“สวีเดน” แก้ปัญหาปุ๋ยขาดแคลนด้วยโครงการวิจัยชื่อ “ฉี่เพื่อโลก” (Pee for the Planet) ด้วยการรวบรวมปัสสาวะของแฟนบอลจากในสนามฟุตบอลเอเลดา สเตเดียม ของสโมสร Malmö FF ที่มาชมการแข่งขันให้ได้ 1,000 ลิตร เพื่อนำไปวิจัยและผลิตเป็นปุ๋ยหมุนเวียน เป็นทางเลือกแทนปุ๋ยเคมีสังเคราะห์ที่สร้างมลพิษสูง โดยปัสสาวะปริมาณดังกล่าวคาดว่าจะสามารถผลิตปุ๋ยเม็ดได้ประมาณ 50 กิโลกรัม
ความร่วมมือครั้งสำคัญนี้เกิดขึ้นจากภาครัฐและเอกชน ได้แก่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์แห่งสวีเดน (SLU) บริษัทผลิตเครื่องดื่มนมโอ๊ต Oatly สโมสรฟุตบอล Malmö FF และบริษัท Sanitation360
ปัจจุบันอุตสาหกรรมปุ๋ยเคมีทั่วโลกปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (CO2e) สูงถึง 1,130 ล้านตันต่อปี ซึ่งมากกว่าการปล่อยก๊าซจากภาคการบินทั้งหมดถึง 23% อีกทั้งการผลิตปุ๋ยสังเคราะห์เหล่านี้ยังต้องพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างหนัก
นอกจากปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมแล้ว ปัญหาระดับภูมิรัฐศาสตร์จากการปิดกั้นเส้นทางขนส่งใน “ช่องแคบฮอร์มุซ” ยังส่งผลให้การค้าปุ๋ยของโลกหยุดชะงักไปถึงหนึ่งในสาม กระทบโดยตรงต่อความมั่นคงทางอาหารทั่วโลก ดังนั้นแต่ละประเทศจึงจำเป็นต้องหาแหล่งปุ๋ยในท้องถิ่นอย่างเร่งด่วน
เป็นที่ทราบกันดีในเชิงวิทยาศาสตร์ว่า ปัสสาวะของมนุษย์อุดมไปด้วยสารอาหารหลักสามชนิดที่จำเป็นต่อพืช ได้แก่ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม หรือ N-P-K ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในปุ๋ยเคมีเช่นกัน
หลังจากรวบรวมปัสสาวะได้ตามเป้าแล้ว จะนำไปดึงน้ำออกและผสมกับผลพลอยได้จากการผลิตนมโอ๊ตของ Oatly จนกลายเป็นปุ๋ยเม็ดที่ชื่อว่า “แกรนูริน” (Granurin) ซึ่งใช้งานง่ายสำหรับเกษตรกรและมีการปลดปล่อยสารอาหารอย่างช้า ๆ
มาร์ติน ริงค์ควิสต์ ผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์ของ Oatly กล่าวถึงโครงการนี้ว่า “โดยพื้นฐานแล้วนี่คือแคมเปญระดมพลแบบดั้งเดิม แต่แทนที่จะขอเงิน เราขอฉี่แทน ซึ่งปรกติแล้วสิ่งนี้ไม่ใช่ของขาดแคลนในระหว่างการแข่งขันฟุตบอล”
บียอร์น วินเนอรอส ศาสตราจารย์จาก SLU และผู้เชี่ยวชาญจาก Sanitation360 อธิบายเพิ่มเติมว่า “มันคือการใช้ทรัพยากรที่เราทิ้งไปโดยเปล่าประโยชน์ เราต้องเปลี่ยนวิธีคิด เพราะการเก็บและนำปัสสาวะกลับมาใช้ใหม่ก็ไม่ต่างจากการรีไซเคิลพลาสติก”
ทีมวิจัยติดตั้งโถปัสสาวะชาย 15 จุด และห้องน้ำแบบยูนิเซ็กส์ที่สามารถเก็บปัสสาวะได้ เพื่อทดสอบทั้งในด้านเทคโนโลยี การจัดการโลจิสติกส์ และการยอมรับจากสาธารณชน โดยทีมวิจัยจะทำการกำจัดสารตกค้างจากยาและเชื้อโรคต่าง ๆ เพื่อให้แน่ใจว่าปุ๋ยจากปัสสาวะมีความปลอดภัยเพียงพอสำหรับการเพาะปลูกพืชที่ใช้เป็นอาหาร
จิมมี โรเซนเกรน ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Malmö FF ระบุว่า “เราต้องการเป็นผู้นำในทุกสิ่งที่เราทำ และก้าวไปสู่อีกขั้นของงานด้านความยั่งยืน เราจึงสละสิ่งอำนวยความสะดวกบางส่วนในสนามเพื่อให้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยนี้”
นักวิจัยประเมินว่า ตามทฤษฎีแล้วปัสสาวะสามารถทดแทนการใช้ปุ๋ยเคมีสังเคราะห์ในสวีเดนได้สูงถึง 30% ซึ่งจะช่วยลดปัญหาสารอาหารส่วนเกินไหลลงสู่แหล่งน้ำจนเกิดปรากฏการณ์ ยูโทรฟิเคชัน (Eutrophication) หรือน้ำเสียได้อีกด้วย
ในอนาคต Oatly มีแผนจะนำปุ๋ยแกรนูรินไปใช้ในฟาร์มทดสอบเพื่อปลูกโอ๊ต และศึกษาว่าผู้บริโภคพร้อมจะยอมรับผลิตภัณฑ์อาหารที่ผลิตจากปุ๋ยหมุนเวียนชนิดนี้หรือไม่ เพื่อสร้างระบบอาหารที่สมบูรณ์แบบ
ที่มา: Euro News, Inbox, Oatly, Resume, Sydsvenskan
