พรรคกล้าธรรมยังถือเป็นฝ่ายค้านตามนิตินัย แถมได้รับจัดสรรเวลาอภิปรายในฐานะพรรคร่วมฝ่ายค้าน ลึกๆอาจเป็นการวางหมาก “ลับ-ลวง-พลาง” หวังเสี้ยม “น้ำเงิน” ให้หวาดระแวง “เขียว”
KEY POINTS
- พรรคกล้าธรรมยังคงมีสถานะเป็นพรรคร่วมฝ่ายค้านตามกฎหมาย (นิตินัย) เนื่องจากประธานสภาฯ ปฏิเสธคำร้องของผู้นำฝ่ายค้านที่จะถอดถอนออกจากวิปฝ่ายค้าน แม้ในทางปฏิบัติ (พฤตินัย) จะถูกมองว่าอยู่ฝ่ายรัฐบาลก็ตาม
- ช่องโหว่เกิดจากข้อบังคับการประชุมสภาฯ ที่ไม่มีนิยาม "ฝ่ายค้าน" ชัดเจน ทำให้ต้องยึดตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งพรรคกล้าธรรมเข้าเกณฑ์เพราะไม่มี สส. ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีหรือประธาน/รองประธานสภาฯ
- จากสถานะดังกล่าว ทำให้พรรคกล้าธรรมได้รับการจัดสรรเวลาในการอภิปรายไม่ไว้วางใจ (ศึกซักฟอก) ในสัดส่วนของฝ่ายค้าน ซึ่งสร้างความกังวลเรื่องการรั่วไหลของข้อมูล
- สถานะที่ไม่ชัดเจนนี้ทำให้พรรคกล้าธรรมกลายเป็น "หอกข้างแคร่" ที่สร้างความหวาดระแวงให้กับทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้าน และอาจใช้เป็นเครื่องมือต่อรองอำนาจทางการเมืองในช่วงศึกซักฟอก
ประเด็นสถานะของ “พรรคกล้าธรรม” ในสมการการเมือง ที่แม้ในทาง “พฤตินัย”จะถูกจัดอยู่ในสมการ “ฝ่ายคอย” ร่วมรัฐบาล
ทว่าหลัง “โสภณ ซารัมย์” ประธานสภาผู้แทนราษฎร ตีตกหนังสือของ “ผู้นำฝ่ายค้าน” ที่เสนอถอดพรรคกล้าธรรมออกจากวิปฝ่ายค้าน เท่ากับว่า จนถึงเวลานี้ “กล้าธรรม” ยังมีสถานะทาง “นิตินัย”ในฐานะพรรคร่วมฝ่ายค้าน
คำชี้แจงจาก “ศิโรจน์ แพทย์พันธุ์” เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ชี้แจงถึงเหตุผลที่ประธานสภาฯ ปัดตกหนังสือผู้นำฝ่ายค้าน ว่า เรื่องดังกล่าวเป็นประเด็นที่พิจารณาแล้วเห็นว่า ไม่เป็นไปตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ข้อที่ 15 ที่กำหนดถึงการตั้งวิปฝ่ายค้านในสภา จำนวนไม่เกิน 24 คน ซึ่งเป็นไปตามอัตราส่วนจำนวนสมาชิกของพรรคการเมืองฝ่ายค้านแต่ละพรรค รวมถึงระเบียบของสภา
อย่างไรก็ตาม คำว่า “ฝ่ายค้าน” ไม่มีคำนิยามที่ชัดเจนว่าหมายถึงอะไร ดังนั้นต้องยึดตามรัฐธรรมนูญ ที่กำหนดว่า “ฝ่ายค้าน” หมายถึง พรรคที่ไม่มีสส. ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ประธานสภาผู้แทนราษฎร และรองประธานสภาผู้แทนราษฎร รวมถึงเป็นพรรคที่ไม่ได้ร่วมรัฐบาลหรือแถลงสนับสนุนรัฐบาล
“พรรคกล้าธรรมยังถือเป็นฝ่ายค้านตามนิตินัย ส่วนการแก้ไขเปลี่ยนแปลงไม่สามารถตัดออกไปได้ เพราะข้อบังคับกำหนดว่าต้องเป็นไปตามสัดส่วน สส. ในสภา ซึ่งพรรคกล้าธรรมมี สส. 58 คน ดังนั้นการพิจารณาบุคคลเป็นวิปฝ่ายค้าน ยังต้องพิจารณาในสัดส่วนที่กำหนด ดังนั้นสิ่งที่ผู้นำฝ่ายค้านเสนอมานั้นจึงไม่เป็นไปตามข้อบังคับ และประเด็นของพรรคกล้าธรรรมในขณะนี้จึงไม่มีทางตีความเป็นอย่างอื่นได้ ต้องยึดตามข้อบังคับ ซึ่งเรื่องนี้ผู้นำฝ่ายค้านและทีมงานก็ทราบ” เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร กล่าว
ขณะที่ “พริษฐ์ วัชรสินธุ” สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคการเมืองฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร (วิปฝ่ายค้าน) มองว่า แม้คำว่า “ฝ่ายค้าน” จะไม่มีบทบัญญัติชัดเจนในกฎหมาย แต่ที่ผ่านมา การเสนอชื่อ องค์ประกอบของวิปฝ่ายค้าน มักจะพิจารณาจากพฤติกรรมของพรรคการเมือง หรือเจตนารมณ์ของพรรคการเมืองเป็นหลัก เช่น ปัจจุบันมีบางพรรคที่ไม่ได้มีตัวแทนในคณะรัฐมนตรี (ครม.) หรือประธานสภา แต่เมื่อแสดงเจตนารมณ์ชัดว่า จะสนับสนุนรัฐบาลเช่น พรรคประชาชาติ พรรคพลังประชารัฐ พรรคเศรษฐกิจ พรรคเหล่านั้นไปทำงานในส่วนของวิปรัฐบาล
“แต่หากมองถึงเรื่องการอภิปรายไม่ไว้วางใจ เรื่องนั้นน่าจะเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่าแต่ละพรรคมีจุดยืนต่อรัฐบาลชุดนี้อย่างไร หลังจากลงมติ ก็คงมีความชัดเจน”
เหนือไปกว่านั้นท่ามกลางศึกซักฟอกที่กำลังจะเปิดฉากในช่วงวันทีี่7-11ธ.ค. ในขณะที่ “กล้าธรรม” กำลังถูกจับตาถึงบทบาทการทำหน้าที่ผู้แทนและประเด็นการลงมติท่ามกลางกระแส “ดีลแลกโหวต”
แต่เมื่อข้อบังคับประชุมสภาฯมีช่องโหว่เช่นนี้ กลับกลายเป็นว่า “พรรคเขียว”ยังได้รับการจัดสรรเวลาอภิปรายในสัดส่วนฝ่ายค้าน
โดย“พริษฐ์” ยอมรับว่า ก่อนหน้าที่มีการประชุมวิป3ฝ่าย “พรรคกล้าธรรม” มาขอเวลาบางส่วนในการอภิปราย ซึ่งตอนนั้นมีการตกลงกันว่าจะให้เวลา 2 ชั่วโมง ตามที่เขาขอ เพราะมองว่าเขาเองก็ไม่มีตัวแทนใน ครม. และอีกมุม ก็ไม่ได้เป็นผู้เสนอญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจ
“ดังนั้นต้องคำนึงถึงน้ำหนักนี้ด้วย แต่เมื่อขอมา เราก็สามารถบริหารจัดการได้ ตกลงกันเรียบร้อยแล้ว ไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไร”
ท่ามกลางสมการการเมืองที่ยื้อยุดกันมาพักใหญ่ ตอกย้ำจาก “ศึกซักฟอก” ที่ถูกลายาวจากเดิมวางไทม์ไลน์ไว้ในเดือนต.ค. ขยับไปเป็นเดือนธ.ค.ทิ้งทวนก่อนปิดสมัยประชุมสภาฯ
ขณะที่จังหวะขยับ2ขั้ว ทั้ง “ฝ่ายสีน้ำเงิน” หากจับสัญญาณจาก “ผู้นำหลังม่าน” ในช่วงที่ผ่านมา เห็นได้ชัดว่าสมการดึงกล้าธรรมร่วมรัฐบาล จะต้องเกิดขึ้นแบบ“มีเงื่อนไข”
ตอกย้ำจากโจทย์ “ควบรวมพรรค” ที่ถูกโยนหินถามทางก่อนหน้านี้ จนอาจส่งผลไปถึงจังหวะการเดินหมากของ “ผู้กองพรรคเขียว” ต้องขบคิดว่าจะยอมศิโรราบตามเงื่อนไข“ครูใหญ่สีน้ำเงิน” หรือไม่ อย่างไร
ขณะที่ “ฝ่ายส้ม” แม้ท่าทีของ “ประธานวิปฝ่ายค้าน” ที่พูดชัดว่ามีการจัดสรรเวลาให้พรรคกล้าธรรม อภิปรายในฐานะพรรคร่วมฝ่ายค้าน ลึกๆอาจเป็นการวางหมาก “ลับ-ลวง-พลาง” หวังเสี้ยม “น้ำเงิน” ให้หวาดระแวง “เขียว”
แต่อย่างที่รู้กันว่า สถานะของ “พรรคกล้าธรรม” ซึ่งถูกจัดอยู่ในสถานะ “ฝ่ายคอย” ไม่ใช่ “ฝ่านค้าน” มาตั้งแต่ต้น การที่พรรคเขียวยังคงสถานะทาง“นิตินัย”จากช่องโหว่ข้อบังคับประชุมสภาฯในฐานะพรรคร่วมฝ่ายค้าน และได้รับการจัดสรรเวลาอภิปรายเช่นนี้
ทำไปทำมาอาจสร้างความหวาดระแวงให้“ฝ่ายส้ม” ไม่แพ้ฝ่ายน้ำเงิน โดยเฉพาะข้อมูลที่อาจ “หลุดรอด” ก่อนถึงวันอภิปราย
จากช่องโหว่ “ข้อบังคับประชุมสภาฯ” โยงไปถึงบทบัญญัติรัฐธรรมนูญนี้เอง ที่กลายเป็นช่องว่างให้ “กล้าธรรม” กลายเป็น“หอกข้างแคร่” ที่อาจทำให้ “ฝ่ายน้ำเงิน” และ “ฝ่ายส้ม” ต้องหวาดระแวง แถมเอื้อต่อพรรคเขียวชิงจังหวะใช้ประเด็นนี้ยื่นเงื่อนไขต่อรองบนกระดานอำนาจได้ในคราวเดียวกันอีกด้วย





