กกต.เตือน ปชน.เปิดบัญชีบุคคล บริจาคช่วยภัยพิบัติ เสี่ยงถูกยุบ

เมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2569 มีรายงานข่าวจากสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เเจ้งว่า กรณีที่พรรคประชาชน (ปชน.) ประกาศผ่านเฟซบุ๊คของพรรค ในการเปิดรับบริจาคให้กับ "อาสาประชาชน - People's Volunteers" ช่วยเหลือประชาชนที่ประสบภัยพิบัติในห้วงเวลาที่ผ่านมา พบว่า พรรคยังไม่แสดงวงเงินบางส่วนที่ได้รับบริจาคมาแสดงต่อสังคม และไม่ได้แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขอรับบริจาคในช่วงเวลาดังกล่าวให้ได้รับทราบ

แหล่งข่าวจาก กกต.แจ้งว่า กรณีนี้พรรคประชาชนสุ่มเสี่ยงเข้าข่ายความผิดตามมาตรา 72 ของ พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง, พระราชบัญญัติควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ. 2487, ประมวลกฎหมายอาญา ข้อหาฉ้อโกงประชาชน, ความผิดร่วมกันฟอกเงิน โดยความผิดข้างต้นนี้ สุ่มเสี่ยงที่อาจนำไปสู่การยุบพรรคได้

ทั้งนี้ ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้ง ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2569 ในราชกิจจานุเบกษา ลงวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์เกี่ยวกับพรรคการเมืองให้มีความเหมาะสม ทันสมัย และสอดคล้องกับพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบดังกล่าวกำหนดให้มีผลใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด 30 วัน นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา พร้อมยกเลิกระเบียบ กกต.ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2563 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติมอีก 2 ฉบับ ได้แก่ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2565 และฉบับที่ 3 พ.ศ. 2566

สำหรับประเด็นการรับบริจาค หมวด 5 ส่วนที่ 3 กำหนดให้หัวหน้าพรรคการเมือง และเหรัญญิกพรรคการเมืองเปิดบัญชีเงินฝากกับธนาคารพาณิชย์ โดยระบุชื่อเจ้าของบัญชีว่า “พรรค (ชื่อพรรคการเมือง)” และเปิดบัญชีสำหรับการรับบริจาคโดยเฉพาะ ใช้ชื่อว่า “พรรค (ชื่อพรรคการเมือง) (เพื่อการบริจาค)” ทั้งนี้ ต้องแจ้งหมายเลขบัญชีและจำนวนเงินที่เปิดบัญชีต่อนายทะเบียนพรรคการเมืองภายใน 7 วันนับแต่วันที่เปิดบัญชี

ขณะเดียวกัน ยังมีกรณีได้รับบริจาคเป็นเงินสด ต้องนำเงินฝากเข้าบัญชีธนาคารภายใน 7 วันนับแต่วันที่ได้รับบริจาค ส่วนการรับบริจาคเป็นตั๋วแลกเงิน หรือเช็ค ต้องไม่ถูกปฏิเสธการจ่ายเงิน จึงจะถือว่า เป็นการบริจาคแก่พรรคการเมือง

นอกจากนี้ ผู้รับบริจาคต้องจัดทำบันทึกการรับบริจาคตามแบบที่ กกต. กำหนดให้แล้วเสร็จภายใน 3 วัน และส่งบันทึกพร้อมเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดให้พรรคการเมืองภายใน 7 วันนับแต่วันที่ได้รับบริจาค

ในกรณีรับบริจาคเป็นทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดที่อาจนำส่งแก่พรรคการเมืองไม่ได้ ผู้รับบริจาคต้องแจ้งรายละเอียดให้พรรคการเมืองทราบ พร้อมออกใบเสร็จรับเงินหรือใบรับบริจาคตามประเภทของการบริจาค และจัดส่งให้ผู้บริจาคภายใน 15 วัน ระเบียบยังกำหนดให้พรรคการเมืองจัดทำบัญชีแสดงรายรับจากการบริจาค โดยระบุชื่อและที่อยู่ของพรรค ชื่อผู้บริจาคและผู้รับบริจาค วันเดือนปีที่รับบริจาค รายละเอียดการบริจาค จำนวนเงินหรือมูลค่าทรัพย์สิน ตลอดจนเอกสารอ้างอิง และลายมือชื่อหัวหน้าพรรคกับเหรัญญิกพรรคการเมือง

โดยสำนักงาน กกต. เผยแพร่สรุปยอดเงินบริจาคพรรคการเมืองประจำเดือนกันยายน 2569 รวม 17 พรรคการเมือง จากผู้บริจาคที่มีจำนวนเงินตั้งแต่ 5,000 บาทขึ้นไป จำนวน 360 ราย เป็นเงินทั้งสิ้น 13,450,851.26 บาท โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลฉบับเต็มได้ที่ ระบบฐานข้อมูลพรรคการเมือง กกต.

โดยพรรคที่ได้รับยอดบริจาคสูงสุดในเดือนกันยายน 2569 คือพรรคภูมิใจไทย จำนวน 5,850,000 บาท, พรรคกล้าธรรม จำนวน 2,568,000 บาท, พรรคประชาชน จำนวน 1,635,383 บาท, พรรคพลังประชารัฐ จำนวน 1,000,000 บาท ซึ่งพรรคประชาชน ยังได้รับยอดเงินอุดหนุนพรรคการเมืองจากสำนักงาน กกต.ประจำปี 2569 รวมเป็นเงิน 96,782,667.29 บาท

ทั้งนี้ การที่พรรคการเมืองประกาศรับบริจาคเงินช่วยเหลือภัยพิบัติ ผ่านบัญชีธนาคารของบุคคลธรรมดา หรือบัญชีคนกลางที่เป็นชื่อบุคคล ถือเป็นประเด็นที่มีความสุ่มเสี่ยง และอาจเข้าข่ายผิดกฎหมาย ในกฎหมายพรรคการเมือง และกฎหมายเกี่ยวกับการเรี่ยไร

เนื่องจาก พ.ร.ป. พรรคการเมือง มาตรา 72 ระบุว่า ห้ามมิให้พรรคการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมืองรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีแหล่งที่มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย และมาตรา 72 ยังระบุว่า การจัดการเงินของพรรคการเมืองนั้น เพราะพรรคการเมืองจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล ดังนั้น การรับเงินบริจาคหรือการดำเนินกิจกรรมทางการเงินในนามพรรค จะต้องผ่านบัญชีธนาคารอย่างเป็นทางการของพรรคการเมืองเท่านั้น เพื่อให้สำนักงาน กกต. สามารถตรวจสอบตามกฎหมาย