสแตนดี้-วีลแชร์ไฟฟ้าอัจฉริยะ เทคโนโลยีตอบโจทย์สังคมสูงวัย สร้างสรรค์โดย“วิศวะลาดกระบัง”มองเห็น "โอกาส"สร้างจุดแข็งที่แตกต่างจากหุ่นยนต์สัญชาติไทยตัวอื่นๆ

ถึงเวลาผู้พิการไปช้อป

รัชนี กุลยานนท์ อาจารย์ประจำสาขาวิชาวิศวกรรมการวัดและควบคุม คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) เจ้าของผลงานหุ่นยนต์ไซร่า กล่าวว่า จุดประสงค์หลักของไซร่าคือ อำนวยความสะดวกผู้พิการด้านสายตาหรือผู้สูงอายุในการซื้อสินค้าในซูเปอร์มาร์เก็ต โดยหุ่นยนต์จะเดินไปหยิบสินค้าตามรายการที่ลูกค้าต้องการตามคำสั่งเสียง หรือระบบสัมผัสบนจอทัชสกีน

ต่างประเทศก็มีหุ่นประเภทนี้แต่คอนเซ็ปต์ต่างกัน ยกตัวอย่างห้างโคลส์ ฟูดส์ในสหรัฐอเมริกา หุ่นยนต์มีตะกร้าใส่ของเดินตามลูกค้า แต่ผู้พิการทางสายตาไม่สามารถใช้บริการ เพราะต้องหยิบสินค้าเอง ดังนั้น ทีมของอาจารย์รัชนีจึงพัฒนาแขนหุ่นยนต์ให้หยิบสินค้าที่มีน้ำหนักไม่เกิน 3 กิโลกรัม ส่วนตัวฐานรับน้ำหนักไม่เกิน 180 กิโลกรัม ในเฟสแรกหยิบได้เฉพาะสินค้าที่เป็นขวดและกล่อง ในอนาคตจะพัฒนาให้หยิบผลไม้ได้ด้วยการติดเซ็นเซอร์เพิ่มขึ้น

ไซร่า ต้นแบบราคา 6 แสนบาท หากผลิตในเชิงพาณิชย์จะปรับเหลือ 3-7 แสนบาท ขึ้นอยู่กับฟังก์ชั่นและจำนวนการสั่งผลิต แม้จะตั้งโจทย์การออกแบบให้ทำหน้าที่ผู้ช่วยชอปปิง แต่ในความเป็นจริง ไซร่าสามารถนำไปใช้ได้กับทุกที่ หากมีพื้นที่เพียงพอ วางสินค้าเป็นระบบระเบียบ เนื่องจากหุ่นยนต์จะต้องมีข้อมูลสินค้า แผนที่ร้าน ตำแหน่งวางสินค้าที่แม่นยำ เพื่อที่จะหยิบสิ่งของตามคำสั่งได้ถูกต้อง

ดังนั้น ก่อนที่นำหุ่นยนต์ไปใช้งานจะต้องจัดระบบ แผนผังการวางสินค้าที่ชัดเจน เพราะต้องหยิบสินค้ามาสแกนบาร์โค้ด หรือโลโก้ก่อนวางลงในตะกร้า เช่นเดียวกับตัวหุ่นยนต์จะถูกพัฒนาเพื่อขจัดข้อจำกัดต่างๆ อาทิ ระบบการสัมผัสที่แม่นยำและนุ่มนวลขึ้น ระบบออกคำสั่งผ่านเสียงภาษาไทยจากเดิมที่ใช้ภาษาอังกฤษ อนาคตจะพัฒนาระบบสัมผัสด้วยการใช้อักษรเบรลล์

ปูทางสู่ยุคดิจิทัลอีโคโนมี

อนาคตหุ่นยนต์ตัวนี้จะสามารถอำนวยความสะดวกให้กับคนหลายๆ กลุ่ม ไม่เฉพาะแค่ผู้พิการทางสายตา ส่วนเฟสสองจะพยายามทำให้หุ่นยนต์กลายเป็นส่วนหนึ่งของโฆษณาอัจฉริยะ เช่น เมื่อรับรู้ว่าผู้ใช้บริการเป็นผู้หญิงก็จะนำเสนอข้อมูลผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง หากผู้บริโภคตอบ Yes หุ่นยนต์จะนำทางไปแผนกสินค้าเป้าหมาย จึงเป็นการส่งเสริมการขายในรูปแบบใหม่

นอกจากนี้ยังสามารถอำนวยความสะดวกให้กับกลุ่มคนที่ไม่ชอบการชอปปิงในซูเปอร์มาร์เก็ต แต่ใช้บริการชอปปิงออนไลน์และรับสินค้าที่จุดเช็คเอ้าท์ โดยหุ่นยนต์ทำหน้าที่แทนพนักงานในการหยิบสินค้าไว้รอลูกค้าที่สั่งทางออนไลน์

"ถ้ามองเชิงธุรกิจห้างสรรพสินค้าที่นำหุ่นยนต์ไปใช้สามารถจะไปดึงเจ้าของผลิตภัณฑ์มาโฆษณาใส่หุ่นยนต์ โดยทำหน้าที่เชียร์สินค้านั้นๆ ตามบุคลิกลักษณะของลูกค้า ไม่ว่าเป็น ผู้หญิง ผู้ชาย เด็กหรือคนชรา ถือเป็นโฆษณาที่ดึงดูดใจผู้บริโภคและตรงกับไลฟ์ไตล์ของผู้บริโภคนั้นๆ"

อาจารย์รัชนี มองว่า ในอนาคตป้ายโฆษณาจะไม่ใช่สำหรับทุกคนอีกต่อไป และในอีก 2-3ปีข้างหน้าเราจะเห็นพัฒนาการของหุ่นยนต์ในด้านต่างๆ ออกสู่สังคมไทย

ในส่วนของ "สแตนดี้" วีลแชร์ไฟฟ้าอัจฉริยะ โดยทีมของอาจารย์ดอน อิศรากร สาขาวิชาวิศวกรรมระบบควบคุม สามารถขับเคลื่อนเดินหน้า ถอยหลังและปรับให้ยืน นั่งนอนได้ผ่านการทำงานด้วยระบบมอเตอร์ และควบคุมด้วยจอยสติ๊ก ทั้งยังช่วยการกายภาพบำบัด ลุก-นั่งเพื่อป้องกันแผลกดทับ รองรับน้ำหนักได้ถึง 120 กิโลกรัม ราคาอยู่ที่ 2.5 แสนบาท ขณะที่สินค้านำเข้าราคาสูง 6 แสน- 1.2 ล้านบาท

ทั้งสองนวัตกรรมเป็นเทรนด์การพัฒนาหุ่นยนต์และเทคโนโลยีให้กับผู้พิการกว่า 2 ล้านคน และผู้สูงอายุที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจำนวน 10 ล้านคนทั่วประเทศ เพื่อรองรับกับปัญหาแรงงานขาดแคลน ทั้งนี้ สจล.ได้จัดตั้งศูนย์วิจัยหุ่นยนต์ไซร่าและระบบอัตโนมัติขึ้นเพื่อการต่อยอดเชิงพาณิชย์และเสริมสร้าง Global Engineer นำไปสู่สังคมยั่งยืนในยุคดิจิทัลอีโคโนมี