นักบิดบนวีลแชร์

สาลินีย์ ทับพิลา - รายงาน

นักวิจัย สจล. ตีโจทย์การเดินทางสำหรับผู้พิการด้วยรถสามล้อดีไซน์ตอบโจทย์ผู้ใช้ รองรับการใช้วีลแชร์พร้อมมอเตอร์ไฟฟ้าปรับยกตัวรถ แจกผู้พิการทดลองใช้นำร่อง 20 คัน คาด 58 เริ่มเฟส2 ดึงเอกชนรับต่อยอด

ดร.ดอน อิศรากร, อาจารย์สองเมือง นันทขว้าง และทีมวิจัยจากสาชาวิชาวิศวกรรมการวัดและควบคุม คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) จึงได้

ออกแบบและพัฒนารถจักรยานยนต์สามล้อต้นแบบสำหรับผู้พิการตั้งแต่ช่วงเอวลงไป โดยได้โจทย์มาจากกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่งคงของมนุษย์

:: ดีไซน์ตอบโจทย์ผู้ใช้

ดร.ดอนอธิบายว่า รถจักรยานยนต์สามล้อสำหรับผู้พิการมีอยู่ในท้องตลาด แต่เป็นรถที่ไม่ถูกกฎหมาย เนื่องจากเป็นการปรับแต่งรถโดยการถอดล้อหลังออกแล้วใส่ล้อใหญ่ด้านข้าง หรือเป็นรถพ่วงข้าง ในขณะเดียวกันก็ไม่ตอบโจทย์การใช้งานนัก

ในขณะเดียวกัน สังคมไทยเปิดโอกาสให้กับผู้พิการในการทำงานด้านต่างๆ แต่การเดินทางไปทำงานโดยที่นั่งรถเข็นจำเป็นต้องใช้บริการรถแท็กซี่ ทำให้มีค่าใช้จ่ายด้านการเดินทางสูงมาก ทีมวิจัยจึงรับโจทย์รถจักรยานยนต์สามล้อที่ถูกกฎหมาย และตอบสนองการใช้งานสำหรับผู้พิการที่ใช้รถเข็น

ระยะเวลาการทำงานเพียง 1 เดือน แต่ก็สามารถสร้างรถสามล้อต้นแบบออกมาได้ โดยมีฐานของรถสูงขึ้นจากพื้น แต่ไม่มาก เครื่องยนต์ถูกจัดวางด้านหน้า ไม่อยู่ด้านหลัง ซึ่งจะทำให้รถแกว่งเวลาวิ่ง และสามารถปรับยกขึ้นยกลงได้ ด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า ทำให้พื้นทางลาดสามารถยกลงเพื่อให้รถเข็นสามารถขึ้นรถได้อย่างสะดวก

สำหรับรถต้นแบบนี้ ใช้ระบบเกียร์ออโต้ สามารถขับเคลื่อนถอยหลัง มีถังน้ำมันขนาด 3.5 ลิตร อัตราการบริโภคน้ำมันมากกว่ารถจักรยานยนต์ทั่วไปไม่เกิน 30% เนื่องจากตัวรถมีน้ำหนักถึง 150 กก. และต้องแบกน้ำหนักของผู้ขับและรถเข็น โดยอัตราความเร็วสูงสุดอยู่ที่ 70 กม.ต่อชม.

“ปัจจุบัน เราทำรถต้นแบบนำร่อง 20 คัน แจกจ่ายผู้พิการจากทั่วประเทศ ซึ่งตอนนี้ ต้นทุนอยู่ที่เกือบ 5 หมื่นบาท เนื่องจากผลิตจำนวนน้อย ซึ่งหากผลิตในระดับอุตสาหกรรม จำนวน 200 คันขึ้นไป จะสามารถคุมให้ขายได้ในราคาไม่เกิน 4 หมื่นบาทดังที่ตั้งเป้าไว้” นักวิจัย สจล.ชี้

:: นวัตกรรมถูกใจ ถูกกฎหมาย

อ.สองเมืองกล่าวว่า ความท้าทายของงานชิ้นนี้คือ การทำงานใต้ความกดดันด้วยถูกบีบด้วยราคา ที่ต้องการให้ราคาขายอยู่ที่ 3.5-4 หมื่นบาทต่อคัน โดยอุปกรณ์ต้องคัดสรรให้ใช้งานได้จริงในราคาที่ไม่แพง ในขณะเดียวกัน ประสิทธิภาพของตัวรถต้องใช้งานได้ดี จึงต้องขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ แทนที่จะเป็นรถไฟฟ้า เพราะนอกจากต้นทุนจะสูงแล้ว ช่างในไทยยังไม่พร้อมจะดูแลระบบไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ

ที่สำคัญ พื้นรถที่สูงไม่เกิน 15 ซม. เพื่อการยกขึ้นลง ทำให้การวางตำแหน่งเครื่องยนต์ต้องดีไซน์ใหม่ ในส่วนหน้า ทำให้ล้อหน้าต้องทำงาน 2 หน้าที่คือ ขับเคลื่อนและบังคับการเลี้ยวโค้ง ทำให้ต้องปรับระบบส่งกำลังให้เหมาะสม

“ผมอาศัยความชอบในการขับรถจักรยานยนต์ของตนเอง ทำให้นำหลักการพื้นฐานของการแต่งรถมาออกแบบพัฒนารถสามล้อ อาทิ ระบบบังคับเลี้ยวที่โน้มเข้าหาผู้พิการตั้งแต่ช่วงเอวลงไป ที่ไม่สามารถโน้มตัวไปด้านหน้า หรือเอนตัวไปด้านข้างได้”

เขาเสริมว่า นอกเหนือจากตัวรถที่ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ ทีมวิจัยยังเตรียมการให้ถูกต้องทั้งหมด โดยจัดอบรมการใช้งานและทำใบขับขี่รถสามล้อแบบพิเศษสำหรับผู้พิการ พร้อมทำเรื่องยื่นไปทางกรมขนส่งเพื่ออนุมัติทะเบียนรถ

สำหรับเฟสที่ 2 ทีมวิจัยจากสจล. เผยว่า จะเริ่มเดินหน้าในช่วงเดือนตุลาคม 2557 นี้ โดยจะนำผลการทดลองใช้รถสามล้อต้นแบบทั้ง 20 คันมาประเมินและพัฒนาให้สมบูรณ์ที่สุด ในขณะเดียวกันก็จะติดต่อบริษัทผู้ผลิตรถจักรยานยนต์ในไทยเพื่อต่อยอดผลิตเชิงพาณิชย์ ตั้งเป้าเดือนตุลาคมนี้

“เราต้องการให้ผู้พิการสามารถใช้ชีวิตได้อย่างสะดวกสบาย และเหมาะสม เป็นนวัตกรรมที่ใช้งานได้จริง ในราคาที่สามารถจ่ายได้ สำหรับผู้ที่สนใจ สามารถมาดูของจริงได้ที่งานงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2557” (Thailand Research Expo 2014) ระหว่างวันที่ 7 – 11 สิงหาคม 2557 โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์” นักวิจัย สจล. ทิ้งท้าย