'ไบโอเซลลูโลส'วัสดุสุดล้ำ

'ไบโอเซลลูโลส'วัสดุสุดล้ำ

ถอดแบบมาจากแพทเทิร์นของ Hermes แต่เหนือชั้นกว่าในเรื่องความใหม่ของวัสดุเพราะนี่คือ "กระเป๋าไบโอเซลลูโลส"

ถอดแบบมาจากแพทเทิร์นของ Hermes แต่เหนือชั้นกว่าในเรื่องความใหม่ของวัสดุเพราะนี่คือ "กระเป๋าไบโอเซลลูโลส" ตัดเย็บจากแผ่นเซลลูโลส ซึ่งเป็นวัสดุชีวภาพที่คนทั่วไปรู้จักกันดีใน ลักษณะของแผ่นมาสก์หน้าหรือการใช้งานทางการแพทย์ โดยนำมาใช้เป็นวัสดุทางเลือกกับเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายสำหรับนักออกแบบแฟชั่น ผลงานต้นแบบสองผสานระหว่างวิทยาศาสตร์กับงาน ศิลปะ โดย "กฤษณ์ เย็นสุดใจ" ดีไซเนอร์ประจำมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงเจ้าของงานวิจัยการออกแบบเครื่องแต่งกายโดยใช้แบคทีเรียเซลลูโลสชีวภาพที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อข้าว และ "สมบัติ รุ่ง ศิลป์" ผู้คิดค้นวัสดุไบโอเซลูโลสแบบแห้ง จากบริษัทไทยนาโนเซลลูโลส จำกัด

"เทคโนเท็กซ์ไทล์" แจ้งเกิด

สมบัติเริ่มจากผลการทดลองเลี้ยงไบโอเซลลูโลสในอ่างขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1.3 เมตร และใช้กระดาษเป็นฝาคลุมปิดด้านบนแทนพลาสติก ใช้เวลาเลี้ยงไบโอเซลลูโลส 15 วัน ซึ่งนานกว่าปกติ ผลลัพธ์ที่ได้ก็คือวัตถุดิบเส้นใยเติบโตดี มีความหนาและเหนียว อาจเป็นเพราะอากาศสามารถซึมผ่านกระดาษเข้าไปสัมผัสกับแบคทีเรียได้อย่างสม่ำเสมอ ต่างจากการผลิตปกติที่ ใช้พลาสติกคลุมและแง้มขอบไว้ จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์ที่เหนือความคาดหมาย

เมื่อนำวัตถุดิบดังกล่าวมาตากแดดทิ้งไว้ 2 สัปดาห์ พบว่า คุณสมบัติสำคัญบางอย่างเปลี่ยนไป คือจากที่วัสดุไบโอเซลลูโลสเคยไวต่อความชื้น กลับ“กลายพันธุ์”เมื่อสัมผัสน้ำไม่คืนสภาพ แถมยังมีความเหนียวจนกรรไกรแทบตัดไม่เข้า และที่สำคัญคือวัสดุชุดนี้ไม่ดูดความชื้นกลับเข้าไปเหมือนเดิม

ด้วยคุณสมบัติใหม่ที่เกิดขึ้นกลายเป็นไบโอเซลลูโลสแบบแห้ง ที่สามารถนำไปต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์กระเป๋าถือ หรือผลิตภัณฑ์อื่นๆ เนื่องจากมีผิวสัมผัสและความแข็งคงทน ขึ้นรูปได้ใกล้ เคียงกับหนังแท้และหนังเทียม

ขณะที่กฤษณ์ทำงานวิจัยเชิงทดลอง ซึ่งเป็นการต่อยอดจากงานวิจัยตั้งต้นของสมบัติ โดยออกแบบคอลเลคชั่นเสื้อผ้าจากแผ่นเซลลูโลสชีวภาพ ทั้งสองเห็นตรงกันว่า นี่คือแนวทางการ พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีความเป็นธรรมชาติมากที่สุดถึงขั้นรับประทานได้

ข้อดีของไบโอเซลลูโลส ย้อมสีติดง่ายกว่าเส้นใยฝ้า เพราะมีคุณสมบัติในการดูดน้ำดีอยู่แล้ว เส้นใยเล็กกว่าฝ้าย 1,000 เท่า วัสดุนี้เป็นของเทียมที่ทำมาจากธรรมชาติไม่ได้เกิดจากสารเคมี จึงถือเป็นจุดขายที่สร้างความแตกต่างได้ชัดเจน เข้ากับกระแสโลก

"ตรงนี้จุดประกายให้คนเพาะเนื้อเยื่อออกมาทำเสื้อผ้า กระเป๋าแฟชั่น เหมือนกับที่คนเพาะเนื้อเยื่อมาทำแฮมเบอร์เกอร์ชิ้นละ 4 หมื่นบาทออกมาขาย เกิดจากไอเดียฝันแบบนี้มาก่อน" สมบัติกล่าวและว่า แผ่นเซลลูโลสชีวภาพจะเป็นวัสดุลียนแบบหนังสัตว์โดยให้ผิวสัมผัสที่เหมือนหนังวัว ถือเป็นการเปิดเซกเมนต์ใหม่ของวัสดุที่อยู่กึ่งกลางระหว่างหนังแท้กับหนังเทียม

จับคู่คิดพลิกวงการแฟชั่น

กฤษณ์ มองว่า ควรสร้างเป็นนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้งานได้จริง “ลด”ความเป็นศิลปะ ที่เกินจริงลง ให้สามารถพัฒนาผลงานออกมาใช้จริงได้ ความที่เป็นผลงานต้นแบบ จึงมีการปรับ แก้อยู่ตลอดเวลา โดยผลิตออก 2 ชิ้นเกิดจากเศษของแผ่นมาสก์หน้ามาเรียงเป็นชั้นๆ เป็นงานทำมือ 100% ชิ้นแรกชื่อว่า “Jane” เป็นกระเป๋าไบโอเซลลูโลสเลียนแบบหนังเทียมและ “Grace” เป็น กระเป๋าไบโอเซลลูโลสเลียนแบบหนังจระเข้ นำเสนอในงานกิจกรรมโครงการ "คู่สร้างสรรค์ ปี 2" ห้องสมุดวัสดุเพื่อการออกแบบ ทีซีดีซี

สำหรับอนาคตของวัสดุไบโอเซลลูโลสอาจเริ่มต้นจากกระเป๋าชิ้นเล็ก แต่มีข้อจำกัดคือเป็นนวัตกรรมที่มีต้นทุนสูง เพราะเกิดจากวัสดุที่ใช้ทางการแพทย์จึงมีราคาแพง อีกทั้งเกิดจากขั้น ตอนทางธรรมชาติ (แบคทีเรีย) การเพาะเลี้ยงจึงค่อนข้างซับซ้อน

ตลาดเป้าหมายจะเป็นกลุ่มเฉพาะหรือนิชมาร์เก็ต ผู้ที่ชื่นชอบของแปลกที่ทำมาจากธรรมชาติ เหมือนกับกลุ่มที่ชอบผ้าทอมือ เพราะสินค้าบางอย่างไม่ได้อยู่ที่ฟังก์ชั่นแต่อยู่ที่ความรู้สึก มากกว่า

ผลิตภัณฑ์ไบโอเซลลูโลสนั้น เกิดจากแนวคิดล้ำสมัย แตกต่างไม่เหมือนใคร อาจด้วยเทคโนโลยีใหม่ วัตถุดิบใหม่หรือการประยุกต์รูปแบบใหม่ เพื่อสร้างความโดดเด่นและแตกต่างอย่าง ชัดเจน ผสมผสานกับแรงบันดาลใจของคนคิดและออกแบบ