การแสวงหาผลกำไรในรูปแบบเดิมอาจไม่ใช่ทางออกที่ยั่งยืนอีกต่อไป เผยผู้นำยุคใหม่ต้องปรับวิธีคิด (Logic Shift) ก้าวข้ามกับดักตัวเลขทางการเงินระยะสั้นสู่การสร้าง "Ecosystem Capital" พร้อมเตือนหากไทยยังขาดวิสัยทัศน์และไม่เร่งเปลี่ยนแปลง อาจต้องเผชิญวิกฤติท่ามกลางความผันผวนของระเบียบโลกเก่าที่กำลังพังทลาย
ความท้าทายของประเทศไทยในยุคเปลี่ยนผ่าน โดยชี้ให้เห็นว่าโจทย์สำคัญของผู้นำองค์กรและผู้นำประเทศในปัจจุบันคือการหาจุดสมดุลระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจ (Economic Growth) และอนาคตที่ยั่งยืน (Sustainable Future)
ผู้นำต้องเลือก "2 วินาที"
เรืองโรจน์ พูนผล คณบดีร่วม วิทยาลัยแห่งปัญญา (H.O.W.) กล่าวในงาน FUTUREADY Thought in Print จัดโดย BRANDi ว่า ระหว่างวิสัยทัศน์กับวิกฤติ หนึ่งในประเด็นหลักที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือ ปัญหาเรื่อง "Mindset" ของผู้นำ โดยระบุว่าที่ผ่านมาเรามักมองเรื่องความยั่งยืนเป็นเพียง "กล่องของการใช้เงิน" หรือเป็นเรื่องไกลตัวที่ยากจะวัดผลได้ชัดเจนเหมือนตัวเลขกำไรขาดทุน อย่างไรก็ตาม ภายใต้สถานการณ์โลกปัจจุบัน
ผู้นำมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีวิสัยทัศน์ เพราะหากช้าไปเพียงก้าวเดียวอาจหมายถึงการก้าวเข้าสู่วิกฤติทันที โดยมีการเปรียบเทียบว่าผู้นำมีเวลาเลือกเพียง "2 วินาที" เท่านั้น คือจะเลือกใช้ "วิสัยทัศน์" เพื่อนำการเปลี่ยนแปลง หรือจะรอให้เกิด "วิกฤติ" เป็นตัวบังคับให้ต้องเปลี่ยน
จาก Competition สู่ Ecosystem
การปรับตรรกะครั้งสำคัญ นอกจากนี้ ยังมีการเสนอแนวคิดเรื่องการปรับเปลี่ยนตรรกะในการบริหารจัดการ (Logic Shift) จากเดิมที่เน้นการแข่งขัน (Competition) ไปสู่การสร้างระบบนิเวศ (Ecosystem) และการใช้ทุนในบริบทที่กว้างขึ้น (Contextual Capitalism) ปัจจุบันโลกกำลังเผชิญกับฟองสบู่ในหลายด้าน ทั้งฟองสบู่ AI คริปโต และหนี้สิน ซึ่งทำให้หลายฝ่ายมุ่งแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในระยะสั้น ดังนั้น สิ่งที่เป็นโจทย์ใหญ่คือจะสร้าง "Incentive" หรือแรงจูงใจอย่างไรให้ผู้กำหนดนโยบาย นักลงทุน และ CEO เปลี่ยนมามองภาพในระยะยาวมากขึ้น
"Ecosystem Capital" ทุนที่มองไม่เห็นแต่มีมูลค่ามหาศาล การลงทุนในยุคใหม่ถูกนิยามว่าเป็นการสร้าง "Ecosystem Capital" หรือทุนของระบบนิเวศ ซึ่งไม่ได้หมายถึงเพียงทรัพยากรธรรมชาติ แต่รวมถึงการลงทุนในคนและระบบทั้งหมด ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดในประเทศไทยคือ อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ที่แม้จะมีน้ำทะเลที่ใสเหมือนประเทศอื่น แต่สิ่งที่สร้างความแตกต่างและเป็นทุนสำคัญคือ "Hospitality" หรือการดูแลและจิตบริการของคนไทย รวมถึงความปลอดภัยและการดูแลจากเจ้าหน้าที่ ซึ่งสิ่งเหล่านี้รวมกันเป็น "Total Experience" ที่สร้างการตัดสินใจให้กับผู้คน และเป็นทุนที่ยั่งยืนกว่าการโฆษณาเพียงอย่างเดียว
ความท้าทายในยุคเปลี่ยนผ่าน (Age of Transition) ในระดับสากล
ความล้มเหลวของระเบียบโลกเดิมที่นำโดยมหาอำนาจ (Superpower Model) ซึ่งกำลังพังทลายลง ช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านนี้ถูกมองว่าเป็นช่วงที่ "น่าเกลียดที่สุด" และเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน โดยมีการคาดการณ์สถานการณ์ที่เป็นไปได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่ฉากทัศน์ที่เลวร้ายอย่าง "Mad Max" ที่โลกเข้าสู่วิกฤตจนต้องสู้รบกัน หรือฉากทัศน์แบบ "K-shaped" ที่ความเหลื่อมล้ำจะรุนแรงขึ้น คนรวยจะยิ่งรวยขึ้นขณะที่คนข้างล่างจะลำบากยิ่งกว่าเดิม
สร้าง "Success Nation" ด้วยพลังบวกจากภายใน ทางออกสำหรับประเทศไทยคือการเริ่มต้นสร้างบทสนทนา (Dialogue) ภายในประเทศ และกระตุ้นให้ผู้นำในทุกระดับมี "Incentive จากภายใน" ที่อยากจะเห็นความเปลี่ยนแปลงที่มีความหมาย (Meaningful Change) โดยไม่ยึดติดกับตำแหน่งหรือหัวโขน การจะสร้าง "Success Nation" ได้นั้น จำเป็นต้องมีผู้นำที่ลุกขึ้นมาสร้างแรงบันดาลใจและกระจายเรื่องราวเชิงบวก (Positive Narrative) เพื่อสร้างความเชื่อร่วมกันในสังคม และผลักดันให้เกิดแรงกระเพื่อมของการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนสืบต่อไป