รวมพลัง 'นักประดิษฐ์'

สาลินีย์ ทับพิลา - รายงาน

วช. รวมพลนักประดิษฐ์ไทยโชว์ศักยภาพในงาน ‘วันนักประดิษฐ์2557’ ชูผลงานในหลวง บิดาแห่งการประดิษฐ์โลก สร้างแรงบันดาลใจนักประดิษฐ์รุ่นใหม่ พร้อมเปิดเวที ดึงเอกชนต่อยอดสิ่งประดิษฐ์ไทย

วันที่ 2 กุมภาพันธ์ของทุกปี เป็น “วันนักประดิษฐ์” เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ ที่ได้ทรงประดิษฐ์คิดค้น “เครื่องกลเติมอากาศที่ผิวน้ำหมุนช้าแบบทุ่นลอย” หรือ “กังหันน้ำชัยพัฒนา” และทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายสิทธิบัตรการประดิษฐ์เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2536

นอกจากนี้ ยังเป็นวันระลึกถึงวันประวัติศาสตร์ของการจดทะเบียนและออกสิทธิบัตรให้พระมหากษัตริย์พระองค์แรกของโลกที่ทรงคิดค้นสิ่งประดิษฐ์ที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศและทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย” และ “พระบิดาแห่งการประดิษฐ์โลก”

:: สิ่งประดิษฐ์เพื่อมวลมนุษย์

ศ.นพ. สุทธิพร จิตต์มิตรภาพ เลขาธิการคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กล่าวว่า วันนักประดิษฐ์ 2557 กำหนดจัดขึ้นภายใต้ชื่อ Innovation for Mankind หรือ นวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์เพื่อมวลมนุษยชาติ เพื่อถวายราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติเนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานสิทธิบัตรฝนหลวงที่ได้รับการจดทะเบียนในสหภาพยุโรป และเขตบริหารพิเศษฮ่องกง ภายใต้ชื่อ Weather Modification by Royal Rainmaking Technology ให้เป็นสาธารณะเพื่อประโยชน์ต่อมนุษย์ชาติโดยรวม ซึ่งถือว่าเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่ที่ไม่เพียงแต่พสกนิการชาวไทยเท่านั้น

“สิ่งประดิษฐ์ฝนหลวงนี้ ยังจะสร้างประโยชน์สุขแก่มวลมนุษยชาติอีกด้วย และสื่อความหมายถึงการจัดแสดงนวัตกรรมผลงานสิ่งประดิษฐ์ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์แก่คนทุกเพศทุกวัย ไม่แบ่งแยกเชื้อชาติโดย รวมถึงเป็นการสร้างแรงจูงใจให้กับนักวิจัย นักประดิษฐ์อื่นๆ ตลอดจนคนที่จะเป็นนักประดิษฐ์รุ่นใหม่ สร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศไทยและมวลมนุษยชาติต่อไป” ศ.พน.สุทธิพรกล่าว

ความสำคัญของสิ่งประดิษฐ์ หรืองานวิจัย เลขาธิการ วช. ชี้ว่า ถือเป็นการแก้ปัญหาแบบยั่งยืน แต่งบประมาณด้านการวิจัยและพัฒนาของไทยอยูที่ราว 1.7 หมื่นล้านบาท หรือคิดเป็น 0.37% ของจีดีพีประเทศ ซึ่งไม่เพียงพอ

ศ.พน.สุทธิพรชี้ว่า เราพัฒนาและทำรายได้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ สภาพเศรษฐกิจดีขึ้น ค่าครองชีพสูง ค่าแรงสูง แต่ต้นทุนแพง เพราะวัตถุดิบในประเทศน้อยลง กำไรน้อยลง การพัฒนาและวิจัยเพื่อเพิ่มมูลค่า

งานวันนักประดิษฐ์ ถือเป็นการต่อยอดงานวิจัยไปสู่ผลิตภัณฑ์ใหม่ เห็นได้ชัดว่า คนไทยมีไอเดียที่ไม่ด้อยไปกว่าใคร สิ่งประดิษฐ์จากมันสมองของคนไทยยังเข้าถึงชีวิตประจำวันของคนในประเทศให้ใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้น สะดวกสบายขึ้น แต่ไม่เปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมที่เป็นรากฐานของคนไทย

:: ต่อยอดไอเดียสู่ตลาด

เครื่องทอผ้าแบบยกดอกพิเศษด้วยเครื่องแจ๊คการ์ด (JACQUARD) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน เชิงนิเวศน์เศรษฐกิจ ถือเป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัดของสิ่งประดิษฐ์ที่เพิ่มมูลค่าให้กับชุมชน จากความคิดสร้างสรรค์ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล พระนคร

ศ.ดร.กิตติศักดิ์ อริยะเครือ คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล พระนคร เผยว่า ที่มาของงานวิจัยคือ การทอผ้ายกดอกให้มีลวดลายสวยงามอย่างผ้าตีนจก ผ้าแพรวา ความเชี่ยวชาญของผู้ทอเป็นสำคัญ ต้องจดจำลวดลาย การยกเส้นด้าย การพุ่งเส้น เพื่อให้เกิดลวดลาย

การทอแต่ละครั้งกว่าจะได้ผ้าสักผืนหนึ่งต้องใช้ระยะเวลานานพอสมควร อีกทั้งผู้ทอต้องเผชิญกับความเมื่อยล้าของสายตาและร่างกายในการทำงาน จึงทำให้หนุ่มสาวคนรุ่นใหม่ถึงแม้จะเกิดมาในครอบครัวที่มีอาชีพทอผ้าก็ไม่สนใจที่จะสืบสานภูมิปัญญาของปู่ย่าตายายกันมากนัก

เขาศึกษาวิจัยเพื่อที่จะพัฒนาเครื่องทอผ้าแบบดั้งเดิมให้มีความสะดวกสบาย เพื่อหวังว่าจะทำให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจและช่วยกันสืบสานผ้าทอยกดอกของไทยมากขึ้น ดังนั้น การออกแบบเครื่องทอผ้าแบบยกดอกพิเศษด้วยเครื่องแจ๊คการ์ด (JACQUARD) ตอบโจทย์นั้นได้เป็นอย่างดี ไม่เพียงช่วยคนรุ่นเก่า คือ ถ้าเราสามารถทอผ้ายกดอกที่ลวดลายยากๆ ได้ง่ายขึ้น ในเวลาที่สั้นขึ้น คนรุ่นใหม่ก็น่าจะหันมาสนใจที่จะสืบสานอนุรักษ์การทอผ้ามากขึ้น

“ที่สำคัญเครื่องนี้จะช่วยในเรื่องของการเก็บรักษาลวดลายต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ คือถ้าลายใดที่ได้รับความนิยมเราก็สามารถผลิตได้ลวดลายที่สวยงามเหมือนกันทุกครั้ง เพราะมีการ์ดลายที่มีความแน่นอนในการทอ สิ่งที่ตามมาคือเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว และชุมชน” นักประดิษฐ์กล่าว พร้อมเผยว่า ปัจจุบันมีหน่วยงาน วิสาหกิจชุมชน อาทิ ศูนย์ศิลปาชีพบางไทร เพ็ญศิริไหมไทย จังหวัดลำพูน ที่ได้นำ เครื่องทอผ้าแบบยกดอกพิเศษแจ๊คการ์ดไปใช้จริง

ผู้ที่สนใจ สามารถจะไปดูเครื่องทอผ้าแบบยกดอกพิเศษด้วยเครื่องแจ๊คการ์ด ภายในงาน “วันนักประดิษฐ์” ประจำปี 2557 “Innovation for Mankind” หรือ “สิ่งประดิษฐ์เพื่อมวลมนุษยชาติ” จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ระหว่างวันที่ 23-26 มิถุนายน ณ อิมแพค เมืองทองธานี

“เราเปิดโอกาสให้กับนักประดิษฐ์ไปแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ จุดประกายเยาวชนที่จะเป็นนักประดิษฐ์รุ่นใหม่และประชาชนที่สนใจ นอกจานี้ ยังเป็นเวทีจับคู่ธุรกิจให้กับผู้ประกอบการที่จะมามองหาสิ่งประดิษฐ์ไปตอบโจทย์แก้ปัญหาในธุรกิจให้มีศักยภาพที่ดีขึ้น” ศ.นพ.สุทธิพร เลขาธิการ วช. ทิ้งท้าย