ตามรอย“เส้นทางรัก(ษ์)”ภาคเหนือร่วมบูมท่องเที่ยว

มีโอกาสดีได้รับเชิญจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โดยผศ.สุภาวดี   โพธิยะราช ให้ไปชมโครงการจัดการท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนในจังหวัดอุตรดิตถ์ แพร่ และน่าน โดยคณะวิจัยจากมหาวิทยาลัยนเรศวร มหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานแพร่ จัดทำขึ้น โดยมีเป้าหมายสร้างสรรค์การท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรม เพื่อพัฒนาศักยภาพให้กับองค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม

ทริปนี้ได้ไปเยือนทั้งอุตรดิตถ์ แพร่ และน่าน โดยมีสมาชิกของสมาคมไทยธุรกิจท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และผจญภัย (TEATA) ร่วมเดินทางไปสำรวจความพร้อมของเส้นทางด้วย รวมถึงได้พบกับคุณภัทรอนงค์  ณ  เชียงใหม่             อำนวยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานแพร่ ซึ่งดูแลแพร่ น่าน อุตรดิตถ์ และผู้ช่วยคือคุณแอนร่วมในทริปด้วยผู้จัดได้ตั้งชื่อทริปนี้อย่างเก๋ไก๋ว่า “เส้นทางรัก(ษ์)” เพื่อชมวัฒนธรรม ประเพณี อาหารและวิถีชีวิตที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของท้องถิ่น ซึ่งช่วงเวลาไปเยี่ยมชมนั้นก็ตรงกับวันแห่งความรักหรือวาเลนไทน์พอดี

เริ่มทริปจากอำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ที่นี่มีฉายาว่า“เมืองแม่หม้าย เขตห้ามพูดโกหก”  เมืองที่มีเรื่องราวอันเร้นลับแต่น่าค้นหา ต้องลองไปเข้าชมพิพิธภัณฑ์ลับแล นั่งรถรางชมเมืองและวิถีชีวิตชาวลับแล ชุมชนที่นี่จะมีการทำ “ข้าวแคบ” ซึ่งไม่รู้จะเรียกว่าเป็นอาหารคาวหรือหวานดี แต่รสชาติถูกใจ เขานำมาทำเป็นข้าวพันผัก ซึ่งขณะนี้มีชื่อเสียงไปทั่วไทย ก่อนไปทานอาหารที่ร้านดัง “ม่อนลับแล” ชิมข้าวพันเสวย ลอดช่องเค็ม แกงทุเรียน ซึ่งลับแลนั้นเป็นเมืองทุเรียนดังที่ราคาแพงแต่อร่อยมากคือหลงลับแล และหลินลับแล

จากอุตรดิตถ์เรามุ่งสู่จังหวัดแพร่ ไปยังวัดพระธาตุช่อแฮ นมัสการพระธาตุช่อแฮ พระธาตุประจำปีเกิดของผู้ที่เกิดปีขาล เยี่ยมชมครั้งใดก็ยังงดงามเสมอ ก่อนเข้าเมืองไปยังย่านทำน้ำผึ้ง ซึ่งมีการค้าน้ำผึ้งและผลิตภัณฑ์จากผึ้งทั้งถนน ดื่มให้เย็นชื่นใจ แล้วไปทดลองทำผ้าเช็ดหน้ามัดย้อมหม้อห้อม ที่ศูนย์การเรียนรู้การย้อมผ้าหม้อห้อมบ้านทุ่งโฮ้ง แข่งกันทำผ้าเช็ดหน้าจากลวดลายต่างๆคนละผืน

เคยไปเที่ยวแพร่แล้วมีคนแซว “ไปเมืองแป้ แห่ระเบิด” มาหรือ ตอนนั้นก็ยังไม่เข้าใจจนได้ไปที่อำเภอลองที่มาของคำนี้ แล้วก็ถึงบางอ้อในคำกล่าวนี้ แต่ที่เมืองลองยังมีของดีโดยเฉพาะศูนย์เรียนรู้ผ้าจกเมืองลอง บ้านครูประนอม ทาแปง ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ และพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นโกมลผ้าโบราณ  ซึ่งทั้ง 2 แห่งผลิตผ้าลวดลายต่างๆ คุณภาพดีมาก จนโด่งดังระดับประเทศ

จากนั้นเราไปต่อยังวัดสะแล่ง (วัดป่าสุคันธรรมาราม) ศิลปะไทลื้อที่งดงาม และมีเก็บวัตถุโบราณมากมาย พลาดไม่ได้กับไฮไลท์ของแพร่คือคุ้มเจ้าหลวงเมืองแพร่ ชมเรื่องราวความเห็นมาของอดีตเจ้าหลวงเมืองแพร่ ในบ้านทรงขนมปังขิงที่ได้รางวัลระดับประเทศ และต้องลองนั่งสามล้อผ่อเฮือนเก่า ไปชมบรรยากาศของกาดกองเก่า(ตลาดนัด)ที่มีเฉพาะวัดเสาร์ ก่อนปิดท้ายกับขันโตกดินเนอร์ พร้อมชมการแสดงในบ้านสีชมพูที่งดงาม “บ้านวงศ์บุรี” ส่วนที่พักในแพร่ขอแนะนำ “เฮือนนานาบูติคโฮเต็ล” บูติคโฮเต็ลหรูที่สุดในแพร่ขณะนี้ แต่ราคาสมเหตุผล นอนสบายทีเดียว

จังหวัดสุดท้ายของทริปคือ “น่าน” ที่ตอนนี้กำลังโด่งดังมาก ชมวัดภูมินทร์ กับจิตรกรรมฝาผนังปู่ม่านย่าม่าน กระซิบรักบันลือโลก การทัวร์น่านให้สะดวกสุด ต้องนั่งรถรางชมเมืองเก่าน่าน ซึ่งอาจจะนัดหมายให้ออกที่วัดพระเกิด ชมพิพิธภัณฑ์โฮงครูบาอินผ่อง จากนั้นรถรางจะผ่านวัดต่างๆ ตลาด อาจแวะที่วัดมหาโพธิ ชมการร่ายรำของสาวๆทุกวัยในชุมชน แล้วไปไหว้หลวงพ่อทองทิพย์ที่งดงามงามที่วัดสวนตาล ก่อนไปแวะทานอาหารเมืองที่ร้านเฮือนฮอม

ไปถึงน่านแล้วต้องแวะนมัสการวัดพระธาตุแช่แห้ง พระธาตุประจำปีเกิดของผู้ที่เกิดปีเถาะ ใครที่มาน่านแล้วไม่ได้มานมัสการพระธาตุแช่แห้งก็เหมือนกับมาไม่ถึงน่าน อีกวัดหนึ่งที่ขอแนะนำว่าพลาดไม่ได้คือวัดพญาวัด ที่สวยงามสุดๆ เป็นวัดแห่งแรกของจังหวัดน่าน มีเจดีย์ที่รูปทรงเหมือนกับเจดีย์กู่กุดหรือเจดีย์จามเทวีของจังหวัดลำพูน

ช่วงบ่ายมุ่งสู่โฮงหรือบ้านเจ้าฟองคำที่ยังคงรูปแบบดั้งเดิมเหมือนเมื่อร้อยกว่าปีก่อน ชมการสาธิตการทอผ้า ก่อนจะไปเลือกซื้อผ้าจริง เช่น  ผ้าลายน้ำไหลสไตล์น่านที่ร้านจางตระกูลหรือร้านฝ้ายคำ ซึ่งร้านฝ้ายคำนี้มีการออกแบบให้เป็นแนวโมเดิร์นเหมาะกับสาวๆที่จะไปเลือกซื้อ โดยเฉพาะสไตล์ชาวเขาประยุกต์  และเครื่องเงินจากร้านชมพูภูคา

ก่อนชมพระอาทิตย์ตกดิน  ณ วัดพระธาตุเขาน้อย ซึ่งจะได้เห็นวิวจังหวัดน่านจากมุมสูง แล้วไปรับประทานอาหารเย็น ณ ศศิดารา รีสอร์ท พร้อมรับชมศิลปการแสดงฟ้อนรำ ได้แก่ ฟ้อนอัญเชิญโตก กลองสะบัดชัย ฟ้อนล่องน่าน ฟ้อนปู่เจ พ่นไฟ ฟ้อนปั่นฝ้ายสาวไหม ฟ้อนดาบฟ้อนเจิง ฟ้อนแง้นและการเดินแบบผ้าซิ่นเมืองน่าน ซึ่งเราได้สาวเมืองน่านคุณสุกัญญา ณ น่าน หรือน้องนายออกแบบชุดการแสดงให้อย่างน่าประทับใจ

แม้จะจบทริปไปแล้ว ยังประทับใจไม่รู้ลืม

สาธิตา โสรัสสะรายงาน