'บ้านเลขที่111-109'เฮ ลงเลือกตั้งได้

ในการประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญ วาระพิจารณาทบทวนบทบัญญัติและบันทึกเจตนารมณ์ เป็นวันที่สี่ มีประเด็นพิจารณาที่สำคัญ คือ หมวด 3 รัฐสภา ส่วนที่ 2 สภาผู้แทนราษฎร ในมาตรา 111 ว่าด้วยลักษณะต้องห้ามของบุคคลที่จะลงสมัครรับเลือกตั้งเป็น ส.ส. ที่ถูกจับตาโดยเฉพาะ(8) ที่ระบุว่า “เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายว่ากระทำการทุจริตหรือประพฤติมิชอบ หรือกระทำการอันทำให้การเลือกตั้งไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรม” ที่ประชุมได้กำหนดเจตนารมณ์ไว้ว่า บุคคลที่มีลักษณะต้องห้ามตาม (8) ต้องปรากฎอย่างชัดเจนว่า เป็นผู้ที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายว่าผู้นั้นได้กระทำทุจริตหรือประพฤติมิชอบ หรือกระทำการอันทำให้การเลือกตั้งไม่สุจริตหรือไม่เที่ยงธรรม ทั้งนี้ไม่รวมถึงบุคคลอื่นที่อาจต้องรับผิดตามกฎหมายแต่มิได้เป็นผู้กระทำการอันต้องห้ามดังกล่าว โดยลักษณะต้องห้ามจะหมายความถึงผู้ที่กระทำอันมีลักษณะต้องห้ามในวันก่อนที่รัฐธรรมนูญนี้ประกาศใช้บังคับด้วย

ทั้งนี้ประเด็นดังกล่าว นายบรรเจิด สิงคเนติ กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ ชี้แจงว่าเจตนารมณ์ที่ได้บันทึกไว้ดังกล่าวจะเน้นการใช้บังคับเฉพาะผู้ที่กระทำผิดอย่างแท้จริง หากสรุปให้ชัดเจน คือ กรรมการบริหารพรรคการเมืองที่ถูกตัดสิทธิทางการเมืองเพราะพบว่าผู้สมัครรับเลือกตั้งในสังกัดพรรคการนั้นๆ ทำผิดกฎหมายเลือกตั้ง กล่าวคือ ทั้งกลุ่มนักการเมืองบ้านเลขที่ 111 และบ้านเลขที่ 109 จะไม่อยู่ภายใต้การบังคับใช้ของ (8) นี้ เพราะตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 ระบุไว้ว่า ให้ถือว่าพรรคการเมืองร่วมกระทำผิด โดยประเด็นนี้ถือเป็นการตีความอย่างแคบ คือ จำกัดเฉพาะคนที่ถูกคำพิพากษาว่าเป็นผู้ที่ได้กระทำผิดนั้นอย่างแท้จริง ส่วน (15) ของมาตรา 111 ที่กำหนดห้ามผู้ที่เคยถูกถอดถอนออกจากตำแหน่งหรือตัดสิทธิทางการเมือง ตามมาตรา 253 หรือมาตรา 254 นั้นจะหมายถึงผู้ที่เคยถูกถอดถอนทุกคน ซึ่งในที่นี้จะหมายถึง น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกฯ ด้วย และทำให้น.ส.ยิ่งลักษณ์ ไม่สามารถลงสมัครรับเลือกตั้งในการเลือกตั้งรอบต่อไปได้

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าด้วยว่าสำหรับมาตรา 116 ว่าด้วยการสิ้นสุดสมาชิกภาพของ ส.ส. ที่ประชุมได้เพิ่มเติมบทบัญญัติใน (8/1) ที่ระบุว่า “ขาดจากการเป็นสมาชิกของพรรคการเมืองในกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคการเมืองที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้นั้นเป็นสมาชิก และไม่อาจเข้าเป็นสมาชิกพรรคการเมืองอื่นภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่ง ในกรณีเช่นนี้ให้ถือว่าสิ้นสุดสมาชิกภาพนับแต่วันถัดจากวันที่ครบกำหนดหกสิบวันนั้น” ด้วยเหตุผลคือเมื่อมีการกำหนดให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งลงสมัครรับเลือกตั้งโดยสังกัดพรรคหรือกลุ่มแล้ว หากเป็นกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยให้ว่าพรรคการเมืองนั้นทำผิดกฎหมายและอาจทำให้พรรคนั้นถูกยุบแล้ว ต้องให้มีการกำหนดระยะเวลา ซึ่งได้นำความเดิมจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 มาพิจารณา ขณะที่การสิ้นสมาชิกภาพของส.ส.ตามบทบัญญัตินี้จะไม่หมายถึงกรณีที่ ส.ส. ถูกขับให้พ้นจากความเป็นสมาชิกพรรคการเมือง