“แม่น้ำเปลี่ยนทิศได้อย่างไร”

“เมื่อแม่น้ำเปลี่ยนทิศ” บางครั้งมีช่วงน้ำขึ้น น้ำลง เช่น เศรษฐกิจมีช่วงน้ำขึ้นน้ำลง เมื่อเปลี่ยนแปลงไปแต่ก็ยังมีวันที่จะกลับมาได้อีก แต่บางเรื่องเป็นการเปลี่ยนทิศไปเลย เมื่อเปลี่ยนไปแล้วก็จะไม่มีวันกลับมาอีก ไม่ว่าเราจะยืนรอคอยนานเพียงใดก็ตาม อย่างเช่น การเปลี่ยนแปลงทางด้านเทคโนโลยี เมื่อเปลี่ยนแล้วก็จะไม่กลับมาอีก แล้วเราจะเตรียมรับมืออย่างไร?

อุตสาหกรรม 4 อันดับแรกที่จะโดน Disrup ภายใน 12 เดือนข้างหน้า คือ Media / Telecom /Consumer Financial Service และ Retail ส่วนอุตสาหกรรมยานยนต์ ในอีก 5 ปี จะอยู่ในอันดับต้นๆ (ผลจากการทำวิจัย)

“แม่น้ำเปลี่ยนทิศได้อย่างไร” … ตั้งแต่ปี 2000 ที่มีฟองสบู่แตกจนอุตสาหกรรมปิดตัวเยอะมาก มาจนถึงปัจจุบัน มีปัจจัยหลายตัวที่ทำให้แม่น้ำเปลี่ยนทิศ ปัจจัยอย่างแรกคือ สิ่งที่เรียกว่า Smart Phone ซึ่งในส่วนของเทคโนโลยีปัจจุบันนี้ เรียกว่าใกล้ถึง Singularity หมายความว่า ถึงจุดที่มนุษย์ไม่เข้าใจในเทคโนโลยี เพียงแค่ใช้ตามมันไปโดยที่ไม่เข้าใจอะไร จุดที่ AI ฉลาดกว่าเรา อัพเดทตัวเองได้ จนเราตามไม่ทัน  

“การเปลี่ยนแปลง มีทั้งคนที่รอด และคนที่ไม่รอด คนที่ปรับตัวได้ และปรับตัวไม่ได้ มีวิธีคิดทั้งที่แข็งขืนกับสิ่งที่จะเกิดขึ้น หรือโอนอ่อนผ่อนตาม ในยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลง เราอาจจะต้องใช้ความกล้าอีกครั้งหนึ่งเพื่อที่จะเรียนรู้”

สิ่งที่จะช่วยให้อุตสาหกรรมอยู่รอดจาก Disruptive Technology

ตัวอย่างที่ SCB ทำคือ ต้องฉีกตัวเองออกไปสร้าง value ให้ลูกค้าเพิ่มขึ้น ต้องผูกพันกับลูกค้ามากกว่านี้เพราะไม่เช่นนั้น หลายๆ คน อาจจะมาแบ่งความเชื่อถือของธนาคารออกไป

สิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือ วิธีการคิดของ Start up แต่สิ่งที่น่ากลัวกว่า คือ “Digital Giants” เมืองจีนน่ากลัวมากหากเขาสามารถเชื่อมต่อ ผลิตของได้ถูกกว่า ดีกว่าเรา จะเกิดอะไรขึ้น เห็นคลื่นการเปลี่ยนแปลงที่มาข้างหน้าแล้ว องค์กรของเราจะปรับตัวรับมืออย่างไร?

คุณธนาเล่าว่า น้ำแข็งมี 3 ยุค ยุคแรก ส่งเรือออกไปกะเทาะน้ำแข็งแล้วเก็บมา มาถึงก็ละลายไปจำนวนหนึ่ง ที่เหลือก็มาแจกจ่ายขายในเมืองร้อน เป็นยุคแรกของ Ice1.0   ยุค Ice 2.0 คือ ตั้งโรงน้ำแข็งอยู่แถวบ้าน แล้วกระจายออกไป Ice 3.0 คือ มีตู้เย็น ที่สำคัญคือ การเปลี่ยนผ่านยุค1.0 2.0 และ 3.0 ไม่มีคนเดิมเลย จะมีก็เพียงแค่ประมาณ 1 เปอร์เซ็นต์

Nokia มาเป็น Apple  จาก Kodak มาเป็น Digital ไม่มีคนเดิมก้าวข้ามมาได้เลย ถ้ามีก็น้อยมาก คนที่ทำ 1.0 2.0 และ 3.0 เป็นคนใหม่เกือบทั้งสิ้น   และไม่รู้เรื่อง 1.0 2.0 และ 3.0 เลย มาแบบเบลอๆ ไม่รู้เรื่อง ซึ่งเป็นที่น่าสนใจว่า คนที่ก้าวผ่านมาได้ คิดอย่างไร ยกตัวอย่าง แกรมมี่ เป็นเรื่องของ Mindset เหมือนสุภาษิตเซน “ถ้าคุณเข้าใจมัน มันก็จะเป็นแบบนี้   คุณไม่เข้าใจมัน มันก็จะเป็นแบบนี้เช่นเดิม” เหมือนปัญหาเทคโนโลยี มีทั้งที่แก้ได้ และแก้ไม่ได้ ถ้าที่แก้ไม่ได้ต้องรีบปล่อยยกตัวอย่าง หยิน หยาง เปรียบเหมือน วัฒนธรรมองค์กร และ เทคโนโลยี   เรามีวัฒนธรรมองค์กรที่จะรับมือการเปลี่ยนแปลงได้หรือไม่ เราไม่รู้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อไหร่

สิ่งแรก คือ Empathyคือ ความสามารถในการเข้าใจผู้อื่นอย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่ความสงสาร เปรียบเสมือนการค้อมตัวเข้าหาลูกค้า เข้าใจลูกค้าอย่างลึกซึ้ง การจะทำให้เกิด Empathy ได้นั้น ขั้นตอนแรก คือการเดินเข้าไปหา ไปเยี่ยม ไปคุย เข้าไปสัมผัส เหมือนปรัชญา ของโตโยต้า ที่ว่า มีปัญหาให้ไปแก้หน้างาน ไม่ใช่เรียกพนักงานเข้ามา

สิ่งที่ 2 เรียกว่า Industry best practice หมายถึง เมื่อเราค้อมให้ลูกค้าแล้ว เราต้องค้อมให้อุตสาหกรรมอื่นด้วย ส่วนใหญ่แต่ละอุตสาหกรรม จะ benchmark กับอุตสาหกรรมเดียวกัน ไม่มองอุตสาหกรรมอื่น คิดว่าอุตสาหกรรมตัวเอง เป็น special case แต่บางครั้ง เราอาจจะเรียนรู้ พัฒนาจากอุตสาหกรรมอื่นที่มีความชำนาญในด้านที่เราต้องการเรียนรู้ก็ได้

สิ่งที่ 3. Gen Y ในปี 2020 ครึ่งหนึ่ง ของแรงงานจะเป็น Gen Y ที่แตกต่างกันคือ Gen Y เป็นยุค Digital Native เกิดมาพร้อม Micro Moment /Digital /Smart Phone และ Gen Y ที่กำลังจะมา เราจะรับมืออย่างไร โดยที่ยังมี Gen X และ Baby Boomer บางครั้งอาจจะต้องมีการแยกบริษัทออกมา โดยให้ Gen Y มาเป็นผู้สร้าง Startup Culture

ณ เวลาหนึ่งก็จะกลับมาที่เดิม เราจะเปิดโอกาส ให้คนรุ่นใหม่ ได้มีโอกาสผิดพลาดได้บ้าง เพื่อการตัดสินใจที่ถูก และประสบความสำเร็จได้อย่างไร โดยไม่กระทบกับธุรกิจมากนัก ความรู้ที่สำคัญที่สุดในยุคนี้ก็คือ รู้ว่าตัวเอง “ไม่รู้” แล้วเราจะเปิดรับอะไรได้อย่างมหาศาล เรียนรู้ไปแล้ว ถึงเวลาหนึ่งก็ต้องทิ้ง และเรียนรู้สิ่งใหม่ เหมือน Nike ที่บอกว่า Our Business is Change ต้องบุกตลอดเวลา ไม่ใช่ตั้งรับ ต้องมีผลรับที่สมบูรณ์แบบไม่ใช่ วิธีการที่สมบูรณ์แบบ ต้องออกไปผจญภัย ลองผิดลองถูก ต้องมีความทะเยอทะยาน......

รายละเอียดเพิ่มเติมที่ www.thaiautoparts.or.th