เมื่อยุคค่าแรงถูก และสิทธิประโยชน์ทางภาษีไม่ใช่คำตอบเดียวในการดึงดูดทุนต่างชาติอีกต่อไป ซีอีโอ WHAUP ชี้ "การเข้าถึงพลังงานสะอาดที่มั่นคง และโปร่งใส" กลายเป็นกลยุทธ์ชี้ชะตาประเทศ จี้ภาครัฐเร่งสปีดแก้คอขวดกฎระเบียบ พร้อมเสนอโมเดล Sandbox ซื้อขายไฟในนิคมอุตสาหกรรม ก่อนไทยสูญเสียความสามารถทางการแข่งขันไปอย่างถาวร
อัครินทร์ ประเทืองสิทธิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ดับบลิวเอชเอ ยูทิลิตี้ส์ แอนด์ พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) ได้สะท้อนมุมมองที่น่าสนใจในงาน KT Dialogue New Horizon Chapter 2: Smart Grid จัดโดย 'กรุงเทพธุรกิจ' ว่าการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดของประเทศไทย โดยระบุว่า เกมการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนในปัจจุบันได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ในอดีตไทยอาจจะใช้เรื่องของต้นทุนแรงงาน และสิทธิประโยชน์ในการจูงใจ แต่ในวันนี้ ปัจจัยหลักที่นักลงทุนจะเลือกปักหมุดในประเทศใดประเทศหนึ่งคือ ความสามารถในการเข้าถึงพลังงานสะอาดได้มากน้อยแค่ไหน และระบบโครงข่ายไฟฟ้ามีความเสถียรเพียงใด
"Net Zero" ค้ำคอ คู่ค้าต่างชาติจ่อระงับออร์เดอร์
เทรนด์เรื่อง Net Zero ได้กลายเป็นข้อกำหนดสำคัญในการค้าระดับโลก หากผู้ประกอบการไทยไม่สามารถเข้าถึงไฟสะอาดเพื่อลดการปล่อยคาร์บอนในองค์กรได้ ก็จะส่งผลกระทบไปถึง Scope 3 ของคู่ค้าต่างชาติ ซึ่งอาจนำไปสู่การไม่ส่งออร์เดอร์ซื้อสินค้าให้แก่เราในที่สุด นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมประเทศไทยจึงมีความเสี่ยงที่จะสูญเสียความสามารถในการแข่งขันไปโดยปริยาย หากระบบโครงข่ายอัจฉริยะ (Smart Grid) และการปลดล็อกพลังงานสะอาดยังทำได้ล่าช้า
จี้ภาครัฐเร่งสปีด หวั่นทุนนอกตัดสินใจแล้วไม่กลับมาอีก
แม้ภาครัฐจะเริ่มเข้าใจ และมีแผนรองรับ แต่ประเด็นที่น่าเป็นห่วงที่สุดในตอนนี้คือ "ความรวดเร็วในการลงมือทำ" (Speed of implementation) เพราะนักลงทุนเมื่อตัดสินใจมองข้ามประเทศไทยไปเลือกประเทศอื่นที่พร้อมกว่าแล้ว พวกเขาจะไม่ย้อนกลับมาดูเราอีก ทั้งนี้ นอกเหนือจากความมั่นคงของระบบไฟแล้ว นักลงทุนยังต้องการราคาพลังงานสะอาดที่แข่งขันได้ รวมถึงความโปร่งใส (Transparency) ในการคำนวณราคา เช่น การคิดอัตราค่าไฟฟ้าประเภทที่ 9 ที่รัฐเพิ่งประกาศใช้ ซึ่งต้องมีความชัดเจนในการคำนวณสูตรเพื่อพิสูจน์ว่าผู้ซื้อไม่ได้แบกรับต้นทุนของใคร
ชงโมเดล "Sandbox นิคมอุตสาหกรรม"
ทางออกอัปเกรดระบบ เพื่อไม่ให้เป็นข้ออ้างว่าต้องปรับปรุงพร้อมกันทั้งประเทศ ข้อเสนอคือ การทดลองดำเนินการเป็นรายพื้นที่ โดยใช้ "นิคมอุตสาหกรรม" เป็นพื้นที่ทดลองหรือ Sandbox เพื่อบริหารจัดการระบบ และใช้โครงข่ายอัจฉริยะในการปลดล็อกให้แต่ละนิคมฯ ทำหน้าที่เป็นผู้รวบรวม (Aggregator) และซื้อขายพลังงานร่วมกันได้ วิธีนี้จะช่วยให้เห็นภาพความสำเร็จที่ชัดเจนก่อนขยายผล โดยสามารถคำนวณย้อนกลับจากความต้องการใช้ไฟของอุตสาหกรรมใหม่ๆ เช่น Data Center เพื่อมาวางแผนระบบสายส่ง (Transmission Line) และกำลังการผลิตพลังงานที่เหมาะสมต่อไป
เสนอ "Policy Fast Track" ปลดล็อกเทคโนโลยีใหม่
นอกจากนี้ โมเดลการซื้อขายไฟฟ้าในปัจจุบัน เช่น ระบบ Enhanced Buyer Model จำเป็นต้องได้รับการปรับปรุง ควบคู่ไปกับการมีนโยบายที่เป็นช่องทางด่วนพิเศษหรือ "Policy Fast Track" ที่มีความยืดหยุ่นสูงพอ เพื่อรองรับนวัตกรรมพลังงานสะอาด (Greentech) ใหม่ๆ ที่กำลังพัฒนาขึ้นมา และมีศักยภาพสูง เช่น เทคโนโลยีฟิล์มที่สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้ เพื่อให้สามารถทดลองใช้ และซื้อขายแลกเปลี่ยนพลังงานกันได้อย่างอิสระยิ่งขึ้นในเขตเมืองที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูง
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์
