ภูมิสถาปัตย์แนวตั้ง

ว่ากันว่าจุดกำเนิดของ "สวนแนวตั้ง" แรงบันดาลใจแรกเริ่มมาจากเมืองไทยโดย แพทริค บลังค์ นักพฤกษศาสตร์ชาวฝรั่งเศสเมื่อ 20 ปีที่แล้ว แม้ใช้พื้นที่เพียงเล็กน้อยแต่สามารถให้ความรู้สึกใกล้ชิดธรรมชาติทั้งยังสร้างความสวยโดดเด่นให้กับสถานที่อย่างมาก เมื่อประกอบกับเทคโนโลยีการปลูกและดูแลที่สะดวกสบายเหมาะกับวิถีชีวิตที่เร่งรีบ จึงทําให้สวนแนวตั้งตอบสนองปัญหาของสังคมเมืองได้เป็นอย่างดี

นอกจากที่ประเทศฝรั่งเศสแล้ว ยังมีผู้คิดค้นนวัตกรรมผนังเขียวหรือสวนแนวตั้งต่อมาอีกหลายรูปแบบ ขณะที่ในประเทศไทยมีการนำเข้ามาใช้ โดยการนำเข้าต่อยอดหรือลอกเลียนแบบด้วยในราคาที่สูงมาก และมีราคาค่าดูแลรักษาสูง การใช้งานไม่อยู่ในระดับที่ประชาชนทั่วไปจะเข้าถึงได้

บล็อคปลูกต้นไม้แนวตั้ง

รศ.พาสินี สุนากร อาจารย์ประจำสาขาวิชาเทคโนโลยีทางอาคาร คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รับโจทย์ความต้องการของวงการก่อสร้างและภูมิสถาปัตย์ในไทย พบว่า การใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมที่คิดค้นขึ้นภายในประเทศ มีการใช้งานที่ง่ายไม่ซับซ้อน น่าจะช่วยให้การทำผนังเขียวแพร่หลายในกลุ่มประชาชนทั่วไปมากขึ้น

งานวิจัยบล็อคผนังสำหรับปลูกต้นไม้แนวตั้งได้รับทุนวิจัยจากโครงการหน่วยปฏิบัติการเชี่ยวชาญเฉพาะนวัตกรรมอาคารเพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม ปี 2549-2552 สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปัจจุบัน ได้จดสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์แล้ว และอนุญาตให้บริษัทปูนซีเมนต์ นครหลวงจำกัด (มหาชน) ผลิตเชิงพาณิชย์ภายใต้ผลิตภัณฑ์ INSEE Green Wall ทั้งยังได้รับรางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 ในการประกวดรางวัลนวัตกรรมการออกแบบเชิงนวัตกรรม ประจำปี 2557 จากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ

นักวิจัยออกแบบเป็นบล็อคซีเมนต์ผสมเถ้าลอย 20-30% เพื่อลดปริมาณการใช้ปูนซีเมนต์ ใช้ก่อผนังหรือรั้วที่มีช่องใส่ต้นไม้ติดอยู่ด้วย มีขนาด 15x15x15 เซนติเมตร ระบบระบายน้ำบนและล่างเพื่อให้น้ำไหลผ่านจากชั้นหนึ่งไปอีกชั้นหนึ่งได้ทั่วถึง จึงเพิ่มอัตราการอยู่รอดให้กับต้นไม้ ทั้งยังออกแบบรองรับระบบการเดินท่อและหัวน้ำหยดฝังอยู่ในบล็อคด้วย

จุดเด่นของระบบที่คิดค้นนี้คือ ดูแลง่ายไม่ต่างจากการปลูกต้นไม้ในกระถาง บล็อคผนังนี้ยังเอื้อต่อการเติบโตของรากต้นไม้ สามารถแพร่ไปยังบล็อคก้อนอื่นทำให้ต้นไม้แข็งแรง จึงแก้ปัญหาต้นไม้ตายง่าย เนื่องจากระบบส่วนใหญ่นำเข้าจากต่างประเทศ หากติดตั้งไม่สมบูรณ์แบบจะทำให้ต้นไม้ตาย ยังไม่รวมเรื่องของค่าบำรุงรักษาสูงอีกด้วย

ผนังเขียวสามารถลดภาวะเกาะความร้อนในเมือง ช่วยดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์และคายออกซิเจน ให้อากาศบริสุทธิ์ สามารถป้องกันการส่งผ่านความร้อนสู่ภายในอาคาร ลดอัตราการใช้พลังงานเพื่อการทำความเย็น ถ้าเทียบกับฉนวนกันร้อนที่ความหนา 2 นิ้ว ลดอุณหภูมิได้ต่ำกว่า 2 องศาเซลเซียล

กลุ่มเป้าหมายหลักคือ บ้านจัดสรร โครงการบ้านขนาดใหญ่รวมทั้งบ้านพักอาศัยทั่วไป แนวทางการพัฒนานวัตกรรมนี้ในอนาคต คือการลดน้ำหนักของบล็อคให้เป็นวัสดุคล้ายอิฐมวลเบา จากปัจจุบันก้อนละ 7 กิโลกรัม จะลดลงครึ่งหนึ่ง

วิทยานิพนธ์ชี้ธุรกิจรุ่ง

ทั้งนี้ วิทยานิพนธ์หัวข้อ การให้บริการรับจัดสวนแนวตั้ง (Vertical Garden) โดยนายฐานิศ สุจริตกุล นายอนุรักษ์ ลัภยานนท์ และนางสาวบุศรา เหล่ามิตรอนันต์ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระบุว่า โดยสรุปแล้วการให้บริการสวนแนวตั้งมีความเป็นไปได้ในเขตกรุงเทพฯ ปัจจัยที่ทําให้ประสบความสําเร็จคือผู้เชี่ยวชาญในงานจัดสวนแนวตั้งและการออกแบบที่สวยงาม

เมื่อประกอบกับกลุ่มลูกค้าที่เป็นคนรุ่นใหม่ชื่นชอบงานที่มีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง ทั้งเป็นผู้ที่มีชีวิตที่รีบเร่งในกรุงเทพฯ ในระยะเริ่มต้นสามารถเข้าถึงลูกค้าได้โดยผ่านทางนักออกแบบภายในหรือสถาปนิก โดยการให้บริการจะใช้เทคโนโลยีการการปลูกต้นไม้โดยไม่ใช้ดินกับโครงสร้างปลูกที่แข็งแรง ร่วมกับการออกแบบที่โดดเด่น และด้วยเงินทุนที่ไม่ได้สูงมากในช่วงเริ่มต้น ทําให้ธุรกิจการให้บริการสวนแนวตั้งน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง