ทีโออาร์ช่องโหว่ ‘โกงสอบท้องถิ่น’ เดิมพัน ป.ป.ช.-มท.ล้างบาง

เงื่อนปมการ “ทุจริตสอบท้องถิ่น” วงเงินกว่า 4.5 พันล้านบาท ยังคงเป็นมหากาพย์ให้ตามอย่างต่อเนื่อง เพราะยังไม่มีวี่แววว่าจะจบลงในเร็ว ๆ นี้ ท่ามกลางการสืบสวนทั้งจากฝ่ายการเมือง ไม่ว่าจะเป็นกรรมาธิการ (กมธ.) ในสภาฯชุดต่าง ๆ นำโดยพรรคประชาชน (ปชน.) ที่เริ่มขุดคุ้ย และเปิดหลักฐานมากขึ้นเรื่อย ๆ

นอกจากนี้การไต่สวนจากกระทรวงมหาดไทย โดยเฉพาะมติของคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) ที่มีการเพิกถอนรายชื่อผู้ถูกกล่าวหาพัวพันการทุจริตดังกล่าว รวมถึงการไต่สวนจากสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ที่มีการเก็บรวบรวมข้อมูลอยู่ในขณะนี้ พร้อมกับรับเป็น “คดีพิเศษ” ตั้งไต่สวนบุคคลเกี่ยวข้องกว่า 6,014 คน

เรื่องนี้แม้แต่องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) หรือ ACT สรุปคดีโกงครึ่งปี 2569 ยังยกให้กรณี โกงสอบข้าราชการ อปท. มูลค่าสินบน 4.5 พันล้านบาท ขึ้นมาเป็นอันดับหนึ่ง

อัปเดตล่าสุด ชมรมStrong ต้านทุจริตประเทศไทย หนึ่งในตัวแทนภาคประชาชนที่ร่วมเปิดโปงเครือข่ายการทุจริตครั้งนี้ แพลมมาว่า อาจมี “นักเลือกตั้ง” เข้าไปเกี่ยวข้องในมหากาพย์โกงเรื่องนี้ด้วย ดังนั้นคงต้องรอดูว่า การสืบสวนไต่สวนจากทั้งฝ่ายการเมือง กระทรวงมหาดไทย และ ป.ป.ช.จะควานหาจนเจอหรือไม่

แต่ประเด็นที่น่าสนใจ ก่อนมหากาพย์ “โกงสอบท้องถิ่น” จะเริ่มขึ้น มีการตั้งข้อสังเกตถึงขอบเขตของงาน (TOR) ในการจ้างเหมาดำเนินการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น ว่าอาจเปิดช่องให้เอื้อต่อ “การทุจริต” หรือไม่

แม้แต่ “ปกรณ์ นิลประพันธ์” รองนายกฯฝ่ายกฎหมาย ในฐานะประธานการประชุมคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย กรณีทุจริตการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น ปี 2568 ให้สัมภาษณ์เมื่อ 24 ก.ค.ที่ผ่านมา ตอนหนึ่งว่า กระบวนการสอบมีจุดบกพร่องอยู่หลายประการ รวมถึง TOR โดยจะแยกว่าใครมีส่วนเกี่ยวข้องบ้าง กระบวนการทำสัญญาจัดจ้าง กระบวนการจัดสอบมีกระบวนการอย่างไร พบข้อบกพร่องค่อนข้างเยอะเลยทีเดียว ไม่ได้สอดคล้องกับที่สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ดำเนินการจัดสอบตามปกติ

ขณะที่ผู้ร่าง TOR จัดสอบท้องถิ่นดังกล่าว สื่อหลายสำนักรายงานอ้างว่าคือ มนัส สุวรรณรินทร์ รองผู้ว่าฯนครราชสีมา ต่อมาเมื่อ 15 ก.ค.ที่ผ่านมา เขายอมรับว่าเป็นผู้ร่าง TOR เท่านั้น อย่างอื่นไม่ได้ทำ โดยเมื่อสื่อถามว่า TOR ไม่มีช่องโหว่ใช่หรือไม่ “มนัส” ตอบว่า “โอ้โห ทีโออาร์แอดวานซ์จากของเดิม" ก่อนยกมือขึ้นทำท่า จุ๊ปาก ก่อนพูดว่า "อ๋อลืมไปว่าไม่พูด"

ด้าน “ปลัดป๊อบ” อรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ผู้รับมือ “เผือกร้อน” ชิ้นนี้ เคยให้สัมภาษณ์เมื่อ 3 ก.ค.ยอมรับว่ามีระดับ “อธิบดี สถ.” คาบเกี่ยวปมจัดทำ TOR ด้วย 

ขณะที่ข้อมูลจากสำนักงาน ป.ป.ช.ดำเนินการเป็น “คดีพิเศษ” ไต่สวนบุคคลที่เกี่ยวข้องกว่า 6,014 คน พบว่ามีข้าราชการระดับสูงในสถ.เข้าไปพัวพันจำนวนมาก ในจำนวนนี้เป็นอดีตอธิบดี สถ.จำนวน 2 คน

สำหรับ TOR ดังกล่าว มีข้อน่าสังเกตดังนี้

1.หน้าที่ของผู้รับจ้างตามสัญญาจ้างทำของ ลงวันที่ 24 ต.ค.2568 ตามข้อ 6 ความรับผิดชอบในความชำรุดบกพร่อง และข้อ 8 ความรับผิดของผู้รับจ้าง

2.หน้าที่ของผู้รับจ้างที่สำคัญตาม TOR

ข้อที่ 4.10.5 ตรวจกระดาษคำตอบ และจัดทำไฟล์ บันทึกใน Flash Drive ส่งให้ ปธ.กสถ. นอกจากนี้กระดาษคำตอบที่ดำเนินการตรวจเรียบร้อยแล้ว ต้องเก็บรักษาไว้ ณ สถานที่เก็บกระดาษคำตอบของผู้รับจ้าง โดยมีมาตรฐานป้องกันความเสียหายที่เกิดขึ้น

ใน TOR ข้อ 4.10.5 ข้างต้น มีช่องโหว่ซึ่งถูกตรวจสอบอยู่ นั่นคือขั้นตอนการบันทึกข้อมูลใส่ Flash Drive สามารถเก็บรักษา “ความลับราชการ” ไว้ได้มากน้อยแค่ไหน โดยมีการคาดการณ์กันว่า กระดาษคำตอบและคะแนนที่รั่วไหลออกไปให้มีการแก้ไขกันได้นั้น น่าจะมาจากการเก็บบันทึกไว้ใน Flash Drive ดังกล่าวหรือไม่

ข้อที่ 4.11.10 คือกระบวนการบันทึกและประมวลผลการสอบ โดยเป็นไปตามข้อ 4.11.1 ที่ให้เจ้าหน้าที่ผู้เชี่ยวชาญ อาจเป็นบุคลากรของ สถ. หรือบุคคลภายนอก เข้าตรวจสอบระบบโปรแกรมหรือเครื่องคอมพิวเตอร์ ที่ใช้สำหรับตรวจข้อสอบ แม้จะระบุว่า ห้ามเข้าไปเกี่ยวข้องกับกระบวนการดำเนินการ การประมวลผล และการจัดทำบัญชีรายชื่อผู้สอบผ่านก็ตาม 

ทว่าจากการเปิดโปงเรื่องนี้ พบว่ามีเจ้าหน้าที่ สถ. และผู้บริหารท้องถิ่น เข้าไปเกี่ยวข้องเป็นจำนวนมาก

ข้อที่ 4.11.12 ส่งมอบผลการประมวลผล ภาค ก และภาค ข และภาษาอังกฤษ ให้ กสถ.ภายใน 7วัน

ข้อที่ 4.11.13 จัดทำบัญชีประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิสอบ ภาค ค โดยในส่วนนี้ต้องจัดทำแบบรายงานต่าง ๆ ตามที่ กสถ.กำหนด เช่น แบบรายงานข้อมูลกรณีเกิดความผิดพลาดเกี่ยวกับกระดาษคำตอบด้วย

ข้อที่ 4.12.8 การบันทึกและประมวลผลคะแนน

ข้อที่ 4.12.9 จัดทำรายงานผู้ผ่านการสอบ ที่ให้จัดทำรายงานผู้ผ่านการสอบแยกเป็น 2 ไฟล์ ส่งในรูปแบบ .pdf และ .xlsx บันทึกลงใน Flash Drive

ข้อที่ 4.12.10 ส่งมอบผลการประมวลผลคะแนนสอบ ตาม ข้อ 4.12.8 ให้ กสถ.ภายใน 7 วัน

ข้อที่ 4.12.11 จัดทำบัญชีประกาศรายชื่อผู้สอบแข่งขันได้

ข้อที่ 4.14 ผู้รับจ้างมีหน้าที่รับผิดชอบ ดังนี้ รักษาความปลอดภัยและรักษาความลับของแบบทดสอบและกระดาษคำตอบ ฯลฯ หากเกิดความเสียหาย ผู้รับจ้างต้องเป็นผู้ชดใช้ค่าสินไหม

ทั้งหมดคือช่องโหว่ใน TOR การสอบท้องถิ่น ที่กำลังลุกลามบานปลาย มีการปูดคนระดับ สส.เข้าไปเกี่ยวข้อง โดยกำลังอยู่ระหว่างการสืบสวนและไต่สวนจากฝ่ายการเมือง กระทรวงมหาดไทย และสำนักงาน ป.ป.ช. จะสามารถกระชากหน้ากาก “คนเบื้องหลัง” เรื่องราวเหล่านี้ได้หรือไม่ นับเป็นอีกหนึ่งบทพิสูจน์ฝีมือ

แต่สิ่งหนึ่งที่ปฏิเสธไม่ได้คือ กรณีดังกล่าว กำลังเซาะกร่อนบ่อนทำลายภาพลักษณ์ “รัฐบาลสีน้ำเงิน” จนยับเยินอยู่ในเวลานี้