อพท. เปิดเวทีถกสถานการณ์การจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) หรือ อพท. จัดการประชุมสุดยอดมรดกโลกอาเซียนครั้งที่ 1 โดยได้รับการสนับสนุนจากผู้มีบทบาทสำคัญในทุกภาคส่วน ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญจากประเทศสมาชิกอาเซียน ยูเนสโก การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานประสานความร่วมมือการท่องเที่ยวลุ่มแม่น้ำโขง บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) สมาคมส่งเสริมการท่องเที่ยวภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (ในส่วนประเทศไทย) และสำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (สสปน.) ร่วมแลกเปลี่ยนกรณีตัวอย่างเรื่องการบริหารจัดการการท่องเที่ยวในเมืองมรดกโลก

การประชุมสุดยอดครั้งนี้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 2-4 สิงหาคม พ.ศ. 2561 ในจังหวัดสุโขทัย ซึ่งได้รับการกำหนดเป็นพื้นที่พิเศษ ที่ได้มีการสร้างรูปแบบให้เกิดเป็นกรณีศึกษาในการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโดยอพท. และเป็นที่ตั้งของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย  ซึ่งได้รับการจดทะเบียนเป็นมรดกโลกขององค์การยูเนสโก มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2534 ในการประชุมครั้งนี้ได้ระดมผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกว่า 100 ราย และผู้เชี่ยวชาญในอาเซียน ด้านสาขาการจัดการมรดกวัฒนธรรมศิลปะและการท่องเที่ยว มาร่วมแบ่งปันกรณีศึกษาที่ประสบผลสำเร็จ และร่วมกันหาวิธีสร้างความรู้สึกร่วมของการเป็นเจ้าของมรดกโลกระหว่างชุมชนท้องถิ่น ตลอดจนกลไกสำคัญที่จะดึงดูดเยาวชนรุ่นใหม่ให้มีส่วนร่วมในการรักษามรดกซึ่งมีคุณค่าในระดับสากล

อพท., ยูเนสโก, ตัวแทนอาเซียนและผู้มีบทบาทสำคัญทุกฝ่าย ลงมติในการประชุมสุดยอดครั้งนี้ว่าควรหยิบยกประเด็นดังกล่าว มาเป็นแนวทางในการสำรวจข้อมูลเชิงลึกต่อไป และควรเปิดเวทีในการนำเสนอประเด็นเรื่องการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนเพื่อฟื้นฟูและดูแลมรดกโลก ให้เป็นวาระสืบเนื่องระหว่างประเทศอาเซียน และกระตุ้นให้เกิดการเชื่อมประสานที่ดำเนินการสอดคล้อง สนับสนุนซึ่งกันและกัน ในระหว่างการจัดการด้านวัฒนธรรม และการจัดการการท่องเที่ยวในพื้นที่มรดกโลก เพื่อหารือเกี่ยวกับวิธีการเสริมสร้างการคุ้มครองมรดกโลกของอาเซียนและวิธีลดผลกระทบเชิงลบจากการเติบโตของการท่องเที่ยวในพื้นที่ ในช่วงของการประชุมสุดยอดครั้งนี้ ได้มีการจัดชุดการแสดงศิลปวัฒนธรรมจากวิทยาลัยนาฏศิลปสุโขทัยสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ โดยเปิดโอกาสให้นักเรียน นักศึกษากว่า 200 คน เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการประชุมในครั้งนี้ เพื่อเป็นสัญลักษณ์ของมรดกทางวัฒนธรรมที่มีชีวิต ซึ่งถ่ายทอดพลังผ่านการแสดงของกลุ่มเยาวชน นอกจากนี้ ความหมายของ “มรดก” ยังได้รับการตีความอย่างประณีต ลึกซึ้ง ผ่านศิลปะแห่งอาหาร ซึ่งสร้างสรรค์เรื่องราวมรดกโลกผ่านประสบการณ์การลิ้มชิมรสโดยทีมเชฟศิลปิน Blackitch

พันเอก ดร.นาฬิกอติภัค แสงสนิท ผู้อำนวยการ องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) หรือ อพท. กล่าวว่า "วิธีเดียวที่เราจะปกป้องรักษามรดกไว้ได้ คือการเปิดโอกาสให้ชุมชนท้องถิ่นและคนรุ่นใหม่ได้มีส่วนร่วมวาดภาพแห่งอนาคตด้วยตัวเอง เพราะพวกเขาคือเจ้าของทรัพย์สินทางวัฒนธรรมซึ่งควรแก่การหวงแหน"

จากการประชุมสุดยอด ผู้เข้าร่วมประชุมได้นำเสนอข้อแนะนำ ที่น่าสนใจว่า :

เราควรส่งเสริมความเข้าใจเรื่องพลังของมรดกทางวัฒนธรรมที่ยังคงมีชีวิต และกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ในการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ นายเพลิน  พริม ผู้อำนวยการ Cambodia Living Arts ได้แบ่งปันเรื่องราวความสำเร็จของ Cambodian Living Arts ว่า "เรามองเห็นว่าศิลปะและการแสดงทางวัฒนธรรมนั้น เป็นอาวุธที่สำคัญอย่างยิ่งในการต่อสู้เพื่อรักษาไว้ซึ่งอนาคต ภารกิจของ Cambodia Living Arts คือการเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาในแวดวงศิลปะอันมีสีสันร้อนแรง ซึ่งจะสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนรุ่นใหม่ได้ "

บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) – บางกอกแอร์เวย์ กล่าวถึงความเป็นไปได้ของการเปิดเส้นทางที่จะเชื่อมต่อการเดินทางระหว่างแหล่งมรดกโลกของอาเซียนให้สะดวกสบายยิ่งขึ้น นาย Lim Kooi Fong ซึ่งได้ทำผลงานการวิจัยให้กับ UNWTO เรื่องการท่องเที่ยวเชิงพุทธระบุว่าการท่องเที่ยวเชิงพุทธสามารถมีบทบาทเฉพาะกิจในอันที่จะแก้ไขปัญหาบางประการที่บางประเทศต้องเผชิญในการพัฒนาการท่องเที่ยวของตนเองได้ ตัวแทนจาก The APSARA National Authority จากประเทศกัมพูชา ตอกย้ำความท้าทายในการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในนครวัดซึ่งเป็นมรดกโลกอันโดดเด่นระดับสากล ศาสตราจารย์ Phong-Dung Ngo และศาสตราจารย์ Nguyen Duc Hoa Cuong จากคณะบริหารและการท่องเที่ยวมหาวิทยาลัยฮานอย ประเทศเวียดนาม ได้แบ่งปันกรณีตัวอย่างเกี่ยวกับการจัดระเบียบเรือท่องเที่ยวในอ่าวฮาลอง โดยยกระดับการปฏิบัติการอย่างยั่งยืนด้วย Eco-label

ข้อสรุปของการประชุมสุดยอดครั้งนี้ถูกจัดกลุ่มภายใต้แนวคิด 5 E สำหรับการเดินหน้าอย่างมีทิศทาง

ดังต่อไปนี้ :

1. Empower ส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการพื้นที่มรดกโลก
2. Enhance กระตุ้นและเปิดกว้างทางด้านความคิดสร้างสรรค์ในการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบในแหล่งมรดกโลก
3. Embrace ควบรวมมาตรวัดในการบริหารจัดการอย่างมีหลักการ
4. Employ ใช้สมดุลระหว่างการพัฒนาและการป้องกันอย่างมีดุลยภาพ
5. Engage เชิญชวนให้ผู้มีส่วนได้เสียในทุกภาคส่วน ร่วมส่งเสริมมรดกที่เป็นรูปธรรมและมรดกทางวัฒนธรรม