เปิดพ.ร.บ.จัดการ'ขยะไฮเทค'ดันผู้ผลิต'รับคืน'

"กรมควบคุมมลพิษ" เปิดร่าง พ.ร.บ.จัดการซากผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์ ผ่านทางเว็บไซต์กรม พร้อมเปิดรับฟังความเห็นจากประชาชนและผู้เกี่ยวข้อง หวังช่วยจัดการซากเครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ สร้างระบบให้ผู้ผลิตจัดการ-รับคืน แก้ปัญหาขยะพิษล้นเมือง

นายวิเชียร จุ่งรุ่งเรือง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เปิดเผยว่า ขณะนี้ คพ.ได้จัดทำร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) การจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์และซากผลิตภัณฑ์อื่นๆ พ.ศ. ... เสร็จเรียบร้อยแล้ว และกำลังเปิดรับฟังความคิดเห็นผ่านทางเว็บไซต์ของ คพ.

เหตุผลที่ต้องมีร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ เนื่องจากในปัจจุบันยังไม่มีระบบเรียกคืนหรือการจัดการกับซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และซากผลิตภัณฑ์อื่นๆ อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ ก่อให้เกิดผลกระทบกับสิ่งแวดล้อมทั้งทางตรงและทางอ้อม ด้วยเหตุที่ว่าซากผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีสารอันตรายและโลหะหนักหลายชนิดเป็นส่วนประกอบ อาทิ ตะกั่ว ปรอท แคดเมียม เป็นต้น

ขณะเดียวกันก็มีโลหะมีค่าและแร่ธาตุหายากหลายชนิดอยู่ในผลิตภัณฑ์เหล่านั้น จึงจำเป็นที่จะต้องจัดการอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ และควรส่งเสริมให้มีการนำทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่เพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและลดต้นทุนการผลิต

สำหรับเนื้อหาใน พ.ร.บ.มี 7 หมวด 54 มาตรา มีสาระสำคัญ เช่น กำหนดให้มีคณะกรรมการจัดการซากผลิตภัณฑ์คอยตรวจสอบดูแล, การกำหนดผลิตภัณฑ์ที่ถูกควบคุม, ให้ผู้ผลิตจัดทำแผนรับผิดชอบในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ที่ตนเองผลิตหรือจัดจำหน่าย, การรับคืนหรือการเก็บถาวรซากผลิตภัณฑ์, การสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการเก็บรวบรวมซากผลิตภัณฑ์, การจัดเก็บค่าธรรมเนียมผลิตภัณฑ์, การกำหนดแนวทางหรือคู่มือการจัดการซากผลิตภัณฑ์, การเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากมลพิษ และมีการช่วยเหลือด้านภาษี หรือค่าธรรมเนียมในอัตราพิเศษ เป็นต้น

ทั้งนี้การตรวจสอบและการควบคุม ได้มอบอำนาจให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นและพนักงานเจ้าหน้าที่ออกคำสั่งเป็นหนังสือ ให้มีการแก้ไข ปรับปรุงให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้

พร้อมกันนี้ได้กำหนดบทลงโทษทั้งจำคุกและโทษปรับตั้งแต่ 10,000-500,000 บาท เช่น หากผู้ผลิตที่ไม่สามารถเก็บรวบรวมซากได้ตามกำหนดมีโทษปรับสูงสุดไม่เกิน 500,000 บาท หรือผู้ผลิตไม่รายงานปริมาณผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายให้แก่กรมควบคุมมลพิษ หรือรายงานข้อมูลอันเป็นเท็จ มีโทษปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือทั้งจำทั้งปรับ เป็นต้น

ผู้สนใจสามารถเข้าไปศึกษาร่างกฎหมายได้ที่ www.pcd.go.th และสามารถให้ความคิดเห็นได้ที่ 02-2982413-6 โทรสาร 02-2985393 หรืออีเมล [email protected]

อนึ่ง คพ.ได้กำหนดนิยามของ "ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์" หรือ อี-เวสต์ เอาไว้ว่า หมายถึงซากผลิตภัณฑ์หรืออุปกรณ์ซึ่งใช้กระแสไฟฟ้าหรือสนามแม่เหล็กในการทำงานที่ใช้งานไม่ได้ตามมาตรฐาน หรือหมดอายุการใช้งาน ประกอบด้วย

1.เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในครัวเรือนขนาดใหญ่ เช่น ตู้เย็น เครื่องปรับอากาศ เครื่องซักผ้า เครื่องล้างจาน 2.เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในครัวเรือนขนาดเล็ก เช่น เครื่องดูดฝุ่น เตารีด เครื่องปิ้งขนมปัง มีดโกนไฟฟ้า 3.อุปกรณ์ไอที เช่น คอมพิวเตอร์ เมนเฟรม โน้ตบุ๊ค เครื่องสแกนภาพ เครื่องโทรศัพท์ โทรสาร โทรศัพท์มือถือ 4. เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค เช่น วิทยุ โทรทัศน์ กล้อง เครื่องบันทึกวีดีโอ และเครื่องดนตรีที่ใช้ไฟฟ้า

5.อุปกรณ์ให้แสงสว่าง เช่น หลอดฟลูออเรสเซนต์ หลอดโซเดียม 6.ระบบอุปกรณ์เครื่องมือแพทย์ เช่น เครื่องวัดความดันแบบดิจิทัล 7.เครื่องมือวัดหรือควบคุมต่างๆ เช่น เครื่องตรวจจับควัน เครื่องควบคุมอุณหภูมิ 8.ของเล่น เช่น เครื่องเล่นเกมแบบพกพา ของเล่นที่ใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ 9.เครื่องมือไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เช่น สว่าน เลื่อยไฟฟ้า และ10.เครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ เช่น ตู้จำหน่ายเครื่องดื่มอัตโนมัติ

ด้าน พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) กล่าวในรายการคืนความสุขให้คนในชาติเมื่อค่ำวันศุกร์ที่ 7 พ.ย.ที่ผ่านมาว่า เรื่องขยะ ถ้ากำจัดไม่ได้ แยกขยะไม่ได้ ขนย้ายไม่ได้ นำไปเผา ฝังกลบ หรือทำโรงขยะโรงไฟฟ้าไม่ได้แล้ว ขยะก็จะสุมไปเรื่อยๆ 7 แสนตันต่อปี วันนี้ก็สะสมเป็นกองอยู่หลายๆ จังหวัด

"ลองดูตัวอย่างต่างประเทศ ผมดูในโทรทัศน์ ประเทศเกาหลีใต้เขามีกองขยะมหาศาลเลย สูงท่วมหัวเป็นภูเขาเมื่อไม่กี่ปีมานี้ แล้วเขาใช้วิธีการ ควรไปดูเขาเหมือนกันว่าเขาทำอย่างไร ปรากฏว่าวันนี้ บนนั้นเป็นภูเขา มีต้นไม้ขึ้น เป็นสถานที่ท่องเที่ยว มีลานตากอากาศ มีที่กางเต็นท์ มีที่ทำอาหาร ในกรุงโซลเลย ทำไมเขาทำได้ ผมว่าต้องเริ่มจากความร่วมมือร่วมใจกัน" พล.อ.ประยุทธ์ กล่าว