'เด็กยินยอม'ตรรกะมีปัญหาของผู้ใหญ่บ้ากาม

นักสังคมสงเคราะห์ นักสิทธิมนุษยชน รวมถึงนักกฎหมายที่ทำงานด้านเด็กและสตรี ร่วมกันระดมความเห็นในงานเสวนาหัวข้อ "วาทกรรมผู้ใหญ่ เด็กยินยอม ข้ออ้างเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางเพศต่อเด็ก เยาวชน" เพื่อสรุปบทเรียนจากข่าวฉาวขบวนการค้ากามที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน

ประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุยในวงเสวนา คือความเชื่อของผู้คนในสังคมจำนวนมากที่ว่า ถ้าเด็กเป็นผู้ยินยอมขายบริการทางเพศเอง ผู้ซื้อจะไม่มีความผิด

วาทกรรม "เด็กยินยอม" นี้ ผู้อำนวยการศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชน บ้านกาญจนาภิเษก มองว่า เป็นการให้ความหมายที่ชอบธรรมกับคนซื้อบริการ ทั้งที่ตนเองเป็นผู้ละเมิดทั้งกฎหมายและสิทธิของเด็ก ทั้งๆ ที่เด็กควรได้รับการปกป้องจากภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่ใช้วาทกรรมนี้มาลดทอนการบังคับใช้กฎหมายให้อ่อนลง 

สำหรับแนวทางการแก้ปัญหา รัฐต้องมีคณะทำงานเพื่อจัดการเรื่่องนี้โดยเฉพาะ โดยเป็นสหวิชาชีพ เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น และถอดบทเรียนที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนว่ามีจุดอ่อนอยู่ที่ตรงไหน 

ด้านมุมมองของนักกฎหมาย เห็นว่ากฎหมายไทยที่เกี่ยวกับการค้าประเวณีเขียนเอาไว้ครอบคลุมทั้งหมด แต่ปัญหาอยู่ที่การตีความและการบังคับใช้ ทำให้คนที่แสวงหาผลประโยชน์ทางเพศกับเด็กใช้เป็นช่องทางในการบิดเบือน สุดท้ายไม่ให้ถูกดำเนินคดี ส่วนการที่เด็กจะยินยอมหรือไม่นั้น ไม่ใช่สาระสำคัญ เพราะกฎหมายให้ความคุ้มครองเด็กอยู่แล้ว 

ผู้ชำนาญการประจำคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มองว่า การที่กฎหมายใช้ไม่ได้ผล เกิดจากกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย และการไม่ได้ออกแบบให้มีมาตรการทางการบริหารมารองรับ ส่วนวาทกรรมที่ว่าเด็กยินยอมนั้น คนส่วนใหญ่เข้าใจผิด 

บทสรุปจากวงเสวนายังเห็นตรงกันว่า ปัญหาการค้าประเวณีเด็กไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน แต่เกิดขึ้นทั่วประเทศ ดังนั้นกระบวนการยุติธรรมต้องเดินหน้าต่อ แต่สิ่งที่สำคัญกว่านั้นต้องมองภาพระยะยาวว่าจะยุติปัญหานี้อย่างไร เพราะที่ผ่านมามีแต่การพูดถึงข้อมูลทางคดี แต่ปัญหาค้ากามเด็กต้องดูตั้งแต่ต้นทางว่าทำไมเด็กถึงเข้ามาสู่ขบวนการนี้ และเมื่อเข้ามาแล้วกลับออกไปไม่ได้ ทำอย่างไรจะให้เด็กคืนสู่สังคมอย่างมีประสิทธิภาพ การแก้ปัญหาจึงต้องทำทั้งระบบ