ประเทศไทยกำลังเผชิญโจทย์ใหญ่ด้านขีดความสามารถในการแข่งขัน ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจและสังคมที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดย "ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์" หัวหน้าพรรคไทยก้าวใหม่ วิศวกร และอดีตประธานกรรมการของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ชี้ว่า “การศึกษา” คือรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศในระยะยาว แต่กลับเป็นประเด็นที่ประเทศไทยยังให้ความสำคัญไม่เพียงพอ พร้อมเตือนว่า หากไม่เร่งยกระดับระบบการศึกษา ไทยอาจสูญเสียความสามารถในการแข่งขันและเผชิญปัญหา “ความยากจนข้ามรุ่น” จนฉุดประเทศเข้าสู่วงจรถดถอยและยากต่อการฟื้นตัว
"ศ.ดร.สุชัชวีร์" ออกมาแสดงทัศนะถึงความมั่นคงและความยั่งยืนของประเทศไทยในระยะยาว โดยเน้นย้ำว่า "การศึกษา" คือกุญแจสำคัญที่ถูกละเลย พร้อมเตือนว่าหากระบบการศึกษายังไม่ได้รับการพัฒนา ประเทศไทยจะเผชิญกับภาวะถดถอยในทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม จนอาจกลายเป็นประเทศโลกที่ 3 อย่างสมบูรณ์ซึ่งจะส่งผลให้เกิดปัญหาความยากจนต่อเนื่องที่ยากจะฟื้นฟู
จาก "เสือตัวที่ 5" สู่ความเสี่ยงถดถอยในอาเซียน
ในอดีตประเทศไทยเคยถูกมองว่ามีศักยภาพที่จะก้าวขึ้นเป็น "เสือตัวที่ 5" ของเอเชีย ตามรอยความสำเร็จของเกาหลีใต้ ไต้หวัน ฮ่องกง และสิงคโปร์ แต่ในปัจจุบัน ขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยกลับลดลงอย่างน่ากังวลเมื่อเทียบกับกลุ่มประเทศอาเซียน
"ตอนนี้เรากำลังจะกลายเป็นประเทศหัวหน้าเต่าในอาเซียน ปัจจุบันไทยพ่ายแพ้ให้กับสิงคโปร์และมาเลเซียไปแล้ว ในขณะที่อินโดนีเซียและเวียดนามกำลังก้าวข้าม และมีความเสี่ยงที่จะพ่ายแพ้ต่อฟิลิปปินส์ในอนาคตอันใกล้ หากไม่มีการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านการเรียนรู้อย่างยั่งยืน"
รากฐานของความสำเร็จและความยั่งยืนระดับสากล
ในการวิเคราะห์ถึงต้นตอของความสำเร็จในประเทศมหาอำนาจ "ศ.ดร.สุชัชวีร์" ชี้ให้เห็นว่า ประเทศที่พัฒนาแล้วทั่วโลก ทั้งในเอเชียอย่างญี่ปุ่น จีน เกาหลี ไต้หวัน หรือในตะวันตกอย่างสหรัฐอเมริกา อังกฤษ เยอรมนี และกลุ่มสแกนดิเนเวีย ล้วนให้ความสำคัญกับการปฏิรูปการศึกษาเป็นอันดับแรกเพื่อให้เกิดความเติบโตที่ยั่งยืน
"ประเทศที่ประสบความสำเร็จล้วนแล้วมาจากการทำการศึกษาทั้งสิ้น แต่ประเทศไทยไม่ทำ ซึ่งการไม่ให้ความสำคัญกับรากฐานนี้จะส่งผลให้ประเทศล้มเหลวในทุก ๆ ด้านตามมา เนื่องจากขาดทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพในการขับเคลื่อนประเทศ"
ความยากจนข้ามรุ่น อุปสรรคใหญ่ต่อการพัฒนาชาติ
ผลกระทบที่รุนแรงที่สุดจากการขาดความยั่งยืนทางการศึกษาตามทัศนะของ "ศ.ดร.สุชัชวีร์" คือภาวะ "ความยากจนข้ามรุ่น" โดยอธิบายว่า หากการศึกษาถดถอย เศรษฐกิจและสังคมจะถดถอยตามไปทั้งหมด ส่งผลให้คนไทยต้องเผชิญกับความยากจนที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นและประเทศจะไม่สามารถฟื้นตัวได้อีก
"ประเทศไทยจะเป็นประเทศโลกที่สามโดยสมบูรณ์แบบ และจะไม่มีทางก้าวเป็นประเทศที่ใกล้เคียงประเทศพัฒนาเลย นี่คือความเป็นจริงถ้าเกิดเราไม่ทำเรื่องการศึกษา"
ซึ่งสะท้อนถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการวางรากฐานการศึกษาเพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับอนาคตของชาติ
