'สมชัย'หนุนกรธ.จัดระบบเลือกตั้งส.ส.ใหม่

นายสมชัย ศรีสุทธิยากร กกต.ด้านกิจการบริหารงานเลือกตั้ง กล่าวถึงแนวคิดของคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ที่เสนอระบบเลือกตั้งส.ส. ที่ให้ประชาชนเลือกเพียงส.ส.ระบบเขตเลือกตั้ง และใช้คะแนนของผู้สมัคร ส.ส.เขตที่ไม่ได้รับเลือกตั้ง มาคำนวณหาจำนวนส.ส.บัญชีรายชื่อ ว่า ถ้ามองในเชิงการออกแบบ ถือเป็นหลักการที่ดี เพราะเป็นความพยายามในการทำให้ทุกคะแนนเสียงของประชาชนมีความหมาย ทำให้ประชาชนเกิดความสะดวก ไม่ซับซ้อน เพราะจะกาบัตร ส.ส.ระบบเขตเลือกตั้งเพียงใบเดียว และจะทำให้เกิดความสะดวกในการจัดเลือกตั้ง ที่จะประหยัดงบประมาณเฉพาะค่าบัตรเลือกตั้งไปกว่าหลักร้อยล้านบาท โดยรวมก็เห็นว่าเป็นการออกแบบที่ค่อนข้างน่าสนใจ กรธ.น่าจะมาถูกทางเพราะเป็นการออกแบบที่อาจจะเหมาะสมกับประเทศไทย

นายสมชัย กล่าวต่อว่า แต่ระบบดังกล่าวมีจุดอ่อน คือ พรรคการเมืองขนาดเล็กจะเสียเปรียบ เพราะถ้าพรรคเล็กอยากได้คะแนนในส่วนนี้ไปคำนวณ ส.ส. ระบบบัญชีรายชื่อ ก็จำเป็นที่จะต้องส่งผู้สมัครลงในระบบเขตเลือกตั้งให้มากที่สุด ยกตัวอย่างเช่น มีเขตเลือกตั้ง 400 เขต พรรคใหญ่ส่งผู้สมัครลงเลือกตั้งครบทุกเขต แต่พรรคเล็กที่มีขีดความสามารถในการส่งผู้สมัครได้เพียงไม่กี่เขตนั้น ก็จะได้คะแนนในส่วนนี้น้อยกว่า จึงจะเกิดความได้เปรียบแก่พรรคใหญ่ในทันที วิธีการคิดเช่นนี้ กรธ.อาจต้องการแก้ไขปัญหาที่ผ่านมา กรณีที่พรรคเล็กบางพรรคไม่ยอมส่งผู้สมัครลงใน ส.ส.ระบบเขตเลือกตั้ง แต่พยายามสร้างคะแนนนิยมในภาพรวมเพื่อไปหวังผลเอาคะแนนเฉพาะ ส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อเท่านั้น

กกต.กล่าวว่า  อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้เป็นการส่งเสริมพรรคใหญ่ทำให้ไม่เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบในจำนวน ส.ส. ภายหลังการเลือกตั้ง พรรคที่ได้คะแนนเป็นอันดับ 1-2 จะมี ส.ส.ที่มีจำนวนใกล้เคียงกัน หากกรธ.ออกแบบสัดส่วนระหว่าง ส.ส.ระบบเขตเลือกตั้งและระบบบัญชีรายชื่อที่มีจำนวนครึ่งๆ ส่วนจะมองว่าเป็นปัญหาตอนจัดตั้งรัฐบาลหรือไม่นั้นก็เป็นเรื่องของการเมืองที่ใครจะดึงใครได้มากกว่า

กกต.กล่าวว่า  สำหรับข้อเสนอที่ ส.ส.ต้องมีคะแนนมากกว่าโหวตโน นายสมชัยกล่าวว่า การให้ความสำคัญกับคะแนนผู้มาใช้สิทธิไม่ประสงค์ลงคะแนนหรือโหวตโนเป็นสิ่งที่ดี เพราะเป็นการสะท้อนว่าเสียงของประชาชนมีความหมาย แต่ส่วนจะถึงขึ้นตัดสิทธิผู้สมัครที่แพ้คะแนนโหวตโนนั้น ตนยังไม่คิดไกลถึงขนาดนั้น หากการเลือกตั้งครั้งแรกประชาชนไม่สนับสนุน แต่การเลือกตั้งครั้งต่อไปผู้สมัครอาจได้รับความน่าเชื่อถือ จึงควรจะให้เป็นสิทธิของผู้สมัครในการปรับปรุงตัวเอง การไปตัดสิทธินั้นอาจดูแรงเกินไป ขนาดการพิจารณาโทษตัดสิทธิทางการเมืองนั้นยังเป็นเรื่องที่ยาก ยังมีการถกเถียงว่าองค์กรใดจะมีอำนาจในส่วนนี้ 

นายสมชัย ยังกล่าวถึงที่มาของ ส.ว. ว่า แม้ที่ผ่านมาอาจมองว่า ส.ว. ที่มา จากการเลือกตั้ง มีปัญหา ส่วน ส.ว.สรรหาเหมือนจะมีบทบาทที่เข้าตาประชาชนมากกว่า แต่ถ้าจะให้ ส.ว.มาจากการสรรหาทั้งหมดนั้น อาจสร้างข้อสงสัยถึงกระบวนการสรรหาว่าใครจะเป็นผู้สรรหา วิธีการสรรหาจะเหมาะสมหรือไม่ ดังนั้น ถ้าจะให้ ส.ว.มาจากการเลือกตั้งทั้งหมดน่าจะเหมาะสมกว่า อย่าไปกลัวเรื่องความเป็นกลางทางการเมืองของ ส.ว. ในหลายประเทศ ส.ว. ก็สามารถสังกัดพรรคการเมืองได้ ดังนั้นเราควรจะให้ ส.ว. เปิดเผยตัวเองเลยว่าสังกัดพรรคใดและให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะเลือกหรือไม่ เพราะที่ผ่านมา แม้จะมีข้อห้ามไม่ให้ ส.ว. สังกัดพรรค แต่ข้อเท็จจริงก็มักจะมีการวิ่งเข้าหาพรรค สุดท้ายก็ไม่ปลอดจากการเมืองและนำไปสู่การตอบแทนกัน จึงอยากให้ยอมรับความจริงโดยทำทุกอย่างให้เปิดเผยชัดเจน หรือหาแนวทางกำหนดที่จะทำอย่างไรให้ ส.ว.ทำหน้าที่ตามบทบาทที่กำหนด