วันเสาร์ ที่ 21 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

พิษล้มประมูล'เรือฟริเกต' เสื่อมศรัทธา รอยร้าว ‘ลูกประดู่’

หากการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกตหากยึดผลประโยชน์ของชาติแท้จริง สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นหรือไม่ ท้ายที่สุดแม้จะไม่สามารถเอาผิดใครได้ แต่"กองทัพเรือ"เสียความเชื่อมั่นศรัทธา จากประชาชน ควบคู่กับการได้เห็นร่องรอยความแตกแยกของ"ลูกประดู่"

KEY POINTS

  • เป็นครั้งแรกที่บริษัทอุทรณ์ผลการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกตสำเร็จ จนนําไปสู่การยกเลิก ส่วนบริษัท ที่ชนะก็ร้องผู้ตรวจการแผ่นดินให้ตรวจสอบ
  • กองทัพเรือ เร่งกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ เพื่อให้ทันกรอบงบประมาณปี 2570 พร้อมย้ํากระบวนการโปร่งใส
  • การจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกต บังที่ผ่านมา มีข้อกังขาตั้งแต่เริ่มต้นจน ประกาศผล


ดูท่าทีแล้ว ปมยกเลิกโครงการจัดซื้อจัดจ้าง “เรือฟริเกตสมรรถนะสูง” วงเงิน 17,000 ล้านบาท อาจยังไม่จบลงง่ายๆ หลัง “บริษัท ฮันวา โอเชียน” ผู้ชนะการประมูลครั้งล่าสุด ยื่นเรื่องต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน ขอให้ตรวจสอบการดำเนินการอาจเข้าข่ายไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ 

นับเป็นกรณีแรกของการจัดซื้อจัดจ้างอาวุธยุทโธปกรณ์ของกองทัพเรือ ที่บริษัทเอกชนยื่นอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียน กรมบัญชีกลาง จนนำไปสู่คำวินิจฉัยให้ยกเลิกกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง และกลับไปดำเนินการใหม่ให้เป็นไปตามระเบียบและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ การยื่นอุทธรณ์ถือเป็นสิทธิตามขั้นตอนปกติที่บริษัทคู่ค้าของกองทัพเรือทุกรายสามารถดำเนินการได้ หากเห็นว่าผลการพิจารณาหรือการประกาศจัดซื้อจัดจ้างมีประเด็นที่ต้องทบทวน โดยที่ผ่านมาในกรณีต่างๆ กองทัพเรือสามารถชี้แจงข้อเท็จจริงและเหตุผลต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ฯ จนสามารถคลี่คลายข้อสงสัยได้ทุกกรณี

สำหรับโครงการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกตสมรรถนะสูง วงเงิน 17,000
ล้านบาท ซึ่งบริษัท ฮันวา โอเชียน เป็นผู้คว้าชัยกลับไม่เป็นเช่นนั้น หลัง คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ และข้อร้องเรียน ได้พิจารณาคำอุทธรณ์ของบริษัททั้ง 5 ราย พร้อมตรวจสอบข้อเท็จจริง และกระบวนการดำเนินงานของคณะกรรมการจ้างโดยวิธีคัดเลือกแล้ว มีข้อวินิจฉัยว่า 

ข้อกล่าวอ้างของบริษัท 4 ราย ได้แก่ Singapore Technologies Engineering Ltd. บริษัท TAIS Gemi Insaat ve Teknoloji Anonim Sirketi บริษัท Askeri Fabrika ve Tersane Isletme Anonim Sirketi และ Hyundai Heavy Industries Co., Ltd. ไม่มีน้ำหนักเพียงพอที่จะรับฟังได้

แต่สำหรับคำอุทธรณ์ของกิจการร่วมค้า Thai Frigate Building Consortium กลับพบว่ามีประเด็นสำคัญที่มีมูลรับฟังได้ และส่งผลกระทบต่อกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างอย่างมีนัยสำคัญ คณะกรรมการจึงมีคำสั่งให้กองทัพเรือยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างครั้งนี้ และดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ให้ถูกต้องตามขั้นตอน และระเบียบที่เกี่ยวข้อง ตามมาตรา 119 วรรคสอง แห่ง พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้าง พ.ศ.2560

ขั้นตอนจากนี้ กองทัพเรือ จะเริ่มกระบวนการใหม่ทั้งหมด จัดตั้งคณะกรรมการชุดใหม่ เช่น คณะกรรมการบริหารโครงการ คณะกรรมการจัดทำร่างขอบเขตงาน (TOR) คณะกรรมการจัดซื้อจัดจ้าง รวมถึงคณะกรรมการด้านนโยบายชดเชยการลงทุน (Offset Policy) ก่อนเข้าสู่กระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ให้แล้วเสร็จในปีงบประมาณ 2570 หรือภายในเดือนกันยายน 2570 

หากย้อนกลับไปในช่วงเริ่มต้นกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างโครงการเรือฟริเกตสมรรถนะสูง มีข้อสงสัยและเสียงวิพากษ์วิจารณ์เกิดขึ้นเป็นระยะ โดยเฉพาะการแต่งตั้งคณะกรรมการชุดต่างๆ หลังมีกระแสข่าวว่า นายทหารชั้นผู้ใหญ่บางรายปฏิเสธเข้าร่วมเป็นกรรมการ ด้วยความกังวลว่าโครงการอาจเผชิญปัญหาในภายหลัง

ขณะเดียวกัน เป็นช่วงที่ พล.ร.อ.ไพโรจน์ เฟื่องจันทร์ ผู้บัญชาการทหารเรือ (ผบ.ทร.) กำลังพิจารณารายชื่อแคนดิเดตหลายคน เพื่อคัดเลือกผู้ที่จะก้าวขึ้นมาดำรงตำแหน่ง ผบ.ทร.คนใหม่ ทำให้การจัดซื้อจัดจ้างโครงการเรือฟริเกตและการเปลี่ยนผ่านตำแหน่งผู้บัญชาการทหารเรือ ถูกจับมาเชื่อมโยงกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะ ผบ.ทร.คนใหม่ย่อมเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการสานต่อโครงการดังกล่าว 

ต่อมา กองทัพเรือได้จัดตั้งคณะกรรมการชุดต่างๆ เพื่อดำเนินกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างอย่างครบถ้วน โดยมี พล.ร.อ.กรวิทย์ ฉายะรถี ผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ (ผบ.กร.) เป็นประธาน
คณะกรรมการบริหารโครงการ ซึ่งเปิดรับข้อเสนอจากบริษัทผู้ประกอบการ 11 แห่ง ก่อนมี 6 บริษัทที่ยื่นข้อเสนอเข้ามาภายในกำหนดปิดรับซองเมื่อวันที่ 22 เม.ย. 2569

คณะกรรมการฯ คาดว่าจะใช้เวลาพิจารณาข้อเสนอประมาณ 1 เดือนเศษ ก่อนประกาศผลผู้ชนะการประมูลอย่างเป็นทางการ ทว่ากระบวนการดังกล่าวกลับถูกจับตาอย่างหนัก ท่ามกลางกระแสข่าวการล็อกสเปกและข้อกล่าวหาว่าอาจมีการกีดกันบริษัทคู่แข่ง โดยเฉพาะหลังชื่อบริษัท "ฮันวา โอเชียน" ถูกเผยแพร่บนโซเชียลมีเดียในฐานะผู้ชนะการประมูลล่วงหน้า ก่อนที่คณะกรรมการฯ จะประกาศผลอย่างเป็นทางการหลายเดือน

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้กองทัพเรือต้องออกมาชี้แจงเป็นระยะ โดยยืนยันว่ากระบวนการพิจารณายังไม่เสร็จสิ้น พร้อมขอให้สังคมรอผลการประกาศอย่างเป็นทางการ ขณะเดียวกันก็ทยอยเปิดเผยรายละเอียดและหลักเกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกบริษัทต่อเรือฟริเกต เพื่อชี้แจงข้อสงสัยและโต้แย้งข้อมูลที่ถูกเผยแพร่ในโลกออนไลน์ 

แรงกดดันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างของกองทัพเรือ แต่ยังลามไปถึง พล.อ.ธราพงษ์ มะละคำ ปลัดกระทรวงกลาโหมคนก่อน ซึ่งถูกนำมาอ้างถึงว่าเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้การประกาศผลการพิจารณาล่าช้า เนื่องจากต้องรอการลงนามจากปลัดกระทรวงกลาโหม 

ทำให้ผลการคัดเลือกเรือฟริเกต ถูกโยนไปมาระหว่าง สำนักงานปลัดกลาโหม กับ กองทัพเรือ พร้อมขอให้ไปดำเนินการให้เรียบร้อยตามขั้นตอน  เนื่องจากตามกฎหมายและระเบียบ ส่งให้ผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้นลงนาม ตั้งแต่ พล.อ.อุกฤษฎ์ บุญตานนท์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด พล.อ.ธราพงษ์ มะละคํา ปลัดกระทรวงกลาโหม ก่อนเสนอ นายกรัฐมนตรี 

ท้ายที่สุด กองทัพเรือ กำหนดวันประกาศผลการคัดเลือกบริษัทต่อเรือฟริเกตสมรรถนะสูงในวันที่ 18 ก.ย. 2569  หลังเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องให้นายทหารรับราชการ โดยมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง “พล.ร.อ.นเรศ วงศ์ตระกูล” ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารเรือคนใหม่ เมื่อวันที่ 11 ก.ย. 2569

โดยผลการคัดเลือกเป็นไปตามคาด “บริษัท ฮันวา โอเชียน” คว้าชัยเป็นผู้ชนะการประมูล ท่ามกลางข้อสังเกตว่ามีเพียงบริษัทเดียวที่ผ่านคุณสมบัติ ขณะที่อีก 5 บริษัทไม่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด 

ในวันแถลงข่าว พล.ร.อ.กรวิทย์ ในฐานะประธานคณะกรรมการบริหารโครงการ ได้กล่าวถึงประเด็นดังกล่าวอย่างมีนัยสำคัญว่า

"ภายใต้ระเบียบการจัดซื้อจัดจ้าง ข้อ 56 กำหนดว่า หากมีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว หรือมีผู้ยื่นข้อเสนอหลายราย แต่มีเพียงรายเดียวที่ถูกต้องตรงตามเงื่อนไข 
ก็ให้เสนอยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งเรื่องนี้ได้รายงานให้ผู้บังคับบัญชารับทราบแล้ว และได้รับความเห็นให้ดำเนินการต่อไป”

ทั้งหมดนี้คือข้อกังขาในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกต จนนำไปสู่คำสั่งของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ และข้อร้องเรียนให้กองทัพเรือยกเลิก ส่วน “บริษัท ฮันวา โอเชียน” เดินหน้าร้องผู้ตรวจการแผ่นดิน ตรวจสอบการดำเนินการอาจเข้าข่ายไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ 

ก็เป็นเรื่องที่น่าคิดว่า หากการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกตยึดผลประโยชน์ของชาติ กองทัพเรือ และประชาชนเป็นหลักอย่างแท้จริง ปมปัญหาเหล่านี้จะเกิดขึ้นหรือไม่  ร่วมถึงข้อครหาการเอื้อประโยชน์ การแย่งชิงตำแหน่ง  จนทำให้โครงการบิดเบือนไปจากเจตนารมณ์ที่ควรจะเป็นก็เป็นเรื่องยากจะพิสูจย์

ท้ายที่สุดแม้จะไม่สามารถเอาผิดใครได้ แต่สิ่งที่"กองทัพเรือ"เสียไปแล้ว คือความเชื่อมั่นและศรัทธาจากประชาชน ควบคู่กับการได้เห็นร่องรอยความแตกแยกของ"ลูกประดู่"ก็ยังคงอยู่ ผ่านโครงการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกต