'สหัสวัต' จี้ รมว.แรงงาน สางปัญหา เลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม

เมื่อวันที่ 3 ก.ย. 2569 ที่รัฐสภา นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี เขต 7 พรรคประชาชน แถลงผลจากการพิจารณาในคณะกรรมาธิการ (กมธ.) พัฒนาการเมือง การสื่อสารมวลชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน ถึงความคืบหน้าและความพร้อมในการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ซึ่งจะเกิดขึ้นในวันที่ 27 ก.ย.นี้

นายสหัสวัต กล่าวว่า วันนี้เป็นวันครบรอบ 36 ปี ที่มีสำนักงานประกันสังคม หากเทียบกับคนอายุ 36 ปี จะต้องเห็นถึงความมั่นคง ระบบที่สมบูรณ์และคล่องแคล่ว และตอบสนองต่อการใช้บริการได้ดี แต่วันนี้จะเห็นว่าสำนักงานประกันสังคมมีปัญหามากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมของผู้ประกันตนและนายจ้าง ที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 27 ก.ย.นี้ ซึ่งนับเป็นการเลือกตั้งโดยตรงเป็นครั้งที่ 2 นับจากปี 2566

หากติดตามเรื่องประกันสังคม จะเห็นว่าการเลือกตั้งครั้งนี้มีความเปลี่ยนไปเปลี่ยนมา ทั้งการลงทะเบียนการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมก่อนหน้า ที่มีการร้องไปยังศาลปกครองให้พิจารณาถึงระเบียบเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ว่าการลงทะเบียนในการเลือกตั้งเป็นการกีดกันสิทธิผู้ประกันตนหรือไม่ ซึ่งศาลปกครองได้สั่งคุ้มครองในมูลเหตุของการลงทะเบียน จนกระทรวงแรงงานได้มีการประกาศเลื่อนการเลือกตั้งออกไปอย่างไม่มีกำหนด

นายสหัสวัต กล่าวอีกว่า ทีมประกันสังคมก้าวหน้าได้ร้องไปที่ศาลปกครองเพื่อให้พิจารณาว่าการเลือกตั้งนั้นไม่สมควร ซึ่งศาลปกครองพิจารณาเห็นด้วยกับคำร้องขอของทีมประกันสังคมก้าวหน้า ว่าให้มีการจัดเลือกตั้งในวันเดิม คือวันที่ 27 กันยายน เป็นเหตุให้กระทรวงแรงงานต้องออกระเบียบใหม่ กลายเป็นว่าวันที่ 27 กันยายน การเลือกตั้งไม่จำเป็นต้องมีการลงทะเบียนก่อน ผู้ประกันตนหรือนายจ้างสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งได้เลย

“ประกันสังคมออกแบบกระบวนการทั้งหมดในฐานที่ว่าทุกคนจะต้องลงทะเบียนในการเลือกตั้ง แต่สำหรับการปลดล็อกเงื่อนไขในการลงทะเบียนก่อนใช้สิทธิเลือกตั้ง สำนักงานประกันสังคมไม่ได้มีการเตรียมการรับมือไว้กระทั่งปัจจุบัน ซึ่งเมื่อวานนี้ในการพิจารณาของ กมธ.พัฒนาการเมืองฯ ได้สอบถามสำนักงานประกันสังคมหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นกรณีที่ไม่ต้องมีการลงทะเบียนเลือกตั้งแล้ว ทางสำนักงานประกันสังคมมีการตั้งเป้าว่าจะมีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งเท่าไร ซึ่งคำถามง่ายๆ เช่นนี้ สำนักงานประกันสังคมกลับไม่มีคำตอบ โดยไม่ได้มีการตั้งเป้าไว้ว่าต้องการให้มีการใช้สิทธิ์เลือกตั้งเท่าไหร่ จึงกลายเป็นการประชาสัมพันธ์การเลือกตั้งแบบไม่มีเป้าหมาย” นายสหัสวัต กล่าว

หากถามประชาชนส่วนมาก ก็ยังไม่รู้ว่ามีการเลือกตั้งประกันสังคมเมื่อไร ต้องเลือกตั้งที่ไหน ก็ยังมีหลายคนที่ยังไม่ทราบ ซึ่งเป็นปัญหาของการประชาสัมพันธ์ จึงขอสื่อมวลชนช่วยประชาสัมพันธ์ เพราะว่านี่คือกองทุนที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศ มีมูลค่ากว่า 3 ล้านล้านบาท

นายสหัสวัต กล่าวเพิ่มเติมว่า การจัดการหน่วยเลือกตั้ง สำนักงานประกันสังคมที่อย่างน้อย 1 อำเภอต้องมี 1 หน่วยเลือกตั้ง ซึ่งจะมีหน่วยเลือกตั้งกว่า 5,000 หน่วย แต่วันนี้สำนักงานประกันสังคมกลับเป็นคนแจ้งเองว่าสถานที่เลือกตั้งพร้อมแล้ว แต่ยังไม่มีการอบรมกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง ทั้งๆ ที่การเลือกตั้งรอบนี้ไม่ใช่กากบาท แต่เป็นการเขียนเลข จึงจำเป็นที่จะต้องมีหลักเกณฑ์ในการพิจารณาว่าเป็นบัตรไหนบัตรดีหรือบัตรเสีย ไม่เช่นนั้นจะอยู่ที่การใช้วิจารณญาณของคณะกรรมการประจำหน่วย แล้วจะเป็นปัญหาอย่างมาก ซึ่ง กมธ.พัฒนาการเมืองฯ ยืนยันว่า สำนักงานประกันสังคมจะต้องออกคู่มือประจำหน่วยให้กับกรรมการประจำหน่วย โดยมีหลักเกณฑ์เดียวกันทั่วประเทศ ซึ่งกำลังจะเสนอให้กับสำนักงานคณะกรรมการเลือกตั้งที่กำลังจะพิจารณาในวันที่ 9 ก.ย.นี้

นอกจากนี้ หลักเกณฑ์เรื่องการเฝ้าหน่วยที่ยังไม่มีการประกาศออกมาว่าจะเป็นอย่างไร สามารถถ่ายวิดีโอหน้าหน่วยได้หรือไม่ ระบบคัดกรองจะเป็นอย่างไร นำคะแนนแล้วจะส่งไปที่ไหน ถึงจะมีการรายงานผลตลอดเวลาหรือไม่ สำนักงานประกันสังคมได้มีการประสานกับสื่อมวลชนในการรายงานผลหรือยัง ซึ่งสำนักงานประกันสังคมชี้แจงว่านำกลับไปคุยในวันที่ 9 กันยายน โดยปลัดกระทรวงแรงงานเป็นกรรมการการเลือกตั้งในครั้งนี้

นายสหัสวัต กล่าวว่า มีความกังวลการเลือกตั้งที่จะเกิดในวันที่ 27 ก.ย.แต่หลายเรื่องเพิ่งกำลังจะถูกเคาะออกมาในวันที่ 9 ก.ย.หวังว่าจะมีมติออกมาจากคณะกรรมการการเลือกตั้งและทางสำนักงานประกันสังคมจะเตรียมการเลือกตั้งได้ทันเวลา นอกจากนี้ยังมีอีกปัญหาอีกมากมาย เช่น เอกสารของนายจ้าง สำเนาการจดทะเบียนบริษัทต่างๆ ยังต้องเตรียมสิ่งที่เรียกว่า ‘ใบมอบหมาย’ ไปแสดงตัวด้วยว่าได้รับมอบหมายจากกรรมการคนอื่นในบริษัท ซึ่งเป็นการเพิ่มภาระให้กับนายจ้าง ซึ่งประกันสังคมเองก็ยังไม่มีหาแนวทางให้กับเรื่องนี้ว่าจะลดภาระให้กับนายจ้างอย่างไร

ข้อมูลจาก กมธ.พัฒนาการเมืองฯ พบว่า หากประชาชนเตรียมทุกอย่างไปพร้อมในวันเลือกตั้ง แต่ขาดสิ่งที่เรียกว่าใบมอบหมายที่ปกตินิติบุคคลแทบจะไม่ใช้ จะทำให้นายจ้างจำนวนมากเสียสิทธิ์ในการเลือกตั้ง ซึ่งเรื่องนี้สำนักงานประกันสังคมแจ้งว่าจะรับไปพิจารณาเสนอคณะกรรมการเลือกตั้งในวันที่ 9 กันยายนเช่นเดียวกัน

สำนักงานประกันสังคมมีปัญหาในการเลือกตั้งหลายเรื่อง ซึ่งเป็นข้อกังวลอย่างยิ่ง สหัสวัตจึงขอเรียกร้องให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานในฐานะฝ่ายการเมืองที่เป็นผู้ดูแลสิ่งนี้ จะต้องเร่งรัดแก้ไขปัญหาที่ กมธ.พัฒนาการเมืองฯ ได้เห็นในที่ประชุมเมื่อวาน และสำนักงานประกันสังคมรับไปในการประชุมกรรมการเลือกตั้งในวันที่ 9 กันยายน ความชัดเจนของรัฐมนตรีจะเป็นสิ่งสำคัญที่ผลักดันให้การเลือกตั้งครั้งนี้สนองต่อผู้ประกันตนและนายจ้างมากที่สุด

ข้อเรียกร้องในวันที่ 9 ก.ย. ที่คณะกรรมการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมที่มีประธานเป็นปลัดกระทรวงแรงงาน ก็ขอให้มีการออกมาแถลงผลการประชุมว่าเป็นอย่างไร ปัญหาที่ กมธ.พัฒนาการเมืองฯ ได้ส่งให้กับสำนักงานประกันสังคมจะมีมาตรการแก้ไขอย่างไร

ทางพรรคประชาชนยืนยันว่า ในการเลือกตั้งประกันสังคมครั้งนี้จะต้องถูกออกแบบเพื่อรองรับเสียงของผู้ประกันตน อำนวยความสะดวกให้กับผู้ประกันตนและนายจ้างมากที่สุด และเป็นการเลือกตั้งที่ประชาชนจะต้องเชื่อได้ว่าเป็นไปอย่างบริสุทธิ์และยุติธรรม

นายสหัสวัต ตั้งข้อสังเกตว่า ถ้าสำนักงานประกันสังคมอยากให้มีการเลือกตั้งจริง กระบวนการที่เกิดขึ้นก็ถือเป็นการติดกระดุมผิดตั้งแต่เม็ดแรก โดยพยายามถามหาเป้าหมายว่าจะให้มีผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งกี่คน แต่สำนักงานประกันสังคมกลับไม่สามารถตอบเป้าหมายได้ ซึ่งถือว่าเป็นการทำงานไปเรื่อยๆ มีการประชาสัมพันธ์แบบเล็กน้อย หากสำนักงานประกันสังคมไม่อยากให้มีการเลือกตั้ง บอร์ดชุดปัจจุบันจะอยู่ในสถานะรักษาการ และไม่สามารถกระทำการหรือตัดสินใจต่างๆ ได้ ทำให้การตัดสินใจต่างๆ จะกลับไปสู่มือของข้าราชการ ซึ่งปัญหาเดิมของกองทุนประกันสังคมที่ผ่านมา ก็มาจากระบบราชการ ทำให้ระบบการขับเคลื่อนของกองทุนประกันสังคมมีปัญหา ซึ่งหากยังคงสถานะนี้ของบอร์ดประกันสังคมไว้ก็จะเกิดปัญหาซ้ำซากต่อไป