แอปพลิเคชัน Thai-Fungi ราแมลง

รา เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความหลากหลายเป็นอย่างมาก ซึ่งมีการค้นพบแล้วมากกว่า 100,000 ชนิด รามีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิตในระบบนิเวศ ส่วนใหญ่ทำหน้าที่เป็นผู้ย่อยสลายอินทรีย์สาร แต่ในขณะเดียวกันยังมีราอีกกลุ่มหนึ่งที่เข้าทำลายและก่อโรคใน สัตว์ขนาดเล็กจำพวกแมลงและแมง เรียกรากลุ่มนี้ว่า “ราก่อโรคในแมลง หรือ ราแมลง” ซึ่งสามารถพบได้ตามพื้นดิน ซากใบไม้ บนใบและใต้ใบของต้นไม้ในป่า ซึ่งราแมลงนั้นอาศัยและแพร่กระจายอยู่ทั่วโลกทั้งในเขตอบอุ่นและ เขตร้อนชื้น โดยเฉพาะในเขตร้อนชื้นนั้นจะพบว่ามีความหลากหลายของราแมลงค่อน ข้างมาก เนื่องจากในเขตพื้นที่ดังกล่าวมีจำนวนและความหลากหลายของแมลงซึ่ง เป็นแหล่งอาศัยของราแมลง

คณะนักวิจัย ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้มีการออกสำรวจข้อมูลความหลากหลายของราแมลงในอุทยานแห่งชาติและเขตรักษา พันธุ์สัตว์ป่าทั่วประเทศไทยกว่า 20 ปี

ดร. เจน นิเฟอร์ เหลืองสอาด หัวหน้าห้องปฏิบัติการปฏิสัมพันธ์ของจุลินทรีย์ เล่าให้ฟังว่า “ตลอด เวลากว่า 20 ปีที่คณะวิจัยออกไปสำรวจ พบว่าในประเทศไทยมีราแมลงกว่า 400 ชนิด เป็นราแมลงสายพันธุ์ใหม่ที่สำรวจพบครั้งแรก ของโลกในประเทศไทยและรายงานไปแล้ว จำนวน 24 ชนิด ซึ่งราแมลงนั้นสามารถพบได้ตั้งแต่พื้นที่ในระดับน้ำทะเล เช่น ป่าพรุราบต่ำ จังหวัดนราธิวาส ไปจนถึงพื้นที่ที่มีระดับสูงสุดในประเทศไทยที่ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ราแมลงจะงอกเส้นใยแทงผ่านผนังลำตัวแมลง และใช้แมลงเป็นแหล่งอาหาร หลังจากนั้นราจะพัฒนาโครงสร้างที่ใช้ในการแพร่กระจายสปอร์ งอกออกมาจากตัวแมลงเพื่อ แพร่พันธุ์ต่อไป ยกตัวอย่างเช่น ราแมลงบนดินที่พบระบาดในประเทศไทย จะสร้างก้านราชูขึ้นเหนือดิน มีผู้คนที่ไปเก็บเห็นว่าเป็นของประหลาด (จักจั่นมีเขา) ให้ชื่อว่า ว่านจักจั่น แท้จริงแล้วคือ ราแมลงที่ก่อโรคบนจักจั่นนั่นเอง”

ดร. สุภาวดี อิงศรีสว่าง หัวหน้าห้องปฏิบัติการ Information Systems กล่าว เสริมว่า “ข้อมูลดังกล่าวจัดเป็นข้อมูลและความรู้ที่ได้การวิจัยและมี ความสำคัญต่อการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพและการจัดอนุกรมวิธาน ของรา และไบโอเทคได้เคยเผยแพร่ข้อมูลนี้ผ่านทางหนังสือ Atlas of Fungi ตั้งแต่ Vol 1-4 แต่ช่องทางการเข้าถึงข้อมูลใน หนังสืออาจมีข้อจำกัด การเพิ่มช่องทางการเข้าถึงความรู้เหล่านี้ให้ง่ายและสะดวกขึ้นน่าจะ เป็นประโยชน์ต่อนักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ และผู้ที่สนใจต่างๆได้ จึงได้มีความร่วมมือกับทีมนักวิจัยห้องปฏิบัติการปฏิสัมพันธ์ของ จุลินทรีย์ พัฒนาแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟนที่เรียกว่า Thai-Fungi เพื่อใช้ เป็นสื่อการเรียนรู้ความหลากหลายของราในประเทศไทย ปัจจุบัน Thai-Fungi ได้รวบรวม ข้อมูลราแมลงไว้ในแอปพลิเคชันนี้กว่า 100 ชนิด ซึ่งในแอปพลิเคชันนี้จะแสดงตัวอย่างราแมลง ระบุชื่อวิทยาศาสตร์ และลักษณะสัณฐานวิทยาของราแมลงแต่ละชนิดที่สำรวจพบในประเทศไทย ซึ่งนอกจากราแมลงแล้ว ต่อไปในอนาคตคาดว่าจะมีการเพิ่มข้อมูลของราชนิดอื่นเข้าไปเพิ่มเติม อีก ด้วยแอปพลิเคชัน Thai-Fungi นี้จะทำให้คนทั่วไปสามารถรู้จักกับรา แมลงมากขึ้น อีกทั้งผู้ใช้งานแอพฯ สามารถถ่ายรูปราแมลงที่ตนเองพบ และเก็บข้อมูลตำแหน่งที่พบ เพื่อเก็บเป็นฐานข้อมูลส่วนตัวของตนเองหรือถ้าไม่ทราบว่าเป็นราชนิด ใด อาจนำมาแชร์ผ่านทางเฟสบุ๊คหรืออีเมล์สอบถามกับทางนัก วิจัยผ่านทางแอพนี้ได้อีกด้วย ซึ่งแอปพลิเคชัน Thai-Fungi นี้จะมีการเปิดตัวให้ดาวน์โหลด ทั้งใน App Store และ Google Play Store ในเร็วๆ นี้”

“การ ศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพนั้นมีความสำคัญมาก เนื่องจากประเทศไทยเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายของราแมลงมากแหล่งหนึ่งของโลก ซึ่งผลการวิจัยพบว่าราแมลงบางชนิดมีคุณสมบัติในการสร้างสารออก ฤทธิ์ทางชีวภาพระดับห้องปฏิบัติการ เช่น ราแมลง Hirsutella nivea ที่ เจริญอยู่บนเพลี้ยกระโดด สามารถสร้างสาร Hirsutellones มี ฤทธิ์ยับยั้งเชื้อวัณโรค นอกจากนี้ราแมลงบางชนิด เช่น Beauveria bassiana ได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์ในการควบคุมแมลงศัตรูพืช โดยชีววิธีได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งทำให้สามารถลดการใช้สารเคมีของเกษตรกร ปลอดภัยต่อระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม” ดร. เจนนิเฟอร์ กล่าวทิ้งท้าย