ยันตำรวจทำครบทุกขั้นตอน การเจรจา 'ดร.วันชัย'

พล.ต.ต.ศรกฤษณ์ แก้วผลึก รองผู้บัญชาการศึกษา (รอง ผบช.ศ.) อาจารย์หลักสูตรการบริหารเหตุการณ์วิกฤตและเจรจาต่อรอง เปิดเผยขั้นตอนการเข้าเจรจาต่อรองในเหตุการณ์วิกฤตตามหลักสากล ซึ่งมีหลักปฏิบัติอยู่ 5 ขั้นตอน 1. การเข้าเผชิญเหตุ ซึ่งมีตำรวจระดับสายตรวจ ตำรวจในพื้นที่รับผิดชอบ เข้าเผชิญเหตุก่อน 2. การเข้าควบคุมเหตุการณ์ไม่ให้ลุกลาม โดยกันพื้นที่ให้อยู่ในระยะการดูแลของตำรวจและกันประชาชนไม่ให้เข้าพื้นที่ 3. การบริหารเหตุการณ์ ซึ่งส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของระดับผู้บังคับบัญชา 4. การแก้ไขปัญหาตามระยะเวลา 5. การสอบสวนดำเนินคดีและการติดตามคดี

“ในระบบมาตรฐานสากลจะจัดระบบการเจรจาต่อรองที่มีหลายขนาด เช่น หากเจอเหตุการณ์ ที่ ดร.วันชัย พยายามปลิดชีพตนเองด้วยอาวุธปืน จะใช้ทีมเจรจา 5 คน ทำการเกลี้ยกล่อมตามขั้นตอน มีคนเจรจา 2 คน มีนักจิตวิทาเป็นที่ปรึกษา รวมถึงฝ่ายประสานงานด้วย ซึ่งเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในวันนั้น ยืนยันว่าทำตามขั้นตอนตามหลักสูตรการบริหารเหตุการณ์วิกฤตและเจรจาต่อรอง ซึ่งผู้ที่ทำการเจรจาต่อรองต้องผ่านการฝึกอบรมจากกองบัญชาการศึกษา สำนักงานตำรวจแห่งชาติมาแล้ว จากการเรียนรู้ผ่านหลักสูตรในศูนย์ฝึกยุทธวิธี ที่เป็นเรื่องเฉพาะทางวิชาชีพตำรวจ ” พบ.ต.ต.ศรกฤษณ์ กล่าว

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2559 ทีมตำรวจชุดเจรจา ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พยายามนำน้ำดื่มให้ ดร.วันชัย ดนัยตโมนุท อาจารย์ประจำวิทยาลัยการฝึกหัดครู สาขาการบริหารการศึกษา หลักสูตรปริญญาโท มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร ขณะพยายามจะใช้ปืนยิงตัวเอง ซึ่งผ่านไปเกือบ 6 ชั่วโมงเต็ม ดูเหมือนว่าเหตุการณ์มีท่าทีจะดีขึ้น แต่ด้วยภาวะความตึงเครียดประกอบกับความเหนื่อยล้าของผู้ก่อเหตุ จึงใช้ปืนปลิดชีพตัวเอง เวลา 18.44 น.
ทีมงานเจรจาเกลี้ยกล่อมพูดคุยกับ ดร.วันชัยอย่างต่อเนื่อง ซึ่งประเมินสถานการณ์ได้ว่าผู้ก่อเหตุจะไม่ทำร้ายคนใกล้ชิดและตำรวจ การเจรจาต่อรองจึงเป็นอาวุธสำคัญที่จะต้องทำอย่างไรให้ผู้ก่อเหตุวงอาวุธและไม่ทำร้ายตนเอง ซึ่งมีหลายช่วงที่ตำรวจพยายามเจรจาเกลี้ยกล่อมโดยใช้โทรโข่ง พูดคุยกับ ดร.วันชัย ซึ่งเป็นการเจรจาแบบเผชิญหน้า โดยต้องมีพื้นที่ระยะห่างและต้องไม่แย่งกันพูดเพื่อลดความกดดันและความสับสนกับผู้ก่อเหตุ

“จะทำยังไงให้เขามีกำลังใจให้รู้สึกมีคุณค่าชีวิต การใช้โทรโข่ง มีข้อดีข้อเสียเช่นกัน แต่ก็เป็นหลักการในการใช้เจรจาตามหลักได้ เพื่อขยายเสียงทำให้ผู้ก่อเหตุได้ยินคำพูดของชัดเจน คำพูดที่จะโน้มน้าวสื่อสารกับเขาชัดเจน แต่ข้อเสีย ผู้ก่อเหตุไม่สามารถรับรู้ได้ถึงอารมณ์ความรู้สึกจริงๆ ออกมา ยิ่งถ้าเกิดมีหลายคนแย่งกันพูด ก็อาจจะเกิดความสับสนของเสียงที่เปล่งออกมาในหลายๆ เสียงได้ ” พล.ต.ต.ศรกฤษณ์ กล่าว

ด้าน นพ.ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน ผอ.สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ กล่าวว่า คนสนิทของ ดร.วันชัย ทั้ง 3 คนที่พยายามเกลี้ยกล่อมสลับกับตำรวจหวังจะช่วยคลี่คลายสถานการณ์ให้ดีขึ้น แต่เมื่อฟ้ามืดลงกลับต้องเผชิญเหตุการณ์ที่ ดร.วันชัยยิงขมับตัวเองต่อหน้าต่อตาอย่างรุนแรง ในทางการแพทย์ระบุว่า อาจมีความเสี่ยงเกิดภาวะความเครียดฉับพลันหลังเจอเหตุการณ์รุนแรง ล่าสุดทั้ง 3 คนอยู่ระหว่างการฟื้นฟูสภาพจิตใจ ของแพทย์กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข โดยต้องใช้เวลา 2 – 3 สัปดาห์ ในการให้คำปรึกษา จึงจะกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ

“โดยทั่วไปคนเจอภาวะเหตุการณ์ร้ายในชีวิต โดยเฉพาะเหตุการณ์ที่เกิดซึ่งหน้าจริงแล้วถึงแก่ชีวิต เหมือนกับเราเจอคนที่เกิดอุบัติเหตุต่อหน้าต่อตา หรือเสียชีวิต จะมีภาวะหนึ่งที่เกิดขึ้นเรียกว่า ความเครียดเฉียบพลัน จะเกิดการบาดเจ็บทางจิตใจ ตื่นตระหนก ใจสั่น เกิดวิกฤตภาวะความเครียดแบบเฉียบพลันเข้าแทรกขึ้นมาทัน หรือบางคนอาจเกิดความกังวลจะหลับก็ฝันเห็นเป็นภาพติดตาเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเพราะเกิดจากความครุ่นคิด เป็นความผิดปกติ เกี่ยวโยงกับอารมณ์จิตใจและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสารเคมีในสมอง เป็นโรคซึมเศร้า ซึ่งจะช่วยใช้ยาเข้าช่วยเปลี่ยนเป็นปกติได้โดยเร็ว ซึ่งขณะนี้บุคคลที่เข้าช่วยยับยั้งเหตุ ดร.วันชัย อยู่ในความดูแลของหมอจากกรมสุขภาพจิตแล้ว ” นพ.ทวีศิลป์ กล่าว