นาโนในฟาร์มจิ้งหรีด

สาลินีย์ ทับพิลา - รายงาน

ครีมกันแดดนาโน อาหารสัตว์สูตรพิเศษเพิ่มการดูดซึมสารอาหาร ล้อยางไร้รอยขีดข่วน เครื่องแบบปลอดกลิ่นอับ จีวรสีไม่ซีด ฯลฯ คุณสมบัติพิเศษนี้เป็นผลพวงจากอนุภาคนาโนซิงค์ออกไซด์ ซึ่งเป็นชนิดเดียวกับที่ใช้ทำความสะอาดบ่อจิ้งหรีดของโรงเรียนกระแชงวิทยา จ.ศรีสะเกษ

แผนพิฆาตเชื้อรา

“การกำจัดเชื้อราในบ่อเลี้ยงจิ้งหรีดด้วยอนุภาคนาโนซิงค์ออกไซด์” โครงงานวิจัยของ น.ส.นุชมา ภูคะฮาต นายอภิสิทธิ์ นันคำ และ ด.ญ.กฤติกา แก้วมังกรณ์ โรงเรียนกระแชงวิทยา ต.กระแชง อ.กันทรลักษณ์ จ.ศรีสะเกษ ที่ส่งเข้าประกวดนวัตกรรมนาโนเทคโนโลยีระดับประเทศครั้งที่ 4 และได้รับรางวัลถ้วยพระราชทานนวัตกรรมความคิดสร้างสรรค์ ระดับมัธยมศึกษา มาครองได้สำเร็จ

แนวคิดงานวิจัยนี้เกิดจากธุรกิจท้องถิ่นของชาว ต.กระแชง ที่นิยมเลี้ยงจิ้งหรีดเพื่อจำหน่าย แต่พบปัญหาเชื้อราที่ทำให้จิ้งหรีดหยุดการเจริญเติบโต พิการและตาย เมื่อนำปัญหาไปปรึกษาอาจารย์ยุพวรรณ ตรีรัตน์วิทยา ซึ่งนำความรู้ที่ได้จากการอบรมเกี่ยวกับนาโนเทคโนโลยีและการประยุกต์ใช้นาโนซิงค์ออกไซด์ มาถ่ายทอดสู่คณะวิจัยรุ่นจิ๋ว

ทั้งนี้ ผงนาโนซิงค์ออกไซด์มีความบริสุทธิ์สูง มีสีขาวและไม่เปลี่ยนสี สามารถป้องกันรังสียูวี ต้านทานแบคทีเรีย ระงับกลิ่นไม่พึงประสงค์ เหมาะนำไปใช้เป็นส่วนประกอบในอุตสาหกรรมต่างๆ มีความปลอดภัยต่อร่างกายและสิ่งแวดล้อม ปัจจุบันมีการประยุกต์ใช้งานอย่างแพร่หลาย

ทีมนักวิจัยรุ่นเยาว์ทดลองประสิทธิภาพผงนาโนซิงค์ออกไซด์ กับการทำความสะอาดบ่อเลี้ยงจิ้งหรีด 3 บ่อ เปรียบเทียบระหว่างการใช้นาโนซิงค์ออกไซด์ ปูนขาวและการทำความสะอาดปกติ จากนั้นนำจิ้งหรีดมาเพาะเลี้ยง พบว่าอัตราตายของจิ้งหรีดเรียงตามลำดับคือ ร้อยละ 9 18 และ45 หรือคิดเป็นผลผลิตที่ได้ 5 4 และ 2.5 กิโลกรัม

“ผลที่ได้เป็นที่น่าพอใจของเกษตรกร ไม่มีผลข้างเคียงต่อจิ้งหรีด แม้จะใช้ต้นทุนที่สูงกว่าการเลี้ยงแบบปกติจาก 125 บาทเป็น 140 บาท แต่สามารถสร้างรายได้เพิ่มขึ้น 1 เท่าตัวคือ จาก 450 บาทเป็น 900 บาท ถือเป็นทางออกที่ดีสำหรับเกษตรกรผู้เลี้ยงจิ้งหรีดในชุมชน” น.ส.นุชมากล่าว

เธอย้ำว่า ทางโรงเรียนจะเผยแพร่องค์ความรู้นี้ไปยังชุมชนที่อาจประสบปัญหาเชื้อรา เพื่อช่วยแก้ปัญหาและสร้างรายได้ ขณะเดียวกันเธอและทีมก็จะต่อยอดทำการทดลองในจิ้งหรีดหลายสายพันธุ์ ไปพร้อมๆ กับการติดตามดูผลในระยะยาว

แบตเตอรีพลังอึดทนนาน

ด้านรางวัลถ้วยพระราชทานระดับอุดมศึกษาเป็นของงานวิจัยเรื่อง วัสดุไททาเนียมออกไซด์โครงสร้างนาโน 1 มิติ สำหรับประยุกต์ใช้เป็นขั้วไฟฟ้าในแบตเตอรีชนิดลิเทียมไอออน จากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

น.ส.ฝนทิพย์ ธรรมวัฒน์ นักศึกษาคณะวิทยาศาสตร์ และเพื่อนร่วมทีม พยายามหาวัสดุใหม่สำหรับขั้วไฟฟ้าในแบตเตอรี ที่กักเก็บพลังงานได้มากขึ้น จากปัจจุบันที่นิยมใช้กราไฟต์ในแบตเตอรีขนาดเล็ก เช่น โน้ตบุ๊ค และใช้ไทนาเนตในแบตเตอรีรถยนต์ไฮบริด

ทีมวิจัยปรับรูปแบบโดยสร้างวัสดุโครงสร้างนาโน ไม่ว่าจะเป็น ใยนาโน ท่อนาโน เส้นลวดนาโน นำไปทำเป็นขั้วแบตเตอรีเปรียบเทียบกับขั้วแบตเตอรีแบบกราไฟต์และไททาเนต พบว่า มีคุณสมบัตินำไฟฟ้าและอิออนได้ดีสำหรับแบตเตอรีลิเทียมไอออน มีความเสถียรกว่า ทนทาน ปลอดภัยและราคาไม่แพง มีความเป็นไปได้สูงสำหรับการประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมยานยนต์โดยเฉพาะรถยนต์ไฮบริด

อย่างไรก็ดี การต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์ยังต้องใช้เวลา เพราะเป็นเทคโนโลยีใหม่มาก

เวทีกระตุ้นคนนาโน

ศ.จิติ หนูแก้ว คณบดีวิทยาลัยนาโนเทคโนโลยีพระจอมเกล้าลาดกระบัง สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง กล่าวว่า ปัจจุบัน นาโนเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันมากขึ้น ทั้งเครื่องใช้ไฟฟ้า สินค้าอุปโภคบริโภคหรือแม้กระทั่งเครื่องสำอาง

“แต่องค์ความรู้เกี่ยวกับนาโนเทคโนโลยียังไม่แพร่หลาย โดยเฉพาะในเด็กที่จะเป็นกำลังสำคัญของชาติ เราจึงต้องการนำนาโนเทคโนโลยีเข้ามากระตุ้นให้เด็กคิดและทดลอง เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ต่อไป” ศ.จิติกล่าว

แนวคิดนี้ต่อยอดสู่การประกวดนวัตกรรมนาโนเทคโนโลยีระดับประเทศครั้งที่ 4 ภายใต้หัวข้อ “นวัตกรรมนาโนเทคโนโลยีกับการประยุกต์ใช้วัสดุนาโน” ซึ่งนอกจากจะกระตุ้นการใช้ประโยชน์นาโนเทคโนโลยีแล้ว ยังกระตุ้นให้เยาวชนในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ สังเกตความต้องการหรือโจทย์ในท้องถิ่นที่สามารถใช้นาโนมาช่วยแก้ปัญหา