เสรีภาพชาวไทยกับข้อจำกัดในร่างรธน.ใหม่

ประเด็นบทบัญญัติในร่าง่รัฐธรรมนูญที่"กรรมการร่างรัฐธรรมนูญ" ผ่านการพิจารณาไปแล้วในรอบแรก และมีความพร้อมระดับ เปิดให้ประชาชนแสดงความเห็นต่อเนื้อหา แล้วนั้น คือ"หมวดว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย"

โดยมีโครงร่างที่ตั้งเป็นเจตนารมณ์ไว้ คือ ประชาชนมีสิทธิและเสรีภาพอย่างเต็มที่ เว้นแต่ประเด็นที่รัฐธรรมนูญเขียนเป็นข้อจำกัดไว้   ซึ่งข้อจำกัดที่ว่าก็เป็นไปตามกรอบใหญ่ ที่ตั้งเป็นตุ๊กตาไว้ กล่าวคือ กระทบต่อความมั่นคง, กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอื่น , ทำลายความสงบสุขของสังคม

สำหรับบทบัญญัติที่ หารือและตกผลึกร่วมกันแล้ว มีรายละเอียดสำคัญ อาทิ

1.กำหนดหลักการว่าด้วยการให้ความคุ้มครองแก่สิทธิของบุคคลในความเป็นอยู่ส่วนตัว เกียรติยศ ชื่อเสียงและครอบครัว แต่ประเด็นที่ว่านี้จะถูกจำกัดก็ต่อเมื่อเพื่อประโยชน์ในการรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ส่งเสริมความสงบสุขของสถาบันครอบครัว หรือเพื่อคุ้มครองสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลอื่น หรือเพื่อประโยชน์ต่อสาธารณะ โดยข้อจำกัดนั้นต้องเป็นไปตามที่มีกฎหมายกำหนดเท่านั้น 

2.สิทธิในการแสดงความคิดเห็นของสื่อมวลชนและบุคคลทั่วไป ทั้งการเขียน การพิมพ์ การโฆษณา หรือการสื่อความหมายด้วยวิธีอื่น ต้องได้รับความคุ้มครอง เว้นแต่การกระทำนั้นเข้าข่ายสร้างผลกระทบต่อความมั่นคงของชาติ, สร้างความเกลียดชังในสังคม 

3.ให้บุคคลมีเสรีภาพในการประกอบอาชีพได้ แต่มีรายละเอียดเพื่อจัดระเบียบการประกอบอาชีพเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐหรือเศรษฐกิจของประเทศ เพื่อความเป็นธรรมในการแข่งขัน ป้องกันการผูกขาด คุ้มครองผู้บริโภค ทั้งนี้การจัดระเบียบนี้ ต้องไม่กระทบเสรีภาพการเรียนการสอนและเสรีภาพทางวิชาการ 

4.เสรีภาพในการรวมตัวของข้าราชการในการเรียกร้องใด ๆ จะมีข้อจำกัดโดยกฎหมายของข้าราชการ ในส่วนการเมือง สมรรถนะ และวินัย 

5.ในรัฐธรรมนูญจะไม่มีบทบัญญัติว่าด้วยสิทธิของชุมชนที่ฟ้องร้องหน่วยงานราชการหรือหน่วยงานของรัฐ เพราะมีกฎหมายที่บัญญัติให้ประชาชนมีสิทธินี้ไว้แล้ว แต่ภาระสำคัญต่อเรื่องนี้จะเขียนไว้ในบทบาทของรัฐในประเด็นบริหารจัดการและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ ที่ไม่ก่อให้เกิดผลกระทบหรือเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม, ประชาชนและชุมชนเกินสมควร 

6.บุคคลมีสิทธิและเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบ ปราศจากอาวุธ ตามหลักสากลที่มีกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองกำหนด แต่มีบทป้องกันการใช้เสรีภาพในการชุมนุมที่กระทบต่อสิทธิของบุคคลอื่น รวมถึงกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ กระทบศีลธรรมอันดีของประชาชน 

7.เสรีภาพในการจัดตั้งพรรคการเมืองที่ทำได้ตามการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ส่วนข้อวิตกต่อการเข้ามาครอบงำทิศทางของพรรคการเมืองโดยนายทุนนั้น มีรายละเอียดสำคัญที่จะเขียนไว้ในกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง คือ กำหนดให้พรรคการเมืองเปิดเผยเปิดให้เกิดการตรวจสอบการบริหารกิจการพรรคการเมือง 

แต่ท้ายสุด การวางข้อจำกัดตาม 3 กรอบหลัก ยังเป็นเรื่องที่ถูกวิจารณ์ ว่าขอบเขตที่ว่ากระทบต่อความมั่นคง จะมีข้อจำกัดมากน้อยแค่ไหน โดยไม่เกิดผลกระทบกับประชาชน หากเขายืนอยู่ในในฐานะคู่ขัดแย้งฝ่ายรัฐ-ราชการ