‘เวียดนาม’ชนะ‘ไทย’ผลิต‘ข้าวคาร์บอนต่ำ’ ‘เกษตร’เร่งซัพพลายชิงมาร์เก็ต

จากข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทยพบว่า อันดับที่ 1 จากภาคพลังงานที่มีสัดส่วนถึง 69.96%

ของปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมด ส่วนภาคการเกษตรมีการปล่อยก๊าซถือเป็นอันดับที่ 2 หรือคิดเป็น 15.23%  โดยมีการปลูกข้าวเป็นกิจกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุด มีสัดส่วนถึง50.58 %ของปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคการเกษตรทั้งหมด

ประเทศไทย จึงส่งเสริมการปลูกข้าวคาร์บอนต่ำ เพื่อบรรเทาปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งสามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่ใส่ใจกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น (Green Consumer)และข้าวที่ผ่านการปลูกด้วยกระบวนการนี้สามารถเพิ่มมูลค่าและจำหน่ายได้ราคาดี

นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานการประชุมหารือทิศทางการขับเคลื่อนนโยบายและยุทธศาสตร์ข้าว โดยมีผู้บริหารหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมการข้าว กรมชลประทาน กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร กรมส่งเสริมสหกรณ์ และสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ที่ประชุมได้ร่วมหารือประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและพัฒนากระบวนการผลิตข้าวประณีต คุณภาพสูง ในรูปแบบข้าว Low Carbon เพื่อเสริมศักยภาพภาคการผลิตให้ตอบสนองต่อความต้องการของตลาด ตลอดจนหารือแนวทางการวางแผนรองรับด้านการตลาดอีกด้วย

 “ตลาดข้าวถือเป็นตลาดภาคการเกษตรล่วงหน้า มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบความต้องการอยู่บ่อยครั้ง ฉะนั้นกระทรวงเกษตรฯ จึงต้องมีการปรับตัวและการวางแผนทั้งระบบที่ชัดเจน"

        ไม่ว่าจะในด้านการพัฒนาพันธุ์คุณภาพดี สภาพพื้นที่ที่เหมาะสมองค์ประกอบด้านชลประทาน ด้านการตลาด และการวางแผนรองรับความเสี่ยงด้านต่าง ๆ จึงได้มอบหมายทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการรวบรวมข้อมูลในประเด็นต่าง ๆ ในรูปแบบบูรณาการเพื่อวางแผนแนวทางการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ ปัจจุบันอยู่ระหว่างการเตรียมศึกษาและทดลองผลิตข้าว Low Carbon โดยเป็นการขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติจริงให้สามารถเห็นผลได้ชัดเจน อีกทั้ง ยังเป็นการสร้างความเชื่อมั่นในกระบวนการให้แก่พี่น้องเกษตรกรอีกด้วย

ข้อมูลจากกรมการข้าว ระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีศักยภาพในการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำอยู่ที่ประมาณ 4 ล้านตันต่อปี ในขณะที่เวียดนามสามารถผลิตได้ถึง 6.3 ล้านตัน ซึ่งมากกว่าประเทศไทยราว 1.6 เท่า

สำหรับ ข้าวคาร์บอนต่ำ   คือข้าวที่ผลิตและแปรรูปด้วยวิธีการและเทคโนโลยีที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น การทำนาเปียกสลับแห้ง การใช้ปุ๋ยอินทรีย์แทนปุ๋ยเคมี การจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการจัดการเศษวัสดุเหลือใช้จากการเกษตร โดยเฉพาะฟางที่ไม่ผ่านการเผา

นอกจากนี้ การผลิตข้าวคาร์บอนต่ำยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)ของสหประชาชาติ รวมทั้งยังเป็นการเตรียมความพร้อมรับมือกับกฎระเบียบ และมาตรการระหว่างประเทศที่นำประเด็นการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมาเป็นเงื่อนไขทางการค้า ซึ่งสอดรับกับความต้องการของตลาด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วที่มีนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมเข้มงวด เช่น สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา เป็นต้น

เมืื่อเร็วๆนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมการข้าวประสานกับองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) จัดทำ MOU โครงการข้าวคาร์บอนต่ำ ซึ่งเตรียมพื้นที่ร่วมกับศูนย์ข้าวชุมชนไว้แล้ว 1 ล้านไร่ ในเขตชลประทาน เพื่อส่งเสริมการปลูกแบบเปียกสลับแห้ง ลดปุ๋ยเคมี ใช้ชีวภัณฑ์ ลดต้นทุนอย่างน้อย 10% และเพิ่มผลผลิต 20% เมื่อได้ผลผลิตข้าวคาร์บอนต่ำแล้ว ราคาจะขยับขึ้นในระดับพรีเมียมประมาณ 10–20% ซึ่งเป็นโอกาสสร้างรายได้เพิ่มให้ชาวนา