“ภาวะโลกร้อน” และ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ทำภัยแล้งรุนแรงจนผลผลิตข้าวลดลง บีบให้ Kellogg's ในยุโรปต้องปรับสูตร Rice Krispies และ Coco Pops จากข้าวเต็มเมล็ดเป็นแป้งข้าวเจ้าและเพิ่มกลูเตน ส่งผลให้เสียงกรอบแกรบลดลง สะท้อนวิกฤติความมั่นคงทางอาหารโลกที่น่ากังวล
KEY POINTS
- เคลล็อกส์ในยุโรปปรับสูตรซีเรียล Rice Krispies และ Coco Pops เนื่องจากปัญหาข้าวขาดแคลนซึ่งเป็นผลมาจากภัยแล้งรุนแรงและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
- สูตรใหม่เปลี่ยนจากการใช้เมล็ดข้าวเต็มเมล็ดมาเป็นแป้งข้าวเจ้าแทน ส่งผลให้เนื้อสัมผัสและเสียง "Snap, crackle and pop" ที่เป็นเอกลักษณ์เปลี่ยนไป
- ผลิตภัณฑ์สูตรใหม่มีการเพิ่มกลูเตนจากข้าวสาลี ทำให้ไม่เหมาะสำหรับผู้ที่แพ้กลูเตน โดยการเปลี่ยนแปลงนี้มีผลเฉพาะในสหราชอาณาจักรและยุโรปเท่านั้น
ปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ ถือเป็นเอลนีโญครั้งรุนแรง เนื่องจากได้แรงส่งมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นจากฝีมือมนุษย์ ส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรกรรม ทำให้ “ธัญพืช” มีปริมาณลดลง จนทำให้บริษัทผลิต “ซีเรียล” ต้องปรับสูตรอาหาร
Kellanova ผู้ผลิตซีเรียลรายใหญ่ภายใต้แบรนด์ Kellogg's ในสหราชอาณาจักร จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนส่วนผสมในผลิตภัณฑ์ยอดนิยมอย่าง Rice Krispies และ Coco Pops โดยบริษัทยอมรับว่าปัจจัยด้านสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง ได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพและปริมาณข้าวที่ใช้ในกระบวนการผลิต
การปรับสูตรครั้งนี้ทำให้ Rice Krispies ไม่ได้ทำจากเมล็ดข้าวเต็มเมล็ดอีกต่อไป แต่เปลี่ยนมาใช้แป้งข้าวเจ้าแทน ขณะที่ Coco Pops ถูกปรับมาใช้ส่วนผสมระหว่างแป้งข้าวเจ้าและแป้งข้าวโพด เพื่อรักษาคุณภาพให้คงที่
โฆษกของบริษัท Kellogg's กล่าวถึงการตัดสินใจครั้งนี้ว่า “เราเข้าใจดีว่า ถึงเราจะปรับเปลี่ยนสูตรเพียงเล็กน้อยกับผลิตภัณฑ์ที่เป็นที่รักของทุกคน ผู้บริโภคก็สามารถรู้สึกได้ชัดเจน นั่นคือเหตุผลที่เราดำเนินการเรื่องนี้ด้วยความระมัดระวังและพิจารณาอย่างรอบคอบ” พร้อมยืนยันว่าผลิตภัณฑ์ยังคงมีคุณค่าทางโภชนาการเท่าเดิม
เดิมที การผลิต Rice Krispies จะนำเมล็ดข้าวมาหุง อัดด้วยแรงกล แล้วนำไปอบด้วยความร้อนสูง ซึ่งทำให้แป้งภายในเมล็ดข้าวแต่ละเมล็ดขยายตัว เกิดเป็นเครือข่ายของโพรงและอุโมงค์ขนาดเล็กที่เต็มไปด้วยอากาศ เมื่อเทนมลงไป นมจะเข้าไปแทนที่อากาศและสร้างแรงดันจนผนังแป้งแตกร้าว ส่งผลให้เสียงกรอบแกรบอันเป็นเอกลักษณ์ จนกลายเป็นสโลแกน “Snap, crackle and pop”
แต่เมื่อเปลี่ยนมาใช้แป้งข้าวเจ้า ทำให้เสียโครงสร้างแบบเดิม เกิดเสียงเบาลงกว่าเดิม และใช้เวลานานขึ้นกว่าที่จะเกิดเสียงแตกตัว หลังจากที่เทนมใส่
นอกจากนี้ ซีเรียลสูตรใหม่ยังมีการเพิ่มกลูเตนจากข้าวสาลีเข้าไปในส่วนผสม ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวไม่เหมาะสมสำหรับผู้แพ้ข้าวสาลีหรือผู้ป่วยโรคแพ้กลูเตนอีกต่อไป ซึ่งทางบริษัทได้ระบุคำเตือนไว้อย่างชัดเจนบนบรรจุภัณฑ์
Kellogg's ระบุว่า การเปลี่ยนแปลงสูตรนี้จะใช้กับผลิตภัณฑ์ในสหราชอาณาจักร และยุโรป เท่านั้น ในขณะที่ผู้บริโภคในสหรัฐและแคนาดายังคงได้รับประทานสูตรดั้งเดิม ทำให้ผู้บริโภคจำนวนมากแสดงความไม่พอใจผ่านโซเชียลมีเดียของตน
ทั้งหมดนี้ เป็นผลมาจากภัยแล้งรุนแรงในสเปน ช่วงปี 2022-2023 ซึ่งเป็นแหล่งปลูกข้าวสำคัญ โดยในเมืองเซบิยา ปลูกข้าวลดลงถึง 96% เนื่องจากขาดแคลนน้ำชลประทาน ขณะที่ อ่างเก็บน้ำในแคว้นอันดาลูซิอา เหลือน้ำเพียง 25% ของความจุเท่านั้น ทำให้ผู้ผลิตไม่สามารถหาซื้อพันธุ์ข้าวที่ต้องใช้ในปริมาณที่ต้องการได้
ดร.เปดรัม โรฮานี จากมหาวิทยาลัยซัสเซกซ์ หนึ่งในผู้วิจัย ได้เน้นย้ำว่า “สภาพอากาศสุดขั้วจะเกิดถี่ขึ้นและรุนแรงกว่าเดิมในอนาคต หากเราไม่ปรับระบบการเกษตรให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น ก็จะเผชิญความสูญเสียที่มากกว่าเดิม”
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่แค่ยุโรปที่ได้รับผลกระทบ องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) รายงานว่า อุณหภูมิที่สูงขึ้นและปัญหาการขาดแคลนน้ำอย่างหนักในเอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผนวกกับราคาปุ๋ยที่พุ่งสูงขึ้นจากสงครามในอิหร่าน ส่งผลให้เกษตรกรปลูกข้าวลดลง ซึ่งกระทบต่อความมั่นคงทางอาหารของประชากรมากกว่าครึ่งโลก
สอดคล้องกับผลการศึกษาของมหาวิทยาลัยซัสเซกซ์ ที่ทำการวิเคราะห์ผลผลิตธัญพืช 16 ชนิดใน 177 ประเทศ พบว่า “คลื่นความร้อน” และ “ภัยแล้ง” ทำให้ผลผลิตธัญพืชทั่วโลกลดลงเฉลี่ย 9-10% โดยความสูญเสียในทศวรรษหลัง ๆ สูงถึง 13.7% เมื่อเทียบกับ 6.7% ในช่วงก่อนกลางทศวรรษ 1980
ขณะเดียวกัน การศึกษาจากมหาวิทยาลัยเกษตรและป่าไม้ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ พบว่าอุณหภูมิที่สูงเกินไปจะเข้าขัดขวางการเจริญพันธุ์ของข้าวและลดคุณภาพของเมล็ด โดยเฉพาะเมื่อความร้อนเกิดขึ้นในระยะพัฒนาการที่สำคัญ ซึ่งความร้อนสูงทำให้เมล็ดข้าวมีความขุ่นเป็นแป้ง (Chalky) ส่งผลให้โครงสร้างแป้งภายในเปลี่ยนไปและแตกหักง่ายในระหว่างกระบวนการสีข้าว
นอกจากนี้ งานวิจัยอีกชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Communications Earth & Environment ได้ศึกษาการเพาะปลูกข้าวตลอดระยะเวลาประมาณ 9,000 ปีที่ผ่านมา นักวิจัยพบว่า ข้าวสายพันธุ์เอเชียแทบจะไม่สามารถเติบโตได้ดีในพื้นที่ที่มีอุณหภูมิเฉลี่ยรายปีสูงกว่า 28 องศาเซลเซียส ท่ามกลางภาวะโลกร้อนและสภาพอากาศที่แปรปรวนรุนแรงขึ้น พื้นที่เพาะปลูกดั้งเดิมหลายแห่งอาจประสบปัญหาในการรักษาปริมาณผลผลิตข้าวให้คงที่
ข้าวเป็นแหล่งอาหารหลักของผู้คนหลายพันล้านคน อีกทั้งยังเป็นวัตถุดิบตั้งต้นของผลิตภัณฑ์หลากหลายประเภท ตั้งแต่ซีเรียลอาหารเช้า ไปจนถึงเส้นก๋วยเตี๋ยว ขนมขบเคี้ยว และอาหารแปรรูปอื่น ๆ อีกนับไม่ถ้วน เมื่อสภาพแวดล้อมในการเพาะปลูกมีความไม่แน่นอนมากขึ้น ความมั่นคงทางอาหารของผู้คนจำนวนมหาศาลย่อมได้รับผลกระทบตามไปด้วย
Rice Krispies อาจเป็นเพียงปัญหาเล็กน้อยเมื่อมองในภาพรวม แต่สิ่งนี้อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงสถานการณ์ที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคต
ที่มา: Euro News, Independent, The Guardian, ZME Science
