‘บอร์ด สปส.ส้ม' เสี่ยงตกม้าตาย ฝ่า ‘กฎเหล็ก’ ใช้การเมืองหาเสียง

ค่อนข้างแน่นอนแล้วว่า การเลือกตั้ง “บอร์ดประกันสังคม” เมื่อ 11 ต.ค.2569 ที่ผ่านมา “ทีมสีส้ม” ผงาดได้คะแนนไปถล่มทลาย คว้าชัยเรียบทั้ง “ตัวแทนฝ่ายนายจ้าง-ตัวแทนฝ่ายผู้ประกันตน” 14 จาก 21 ที่นั่ง กลายเป็นเสียงข้างมาก ที่เตรียมเข้าไป “ปฏิรูประบบ” ตามที่หาเสียงกันไว้ก่อนหน้านี้

การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมในครั้งนี้ เกิดขึ้นเป็นครั้งที่ 2 ในประวัติศาสตร์ โดยครั้งแรกเมื่อปี 2566 “ทีมสีส้ม” ในนาม “ประกันสังคมก้าวหน้า” คว้าชัยได้ 7 ที่นั่งในบอร์ด “ตัวแทนผู้ประกันตน” แต่ด้วยเสียงข้างน้อย จึงไม่อาจคานวาระการพิจารณา หรือการอนุมัติเรื่องต่าง ๆ ได้อย่างสะดวกโยธินนัก

มาคราวนี้เลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม 69 “ทีมสีส้ม” วางแผนกันอย่างรัดกุมรอบคอบ ส่งทั้งตัวแทนฝ่ายผู้ประกันตน 7 คน นำทีมโดย “ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี” หัวหน้าทีมประกันสังคมก้าวหน้า รวมถึงส่งตัวแทนฝ่ายนายจ้าง ที่มี “ศราริน เรืองปัญญาวุฒิ” นักธุรกิจ พี่สาว “เท้ง ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ” หัวหน้าพรรคประชาชน (ปชน.) รวมอยู่ด้วย

โดยผลการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมครั้งนี้ เมื่อ 12 ต.ค.พบว่า นับคะแนนไปแล้ว 84% จากหน่วยเลือกตั้งทั้งหมด 5,233 หน่วยทั่วประเทศ ยอดผู้มาใช้สิทธิอย่างไม่เป็นทางการ ฝ่ายผู้ประกันตน มีผู้ใช้สิทธิจำนวน 819,482 คน แบ่งเป็น บัตรดี 796,494 ใบ บัตรเสีย 8,308 ใบ และไม่ประสงค์ลงคะแนน 14,680 ใบ คิดเป็นอัตราผู้ใช้สิทธิเพิ่มขึ้นจากปี 2566 ถึง 423% ส่วนฝ่ายนายจ้าง มีผู้ใช้สิทธิจำนวน 10,737 คน แบ่งเป็น บัตรดี 10,535 ใบ บัตรเสีย 81 ใบ และไม่ประสงค์ลงคะแนน 121 ใบ คิดเป็นอัตราผู้ใช้สิทธิเพิ่มขึ้นจากปี 2566 ถึง 632%

(ทีมประกันสังคมก้าวหน้า)

ด้วยชัยชนะถล่มทลายมากขนาดนี้ จึงไม่แปลกที่ “รักชนก ศรีนอก” สส.บัญชีรายชื่อ พรรค ปชน.กังวลใจว่า อาจมีการเล่น “นอกเกม” สกัด “ตัวแทนฝ่ายนายจ้าง-ลูกจ้างสีส้ม” หรือไม่ โดยคำถามนี้ถูกโยนไปยังสำนักงานประกันสังคม (สปส.)

ด้าน "จีระภา บุญรัตน์" เลขาธิการ สปส. ยืนยันว่า จะไม่มีการตรวจสอบสิ่งใดเป็นพิเศษนอกเหนือจากกฎหมายกำหนด จึงขอให้ทุกฝ่ายสบายใจได้

เช่นเดียวกับ "มาลากาลัญ ห่อประทุม" รองโฆษก สปส. ระบุว่า การตรวจสอบจะเป็นไปตามข้อกำหนดใน พ.ร.บ.ประกันสังคมฯ อย่างเคร่งครัดและตรงไปตรงมา โดยขั้นตอนการรับรองผลการเลือกตั้ง เมื่อการนับคะแนนสมบูรณ์ 100% คณะกรรมการดำเนินการเลือกตั้งประจำจังหวัดจะตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารผู้ได้คะแนนลำดับที่ 1–7 ของทั้งสองฝ่าย ก่อนส่งให้คณะกรรมการดำเนินการเลือกตั้งกลางตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัครอย่างเข้มงวดตาม พ.ร.บ.ประกันสังคม 

“โดยเฉพาะข้อกำหนดเรื่องความเชื่อมโยง การครอบงำ หรือการแทรกแซงจากพรรคการเมืองและกิจการทางการเมือง ก่อนจะประกาศรับรองผลอย่างเป็นทางการ ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาไม่เกิน 30 วัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดสุญญากาศในการบริหารงาน” เลขาฯ สปส.ระบุ

ต้องไม่ลืมว่า ก่อนหน้านี้การปลุกกระแส กล่าวหาว่า “พรรคส้ม” เข้ามามีบทบาทและอิทธิพล “หนุนหลัง” บรรดาผู้สมัครตัวแทน “ฝ่ายนายจ้าง-ลูกจ้าง” ชิงบอร์ดประกันสังคม ถูกพูดถึงอย่างหนาหู ในแวดวงโรงงาน และนิคมอุตสาหกรรมต่าง ๆ ซึ่งมีตัวแทน “ขั้วอำนาจเก่า” ในบอร์ดประกันสังคมคุมอยู่

“พนัส ไทยล้วน” ตัวแทนนายจ้าง คือหนึ่งในกลุ่มคนแรก ๆ ที่ออกมาตั้งคำถามเรื่องนี้ พร้อมกับประกาศเดินหน้าชนกับบรรดาผู้สมัครบอร์ดประกันสังคม ที่อาจมีพรรคการเมืองบางพรรคเข้าไปหนุนหลัง เพื่อชิงเก้าอี้ในบอร์ด แถมยังกร้าวไปถึงผู้สมัครฝ่าย “ประกันสังคมก้าวหน้า” ว่าเป็น “เด็กอมมือ” ด้วย

(พนัส ไทยล้วน อดีตกรรมการประกันสังคม สัดส่วนลูกจ้าง)

“พนัส” ระบุว่า "เด็กอมมือจะมีความหมายอะไร มันต้องมองข้างหลังเด็กอมมือ เพราะเป็นลูกน้องของพรรคการเมือง ถ้าจะล้มเด็กอมมือ ลำพังตัวต่อตัวกับผม ถ้าได้สัก 100 คะแนนก็ถือว่าเจ๋งแล้ว แต่นี่อาศัยศักดิ์ศรีของพรรคการเมือง เป็นลูกจ้างจะไปด่านายจ้างเขาได้อย่างไร เท่าที่มีการพูดคุยกัน ถือว่าโกรธมาก เพราะถือว่าไปก้าวร้าวต่อเขา"

ประเด็นที่น่าสนใจ ในระเบียบกระทรวงแรงงาน ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม ที่มีการแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อ 26 ส.ค. 2569 ที่ผ่านมา ลงนามโดย "จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์" รมว.แรงงาน

มีการเพิ่มเติม “กฎเหล็ก” หลายประการ โดยสำนักงาน สปส.สรุปประเด็นการปรับปรุงแก้ไขร่างดังกล่าวไว้ สาระสำคัญคือ กำหนดหลักเกณฑ์การเป็นผู้มีสิทธิสมัครเพิ่มเติม ต้องเป็นผู้ “มีความเป็นกลางทางการเมือง” และไม่เป็นผู้มีประโยชน์ได้เสียไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อมกับข้าราชการการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือ ความโปร่งใสในการบริหารกองทุนประกันสังคม

กฎเหล็กข้างต้นน่าสนใจ เพราะตามหลักการเพื่อป้องกันมิให้ “ฝ่ายการเมือง” เข้ามาแทรกแซง หรือแสวงหาผลประโยชน์ในเม็ดเงิน “ประกันสังคม” ที่มีวงเงินหมุนเวียนนับแสนล้านบาท และลงทุนอยู่ในกองทุน หุ้น อสังหาริมทรัพย์ต่าง ๆ จำนวนมาก

อย่างไรก็ดีเมื่อ 12 ต.ค.ที่ผ่านมา “อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์” สส.บัญชีรายชื่อ พรรค ปชน.โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก เล่า “เบื้องหลังการรณรงค์เลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมฝั่งนายจ้าง” ตอนหนึ่งเกิดขึ้นจากการผนึกกำลังเครือข่าย “ปีกแรงงาน” ของพรรค ปชน.

โพสต์ดังกล่าวของ “อิสริยะ” ระบุว่า “การสื่อสารแบบ Targeted อย่างเดียวคงสำเร็จไม่ได้ หากไม่ได้กระแสแบบ Mass เข้าช่วยให้คนตื่นตัวกันมากด้วย อันนี้ขอขอบคุณปีกแรงงานของพรรคที่ใช้วิธีลงพื้นที่จริงทั่วไทย ลงไปเจอแรงงานจริงๆ หน้าโรงงาน ทีมของไอซ์ (รักชนก ศรีนอก สส.ปชน.) ที่ทำ Social ได้ทรงพลัง คนตื่นตัวกันเยอะมาก สื่อมวลชนต่างๆ ที่เข้ามาทำข่าวเรื่องนี้ตั้งแต่ช่วงก่อนลงทะเบียน และที่ขาดไม่ได้เลย (สำคัญจริงๆ) คือคุณพนัส ที่กลายเป็นสุดยอดพรีเซนเตอร์ของการเลือกตั้งโดยแท้ ถ้าลองคำนวณกันจริงๆ ผมคิดว่าคุณพนัสคนเดียวน่าจะมีส่วนให้คนออกมาเลือกตั้งได้เกินครึ่งของทั้งหมดด้วยซ้ำ (ในภาษาอังกฤษมันมีสำนวนว่า Single-handedly คุณพนัสคือตัวอย่างที่ตรงเป๊ะมากๆ)”

ทว่าเพียงเวลาไม่นานโพสต์ของ “อิสริยะ” ก็ถูกลบออกไปจากโซเชียลมีเดียทางการของเขา ทว่าไม่ทันแล้ว เมื่อมี “มือดี” แคปข้อความเบื้องหลังความสำเร็จครั้งนี้ ส่งต่อกระจายใน “เครือข่ายแรงงาน” ทั่วประเทศ

จึงไม่แปลกที่ “ไอซ์ รักชนก” จะขยับโพสต์ผ่านโซเชียลมีเดียภายหลัง “ทีมสีส้ม” ชนะบอร์ดผู้ประกันตนว่า “ประเทศนี้หล่อหลอมให้ไอซ์เป็นคนมองโลกในแง่ร้ายก่อนจะดีใจเสมอ แม้ชนะ 600,000 คะแนน ทิ้งห่างไม่เห็นฝุ่นแล้วยังไง? ถ้า กกต.ประกันสังคมยังไม่ประกาศรับรองก็ยังใช้อำนาจเต็มไม่ได้ และ สปส. สามารถหาเรื่องตัดสิทธิ์ผู้ชนะได้เสมอนะคะ ต้องจับตาดูต่อเนื่อง”

ดังนั้นรอดูว่า “เบื้องหลังชัยชนะ” ของ “ทีมสีส้ม” ในบอร์ดประกันสังคมครั้งนี้ ซึ่งถูก “อิสริยะ” นำมาเล่าเสียหมดเปลือกว่า “ปีกแรงงานของพรรค” เข้าไปพัวพันเกี่ยวข้องด้วย 

ประเด็นสุ่มเสี่ยงนี้ ฝ่ายตรงข้ามเตรียมส่งตีความด้านกฎหมายว่า การหาเสียงของทีมสีส้ม มีความเกี่ยวโยงกับกลไกพรรคการเมืองหรือไม่ และจะส่งผลให้ทีม“ประกันสังคมก้าวหน้า” ตกม้าตายตอนจบหรือไม่