'ไลล์ เมย์ส' นักคีย์บอร์ดแจ๊สร่วมสมัย

ไลล์ เมย์ส นักคีย์บอร์ดแนวหน้าแห่งวงการดนตรีแจ๊ส สิ้นชีวิตที่โรงพยาบาลแอดเวนทิสต์ ใน “สินีแวลลี” แคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 10 (ก.พ.)เดือนที่แล้ว

แพ็ต เมธีนี นักกีตาร์แจ๊สอันดับต้นๆ ได้โพสต์ข้อความไว้ในเวบไซต์ของเขามีใจความว่า “ไลล์เป็นยอดนักดนตรีเท่าที่ผมเคยรู้จัก กว่า 30 ปีที่ผ่านมา ทุกครั้งที่เราแบ่งปันทางดนตรีเป็นพิเศษ จากโน้ตตัวแรกที่เล่นด้วยกัน เรามีความผูกพันกันทันที ความฉลาดที่เปิดกว้างและความรอบรู้ทางดนตรีทุกรูปแบบที่เขาปฏิบัติทุกทาง ผมจะคิดถึงเขาอย่างหมดใจ”

เท่าที่ติดตามผลงานของ ไลล์ เมย์ส ตั้งแต่แรกคิดว่า แพ็ต เมธีนี กล่าวถึงไลล์ด้วยความจริงใจ

ไลล์ เมย์ส เข้ามาร่วมงานกับแพ็ตในอัลบั้มที่สอง Watercolors ต่อจากอัลบั้มแรก Bright Size Life ที่ทำให้แพ็ต เมธีนี แจ้งเกิดในวงการดนตรีแจ๊ส เป็นแจ๊สทรีโอที่มีสไตล์การบรรเลงแหวกแนวจากกีตาร์ทรีโอในแวดวงแจ๊สอย่างสิ้นเชิง ไม่ว่าจะเป็นแนวการเล่นกีตาร์ของ แพ็ต เมธีนี หรือแนวการเล่นเบสของ แจโค แพสโทริอัส มีความเป็นอิสระมาก ประกอบกับฝีมือกลองของ บ็อบ โมเสส ที่มีความแปลกใหม่มาจากวง แกรี เบอร์ตัน ควอร์เทต ใมยุคบุกเบิกดนตรี “แจ๊ส-ร็อค” และ “ฟิวชั่น”

อัลบั้ม Watercolors อัดกับแผ่นเสียง “อีเอ็มไอ” ซึ่งมี มันเฟรด ไอเชอร์ เป็นเจ้าของและเป็น โปรดิวเซอร์ “อีซีเอ็ม” ผลิตผลงานดนตรีแจ๊สที่เปิดทางให้ศิลปินสร้างนวัตกรรมทางดนตรีได้เต็มที่ เต็มความสามารถ ทั้งด้านการประพันธ์เพลงและการเล่น แม้จะมีศิลปินระดับแนวหน้าหลายคนเป็นอเมริกันก็ตาม

มันเฟรด ไอเชอร์ จะเน้นคุณภาพของเสียง คุณภาพดนตรี พิถีพิถันเรื่องการผลิต “อีซีเอ็ม” จึงประสบความสำเร็จอย่างมากในอุตสาหกรรมดนตรี จากแนวคิดการผลิตนำการตลาด

Watercolors บันทึกเสียงที่ “แทเลนต์สตูดิโอ” ในกรุงออสโลประเทศนอร์เวย์ เมื่อต้นปี 1977

นักดนตรีทั้งหมดประกอบด้วย แพ็ต เมธีนี (กีตาร์), ไลล์ เมย์ส (คีย์บอร์ด), เอเบอร์ฮาร์ด เวเบอร์ (ดับเบิลเบส), แดนนี กอททลีบ (กลอง) เอเบอร์ฮาร์ด เวเบอร์ เบสฝีมือเยี่ยมจากเมืองสตูทการ์ท เยอรมนี เท่าที่เคยชมการเล่นของเอเบอร์ฮาร์ด 2 ครั้งในกรุงเทพฯ รู้สึกเร้าใจ ล้ำหน้าแนวการเล่นของนักดับเบิลเบสคนอื่นในสมัยนั้น

ไลล์ เมย์ส เป็นผู้เล่นเปียโน มีส่วนทำให้อัลบั้ม Watercolors มีสีสันแปลกไปจากอัลบั้มแรก ในอัลบั้มนี้ระบุไว้ 8 เพลง มีเพลงที่มีชื่อเกี่ยวกับเมืองไทย คือ River Quay (แม่น้ำแควในกาญจบุรี)

ผลจากการร่วมงานกับ แพ็ต เมธีนี ใน Watercolors ทำให้เกิดวง Pat Metheny Group อันโด่งดังซึ่งมี แพ็ต เมธีนี, ไลล์ เมย์ส, แดน กอททลีบ และ มาร์ก อีแกน ดูเหมือน ไลล์ เมย์ส จะมีส่วนร่วมในการก่อตั้งวงนี้ ทำงานเคียงข้าง แพ็ต เมธีนี มาตลอด

ผมได้ชมการแสดงสด ของ “แพ็ต เมธีนี กรุ๊ป” ที่ “บอสตันคอมมอน” สวนสาธารณะแห่งแรกของสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 12 กรกฏาคม 1982 ช่วงที่อัลบั้ม Offramp เพิ่งออกเผยแพร่ โดยนั่งอยู่ด้านขวาของเวทีแถวหน้าสุด

วงมาแบบจัดเต็ม แพ็ต เมธีนีเล่นกีตาร์โปร่ง กีตาร์ไฟฟ้า กีตาร์ 12 สาย กีตาร์ซินเธไซเซอร์ ไลล์ เมย์ส เล่นเปียโนอะคูสติก เปียโนไฟฟ้า ซิลคลาเวีย, ออร์แกน ซินเธอไซเซอร์, แดน กอททลีบ ตีกลอง สตีฟ รอดบี เล่นทั้งดับเบิลเบส เบสไฟฟ้า, นานา วัสคอนเซลอส นักเพอร์คัสชั่นชาวบราซิล เล่นเครื่องกระทบ

เพลงส่วนใหญ่อยู่ในอัลบั้ม Offramp โดยเฉพาะเพลง James ที่ แพ็ต เมธีนี กับ ไลล์ เมย์ส ร่วมกันแต่งโดยได้แรงบันดาลใจจาก เจมส์ เทย์เลอร์ นักร้องนักแต่งเพลง

Broadway Blues ผลงานของ ออร์เนตต์ โคลแมน “เจ้าแห่งฟรีแจ๊ส” ที่อยู่ในอัลบั้ม Bright Size Lite แพ็ต เมธีนี กรุ๊ป เล่นได้สะใจมาก

วงจบด้วยเพลงแถม Phase Dance ของแพ็ต

อัลบั้ม Offramp “แพ็ต เมธีนีกรุ๊ป” ได้รางวัล “แกรมมี่” เป็นครั้งแรกในสาขา Best Jazz Fusion Performance ในปีถัดมา

ก่อนหน้าไปชมคอนเสิร์ตของ แพ็ต เมธีนี กรุ๊ป ที่ “บอสตันคอมมอน” พอได้ข่าวว่าไลล์ เมย์ส จะมาเล่นในแบบแจมกับเพื่อนนักดนตรีแจ๊ส ที่ วิลโลว์แจ๊สคลับ แถวบอลล์สแควร์ ซัมเมอร์วิลล์ ชานเมืองบอสตัน ผมกับเพื่อน 2-3 คน บึ่งรถไปที่นั่น ได้ชมการเล่นเปียโนอะคูสติก ไลล์ เมย์ส อย่างจะๆ โอ้โฮ! เป็นการรวมพลคนดนตรีแจ๊สที่ไม่ได้ชมบ่อยนัก

เริ่มจากคนแรก มาร์ก จอห์นสัน ดับเบิลเบส เพื่อนร่วมรุ่น ไลล์ เมย์ส เรียนด้วยกันที่มหาวิทยาลัยนอร์ธเท็กซัส นักดับเบิลเบสคนดังใน “บิลล์ เอแวนส์ ทรีโอ” ที่นักฟังแจ๊สต้องติดตาม มาร์กยังเล่นกับนักดนตรียิ่งใหญ่อีกมาก เช่น สแตน เกตซ์, บิลล์ ฟริเซล... มิค กูดริก นักกีตาร์ที่เป็นขวัญใจของคนชอบกีตาร์รุ่นใหม่, เจอร์รี เบอร์กอนซี นักแซ็กโซโฟนที่มีผลงานด้านเขียนตำราสำหรับนักดนตรีแจ๊สโดยเฉพาะเกี่ยวกับแซ็กโซโฟน และไทเกอร์ โอโคชิ นักทรัมเป็ตแจ๊สชาวญี่ปุ่น ที่ใช้ชีวิตอยู่ในแวดวงแจ๊สสหรัฐตลอด เล่นกับนักดนตรีแจ๊สคนดังอย่าง แกรี เบอร์ตัน และอีกหลายต่อหลายคน

 

credit : เครดิต Ralph Quinke/ECM Records

ไลล์ เมย์ส เกิดในหมู่บ้านวอซอกี วิสคอนซิน สหรัฐอเมริกา วันที่ 27 พฤศจิกายน 1953 ในครอบครัวดนตรี พ่อเล่นกีตาร์แม่เล่นเปียโนและออร์แกนในโบสถ์เป็นส่วนใหญ่

ไลล์เรียนเปียโนเป็นส่วนตัวตั้งแต่เยาว์วัยกับครูเปียโนท้องถิ่นจนสามารถเข้าไปเล่นออร์แกนในโบสถ์แถวบ้านเกิดตอนวัยรุ่น

หลังจากได้ฟังเพลงของ บิลล์ เอแวนส์ จากอัลบั้ม At the Montreux Jazz Festival ซึ่งบันทึกจากการแสดงสดในเทศกาลดนตรีแจ๊สที่ “มงเทรอซ์” สวิสเซอร์แลนด์ โดยมี เอ็ดดี้ โกเมซ เล่นดับเบิลเบสและ แจ๊ค ดีจอห์นเน็ตต์ ตีกลอง ทำให้ไลล์หันเข้าหาดนตรีแจ๊สทันที

ตอนนั้นยังไม่ค่อยเข้าใจในสิ่งที่ บิลล์ เอแวนส์ เล่นเปียโนเท่าใดนัก แต่ก็ให้อะไรบางอย่างที่บิลล์วางเค้าโครงไว้

Filimanjaro ของ ไมล์ส เดวิส เป็นอีกหนึ่งอัลบั้มที่เป็นแรงจูงใจ ทำให้ไลล์อยากเป็นนักดนตรีแจ๊ส

เมื่อมีเป้าหมายชัดเจน ไลล์เข้าเรียนดนตรีที่มหาวิทยาลัยนอร์ธเท็กซัสจนจบ

ไลล์เริ่มงานดนตรีโดยแต่งเพลงและเรียบเรียงดนตรีให้กับวง “วันโอคลอคแล็บแบนด์” หลังจบจากมหาวิทยาลัย ไลล์ เมย์ส ออกเดินสายตระเวนแสดงกับวง วูดดี้ เฮอแมน ประมาณ 8 เดือน ก่อนที่จะมาอยู่ในวง แพ็ต เมธีนี

ไลล์ เมย์ส เล่นอัดแผ่นกับแพ็ตนับสิบอัลบั้ม มีเพียงชุด Pat Metheny & Lyle Mays: As Falls Wichita, So Falls Wichita Falls ที่มีความโดดเด่นเท่ากัน

บางครั้งแพ็ตปลีกตัวไปเล่นอัดอัลบั้มกับนักดนตรีแจ๊สคนอื่นๆ เช่น โจชัว เรดแมน, ไมเคิล เบรกเกอร์...

ไลล์ ออกอัลบั้มเดี่ยวในนามตนเอง อาทิ ชุดแรก lyle Mays, Student Dreams, Fictionary…

ไลล์ เมย์ส มีความเชี่ยวชาญในการเล่นเครื่องคีย์บอร์ดหลากหลาย เล่นดนตรีได้หลายสไตล์ จนยากที่จะเจาะจงว่าประเภทใด แต่เท่าที่เห็นเด่นๆ คือ ดนตรีฟิวชั่นและแจ๊สร่วมสมัย