‘25 สว.’ คดีโกง โยงไม่ถึง ‘น้ำเงิน’ สังเวยก๊วนปลายแถว-เส้นไม่ใหญ่

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติยื่นคำร้องดำเนินคดีกรณีทุจริตการเลือก สว. รวม 77 คน ในจำนวนนี้เป็น สว. ที่ยังดำรงตำแหน่งอยู่ 26 คน เมื่อตรวจเช็คแล้วพบว่า มีเพียง 25 คนที่นั่งในตำแหน่งปัจจุบัน

ส่วนอีก 1 คน ถูกศาลตัดสินไปแล้ว ก่อนหน้านี้ คือ  “วิเชียร ชัยสถาพร” สว.ลำพูน กลุ่ม 16 ศิลปะ วัฒนธรรม ดนตรี การแสดง และอื่น ๆ ที่ถูกยื่นคำร้อง และศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งมีคำพิพากษาเมื่อเดือนมกราคม 2569 ให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นเวลา 10 ปี จากกรณีแนะนำตัวด้วยข้อมูลอันเป็นเท็จ โดยอ้างว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการประหยัดพลังงานของกระทรวงอุตสาหกรรม

อย่างไรก็ดี การยื่นคำร้องต่อ สว.25 คน ถูกตั้งข้อสังเกตจากฝ่ายค้านและไอลอว์ว่า อาจเป็นเพียงการดำเนินคดีกับกลุ่ม “เครื่องสังเวย” เพื่อรักษา สว. สายสีน้ำเงินเข้ม ซึ่งถูกมองว่าใกล้ชิดกับผู้มีอำนาจและยังคงกุมทิศทางในวุฒิสภา

“ยิ่งชีพ อัชฌานนท์” ผู้อำนวยการไอลอว์ ตั้งข้อสังเกตว่า สว. ที่ถูกยื่นคำร้องหลายรายมีหมายเลขปรากฏอยู่ในโพยเลือกตั้งอย่างชัดเจน และมีพยานหลายปากให้ข้อมูลเรื่องค่าตอบแทน แต่ยังมี สว. ที่มีหมายเลขอยู่ในโพยอีกกว่า 100 คน ซึ่งไม่ถูกดำเนินการ ทั้งที่โพยดังกล่าวถูกตั้งข้อสงสัยว่ามีการจัดทำขึ้นพร้อมผลประโยชน์ตอบแทน

“คนที่มีหมายเลขในโพยต้องอยู่ในขบวนการฮั้วร่วมกันอย่างแน่นอน จำนวน สว. ที่ถูกสั่งฟ้อง มี 7 คนที่ได้คะแนนสูงเป็นอันดับหนึ่งของกลุ่มอาชีพ จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะได้คะแนนมาจากเงินไม่กี่หมื่นบาท กับคนไม่กี่คนที่รับเงิน แต่ได้คะแนนถล่มทลายจากคนร่วมขบวนการที่ลงคะแนนให้อีกหลายสิบคน ดังนั้น ขบวนการนี้ขนาดใหญ่มาก และยังมีคนที่เกี่ยวข้องอีกมากที่ไม่ถูกสั่งฟ้อง” ยิ่งชีพระบุ

หากจำแนก สว. ในกลุ่มที่ยิ่งชีพตั้งข้อสังเกตว่าได้คะแนนอันดับ 1 ของกลุ่มอาชีพ มี 8 คน ได้แก่

"พล.ท.นวลจันทร์ นวลสาย" สว.สุรินทร์ กลุ่ม 1 การบริหารราชการแผ่นดินและความมั่นคง "สมศักดิ์ จันทร์แก้ว" สว.นครราชสีมา กลุ่ม 5 อาชีพทำนาและปลูกพืชล้มลุก "เดชสิทธิ์ ชูแก้ว" สว.นครศรีธรรมราช กลุ่ม 6 อาชีพทำสวน ป่าไม้ ปศุสัตว์ และประมง

"นิพนธ์ เอกวานิช" สว.ภูเก็ต กลุ่ม 9 ผู้ประกอบกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม "โสภณ มะโนมะยา" สว.สงขลา กลุ่ม 10 ผู้ประกอบกิจการอื่นนอกจากเอสเอ็มอี "สรชาติ วิชย สุวรรณพรหม" สว.หนองบัวลำภู กลุ่ม 13 วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การสื่อสาร และนวัตกรรม 

"วิวรรธน์ ไกรพิสิทธิ์กุล" สว.เชียงใหม่ กลุ่ม 16 ศิลปะ วัฒนธรรม ดนตรี การแสดง บันเทิง และนักกีฬา "นิรุตติ สุทธินนท์" สว.ระนอง กลุ่ม 17 ประชาสังคมและองค์กรสาธารณประโยชน์

ในจำนวนนี้ มีเพียง พล.ท.นวลจันทร์ ที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม สว. สีน้ำเงินเข้ม และถูกมองว่ามีบทบาทเป็นตัวแทนขับเคลื่อนประเด็นตามทิศทางการเมือง ขณะที่อีก 7 คนถูกจัดอยู่ในกลุ่มสีน้ำเงินอ่อน หรือระดับ “มดงาน”

ส่วน สว. อีก 14 คนที่ถูกยื่นคำร้อง ประกอบด้วย กลุ่ม สว. นครพนม ได้แก่ "สมหมาย ศรีจันทร์" สว.กลุ่ม 15 ผู้สูงอายุ "สากล ภูลศิริกุล" สว.กลุ่ม 17 ประชาสังคม และ "สิทธิกร ธงยศ" สว.กลุ่ม 19 ผู้ประกอบวิชาชีพอิสระ

สำหรับ สว. สายเหนือและภาคกลาง ได้แก่ "เศก จุลเกษร" สว.นครสวรรค์ กลุ่ม 2 กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม "สุเทพ สังข์วิเศษ" สว.อ่างทอง กลุ่ม 3 การศึกษา และ "นงลักษณ์ ก้านเขียว" สว.สุโขทัย กลุ่ม 4 สาธารณสุข

นอกจากนี้ ยังมี "เข็มรัตน์ สุรเมธีมาณพ" สว.พระนครศรีอยุธยา กลุ่ม 7 พนักงานหรือลูกจ้าง “พ.ต.ท.สง่า ส่งมหาชัย” สว.ลำปาง กลุ่ม 10 ผู้ประกอบกิจการอื่น "อลงกต วรกี" สว.อุทัยธานี กลุ่ม 20 อื่น ๆ และ "ภาณุพงษ์ เต็งวงษ์วัฒนะ" สว.สิงห์บุรี กลุ่ม 17 ประชาสังคม

ด้าน  สว. สายอีสานมี "วิวัฒน์ รุ้งแก้ว" สว.ศรีสะเกษ ขณะที่สายใต้ ประกอบด้วย "ยะโก๊ป หีมละ" สว.สงขลา กลุ่ม 6 อาชีพทำสวน "อัจฉรพรรณ หอมรส" สว.สุราษฎร์ธานี กลุ่ม 14 สตรี และ "ณัฐกิตติ์ หนูรอด" สว.นครศรีธรรมราช กลุ่ม 20 อาชีพอื่น ๆ ซึ่งก่อนหน้านี้ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม “มดงาน” ที่มีบทบาทลงมติหรือปฏิบัติตามทิศทางของกลุ่มสีน้ำเงินเข้ม

รวมถึง "มาเรีย เผ่าประทาน" สว.ประจวบคีรีขันธ์ กลุ่ม 6 อาชีพทำสวน ซึ่งเคยถูกประเมินว่าอาจไม่ถูกดำเนินคดี เนื่องจากมีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับ “พงษ์พันธ์ เผ่าประทาน” สส.ประจวบคีรีขันธ์ พรรคภูมิใจไทย แต่ท้ายที่สุด กกต. มีมติยื่นคำร้องด้วยเช่นกัน

ขณะที่ สว. อีก 2 คน ได้แก่ "พล.อ.สวัสดิ์ ทัศนา" สว.สุโขทัย กลุ่ม 1 การบริหารราชการแผ่นดินและความมั่นคง และ "ชีวะภาพ ชีวะธรรม" สว.สิงห์บุรี กลุ่ม 8 ด้านสิ่งแวดล้อม ก่อนหน้านี้ถูกจัดอยู่ในเครือข่ายสีน้ำเงินเข้ม จากบทบาทประธานกรรมาธิการและวิปวุฒิสภา แต่กลับมีชื่อในกลุ่มที่ถูกยื่นคำร้องด้วย จึงเกิดข้อสังเกตในทางการเมืองว่า อาจสะท้อนข้อจำกัดด้านสายสัมพันธ์หรืออำนาจต่อรอง

อย่างไรก็ตาม ฝ่ายที่ตั้งคำถามต่อการทำคดีมองว่า หากพิจารณาพยานหลักฐานและข้อมูลที่ฝ่ายค้านกับไอลอว์เคยเปิดเผยต่อสาธารณะ ยังมี สว. ระดับบนอีกหลายคนที่ไม่ถูกยื่นคำร้อง จึงเกิดความสงสัยว่า กระบวนการอาจถูกตัดตอนเพื่อไม่ให้ขยายผลไปถึงผู้มีบทบาทสำคัญ ซึ่งอาจกระทบต่อพรรคภูมิใจไทย

การยื่นคำร้องต่อ สว. 25 คน จึงถูกมองว่าเป็นความพยายามแสดงให้เห็นว่ากระบวนการเอาผิดเริ่มแตะถึง “หัวขบวน” แล้ว แต่เมื่อพิจารณารายชื่อและความเชื่อมโยงของผู้ถูกดำเนินคดี กลับพบว่าหลายคนถูกมองเป็นกลุ่มปลายแถว มากกว่าจะเป็นผู้มีบทบาทหลักในเครือข่าย

ไอลอว์เคยเปิดเผยข้อมูลในเวทีสาธารณะถึงความเชื่อมโยงของกลุ่มบุคคลและ สว. บางส่วน อาทิ ความเชื่อมโยงระหว่าง “ศุภชัย โพธิ์สุ” อดีตแกนนำพรรคภูมิใจไทย กับกลุ่ม สว. นครพนมและภาคอีสานบางส่วน ซึ่งมีข้อมูลเรื่องเส้นทางการเงินและการซื้อตั๋วเครื่องบิน รวมถึงบุคคลที่ถูกกล่าวถึงว่าเกี่ยวข้องกับการจัดทำโพยในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

ยังมีข้อมูลที่เชื่อมโยง “อาทร โยธา” ผู้มีสิทธิเลือก สว. กับ “วิวรรธน์ ไกรพิสิทธิ์กุล” รวมถึงกรณีการรวมกลุ่มในโรงงานย่านสมุทรสาคร ตลอดจนข้อมูลที่เชื่อมโยงบุคคลอื่นกับ สว. ในหลายจังหวัด ทั้งนี้ ข้อกล่าวหาและความเชื่อมโยงทั้งหมดต้องรอการพิสูจน์ตามกระบวนการยุติธรรม

หลังจากนี้ ต้องจับตาการจัดทำคำร้องของ กกต. เพื่อยื่นต่อศาลฎีกาภายในกรอบเวลา 60 วัน เนื่องจากน้ำหนักพยานหลักฐานและพฤติการณ์ของแต่ละบุคคลอาจแตกต่างกัน อีกทั้งศาลอาจต้องพิจารณาในชั้นรับคำร้อง ซึ่งอาจมีผลให้ สว. บางรายต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่จนกว่าจะมีคำพิพากษา

การยื่นคำร้องคดีฮั้วเลือก สว. ต่อ 25 สว. อาจเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการตรวจสอบขบวนการเลือก สว. แต่ยังไม่อาจคลายข้อสงสัยว่า เหตุใดรายชื่อผู้ถูกดำเนินคดีจึงกระจุกอยู่ในกลุ่มที่ถูกมองว่าเป็น “น้ำเงินอ่อน” หรือกลุ่มปลายแถว 

ขณะที่บุคคลระดับบนและเครือข่ายที่ถูกตั้งข้อสังเกตว่าใกล้ชิดกับศูนย์กลางอำนาจ โดยเฉพาะสายที่โยงถึงบุรีรัมย์ ยังไม่ปรากฏอยู่ในเป้าหมายหลักของคดี