กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ออกโรงเตือนสถานการณ์ภัยแล้งที่ทวีความรุนแรงในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ กำลังกดดันคุณภาพแหล่งน้ำอย่างมีนัยสำคัญ พร้อมยกระดับมาตรการเฝ้าระวังและควบคุมการปล่อยน้ำเสีย หวั่นซ้ำเติมวิกฤต “น้ำเน่า–สาหร่ายบูม” กระทบระบบนิเวศและสุขภาพประชาชนในวงกว้าง
นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยว่า ประเทศไทยกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ปรากฏการณ์เอลนีโญในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคม 2569 โดยการคาดการณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยาชี้ว่า ในเดือนมิถุนายน หลายพื้นที่มีแนวโน้มได้รับปริมาณฝนต่ำกว่าค่าปกติ ส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำ ลำคลอง และแหล่งน้ำสาธารณะลดลงต่อเนื่อง
ภาวะน้ำลดและการไหลเวียนช้าทำให้ความสามารถในการเจือจางมลพิษของแหล่งน้ำลดลงอย่างมาก หากมีการปล่อยน้ำเสียที่ไม่ผ่านการบำบัด หรือการลักลอบทิ้งของเสียลงแหล่งน้ำ จะยิ่งเร่งให้คุณภาพน้ำเสื่อมโทรมอย่างรวดเร็ว และเพิ่มความรุนแรงของปัญหามลพิษทางน้ำ
อธิบดี คพ. ระบุเพิ่มเติมว่า ในช่วงหน้าแล้ง ของเสียจากภาคชุมชน อุตสาหกรรม และเกษตรกรรมมีแนวโน้มสะสมในแหล่งน้ำได้ง่าย เนื่องจากปริมาณน้ำที่ลดลงและการไหลเวียนต่ำ ส่งผลให้เกิดภาวะน้ำเน่าเสีย ระดับออกซิเจนละลายในน้ำลดลง จนอาจกระทบต่อการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำ
ขณะเดียวกัน ยังมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดปรากฏการณ์ “น้ำเขียว” จากการเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วของสาหร่ายหรือแพลงก์ตอนพืช (algal bloom) ซึ่งไม่เพียงส่งผลเสียต่อสมดุลของระบบนิเวศ แต่ยังอาจก่อให้เกิดสารพิษบางชนิด และต้องใช้เวลานานในการฟื้นฟูคุณภาพน้ำให้กลับสู่ภาวะปกติ
เพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว คพ. ได้ยกระดับมาตรการเฝ้าระวังทั่วประเทศ โดยขอความร่วมมือจากทุกภาคส่วนให้เข้มงวดในการจัดการน้ำเสีย โรงงานอุตสาหกรรมและชุมชนต้องดูแลระบบบำบัดน้ำเสียให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้คุณภาพน้ำทิ้งเป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด
ในส่วนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ถูกกำชับให้เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษทางน้ำ พร้อมจัดเตรียมแผนรับมือกรณีเกิดเหตุการณ์น้ำเน่าเสียเฉียบพลัน ขณะที่ประชาชนถูกขอความร่วมมือให้ใช้น้ำอย่างประหยัด และหลีกเลี่ยงการทิ้งของเสียหรือสิ่งปฏิกูลลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ
ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษยืนยันว่าจะติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดต่อผู้ฝ่าฝืน เพื่อปกป้องทรัพยากรน้ำของประเทศและลดผลกระทบต่อประชาชน หากพบการลักลอบปล่อยน้ำเสียหรือทิ้งของเสียลงแหล่งน้ำ สามารถแจ้งสายด่วน 1650 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง