'เนติวิทย์' พ่าย! ศาล รธน.เอกฉันท์ กม.ทหารเกณฑ์ ไม่ขัด รธน.

เมื่อวันที่ 12 พ.คใ 2569 ศาลรัฐธรรมนูญ ได้พิจารณาคดีเรื่องที่ 28/2568 กรณีศาลแขวงสมุทรปราการส่งคำโต้แย้งของ นายเนติวิทย์ โชติภัทร์ไพศาล นักกิจกรรม และนักเคลื่อนไหวทางการเมือง จำเลยในคดีหมายเลขดำที่ อ.3118/2568ซึ่งถูกดำเนินคดีด้วยข้อหาหลีกเลี่ยงเกณฑ์ทหารตาม พ.ร.บ.รับราชการทหาร พ.ศ. 2497 มาตรา 45 หลังจากเมื่อ 5 เม.ย. 2567 นายเนติวิทย์เดินทางไปยังสถานที่ณ สถานที่ตรวจเลือกทหารกองเกินเข้ากองประจำการ เมื่อ 5 เม.ย.2567 ที่เทศบาลบางปู จ.สมุทรปราการ และได้อ่านแถลงการณ์อารยะขัดขืน ไม่เข้าร่วมการบังคับเกณฑ์ทหาร เนื่องจากเห็นว่าขัดกับหลักสิทธิมนุษยชน เป็นระบบที่เหลื่อมล้ำหลายมาตรฐานไม่ได้ทำให้เกิดความเสมอภาคของพลเมือง ประชาชนชาวไทยทุกคนควรมีสิทธิเสรีภาพที่จะเลือกได้ว่าจะเข้ารับราชการทหารหรือไม่โดยไม่ถูกบังคับ

โดยศาลแขวงสมุทรปราการได้สืบพยานเสร็จสิ้นแล้วตั้งแต่เมื่อวันที่ 11 ก.ย. 2568 และเนติวิทย์ได้ยื่นคำร้องต่อศาลแขวงสมุทรปราการในวันดังกล่าวขอให้ส่งคำร้องถึงศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยว่ามาตรา 27 และมาตรา 45 พ.ร.บ.รับราชการทหารซึ่งเกี่ยวกับการเรียกชายไทยอายุ 18 ปีขึ้นไปเข้ารับการตรวจเลือกเข้ารับราชการทหารและการกำหนดโทษในกรณีไม่เข้ารับการตรวจเลือกนั้นขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์วินิจฉัยว่า พระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2567 มาตรา 27 และมาตรา 45 ไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง และมาตรา 31

สำหรับพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2567 มาตรา 27 และมาตรา 45 ที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญมาตรา 26 วรรคหนึ่ง และมาตรา 31 ระบุว่า

มาตรา 27 ทหารกองเกินซึ่งถูกเรียกต้องมาให้คณะกรรมการตรวจเลือกทำการตรวจเลือก ตามกำหนดหมายนั้นโดยนำใบสำคัญทหารกองเกิน บัตรประจำตัวประชาชน และประกาศนียบัตรหรือหลักฐาน การศึกษามาแสดงด้วย ถ้าไม่มาหรือมาแต่ไม่เข้ารับการตรวจเลือก หรือไม่อยู่จนกว่าการตรวจเลือกแล้วเสร็จ ให้ถือว่าทหารกองเกินนั้นหลีกเลี่ยงขัดขืนไม่มาให้คณะกรรมการตรวจเลือกทำการตรวจเลือก เว้นแต่

(1) ข้าราชการซึ่งได้รับคำสั่งของผู้บังคับบัญชาโดยปัจจุบันทันด่วนให้ไปราชการอันสำคัญยิ่ง หรือไปราชการต่างประเทศโดยคำสั่งของเจ้ากระทรวง

(2) นักเรียนซึ่งออกไปศึกษาวิชา ณ ต่างประเทศ ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

(3) ข้าราชการหรือผู้ปฏิบัติงานในสถานที่ราชการ หรือโรงงานอื่นใด ในระหว่างที่มีการรบหรือการสงคราม อันเป็นอุปกรณ์ในการรบหรือการสงครามและอยู่ในความควบคุมของกระทรวงกลาโหม

(4) บุคคลซึ่งกำลังปฏิบัติงานร่วมกับหน่วยทหารในราชการสนาม

(5) เกิดเหตุสุดวิสัย

(6) ไปเข้าตรวจเลือกที่อื่น

(7) ป่วยไม่สามารถจะมาได้ โดยให้บุคคลซึ่งบรรลุนิติภาวะและเชื่อถือได้มาแจ้งต่อคณะกรรมการตรวจเลือกในวันตรวจเลือก

กรณีตาม (1) (2) (3) หรือ (4) ต้องได้รับการผ่อนผันเฉพาะคราวจากรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทย หรือผู้ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมอบหมาย

มาตรา 45 บุคคลใดหลีกเลี่ยงหรือขัดขืนไม่มาให้คณะกรรมการตรวจเลือกทำการตรวจเลือก เข้ารับราชการทหารกองประจำการตามหมายเรียกของนายอำเภอ หรือมาแต่ไม่เข้ารับการตรวจเลือก หรือไม่ อยู่จนกว่าการตรวจเลือกแล้วเสร็จ หรือหลีกเลี่ยง หรือขัดขืนด้วยประการใด ๆ เพื่อจะไม่ให้เข้ารับราชการทหาร กองประจำการตามพระราชบัญญัตินี้ หรือบุคคลใดเข้ารับราชการทหารกองประจำการแทนผู้อื่น หรือเรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่น โดยสัญญาว่าจะช่วยเหลือผู้หนึ่งผู้ใดมิ ให้ต้องเข้ารับราชการทหารกองประจำการ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี

• 'เนติวิทย์' เผยไม่ผิดคาด แม้ไม่สำเร็จ แต่ไม่ท้อ 

ล่าสุด นายเนติวิทย์ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ถึงกรณีนี้ว่า มติศาลรัฐธรรมนูญที่ออกมาไม่ได้ผิดคาดสักเท่าไหร่ ในเมื่อเหตุปัจจัยในปัจจุบันเป็นแบบนี้ ผลออกมาแบบนี้ก็ธรรมดา โดยส่วนตัวได้ทำหน้าที่คือการต่อสู้ในทางความเชื่อของตนโดยไม่บิดพริ้วตลอด 12 ปี ความสุขความพอใจในการยืนหยัดสิ่งที่ตนเชื่อ มีคุณค่ามากกว่าความผิดหวังที่เกิดขึ้นในวันนี้ ชีวิตมีความหมาย และความหมายของก็เพื่อเด็ก ๆ ในอนาคตที่จะมีเสรีภาพและสันติภาพในชีวิต 

อยากเชิญชวนทุกคนว่า ถ้าหากเห็นปัญหาอะไรที่ตนไม่พอใจ ขัดข้องใจ อย่างเรื่องเกณฑ์ทหาร คนส่วนใหญ่ก็คงจะเห็นในทางเดียวกันนี้ ก็ขอให้ใช้สติปัญญาคิดว่าจะแก้ไขอะไรมันได้ไหม มากกว่าการบ่นหรือเอาตัวรอดเชิงปัจเจก คนจำนวนมากต้องทุกข์กับสิ่งนี้ และเราก็มีพันธะในฐานะมนุษย์ที่จะใช้สติปัญญาช่วยเหลือกัน คิดหาทางออกให้ได้ ช่วยเหลือสังคมของเราให้น่าอยู่มากขึ้น คิดว่าการต่อสู้ของตนเป็นแนวทางที่เป็นไปได้ แค่การทดลองนี้อาจจะยังไม่สำเร็จดีเท่านั้นเอง อย่างไรก็ดี ถ้าเราดูการต่อสู้ยกเลิกเกณฑ์ทหารในหลาย ๆ ที่ เขาก็สู้กันเป็นสิบกว่าปี และหลาย ๆ คนก็เสียสละมากกว่าเสียอีก 

"ดังนั้น แม้ผมทำไม่สำเร็จ ก็ไม่ใช่เรื่องให้ท้อหรือเศร้าอะไร แต่ขอให้คิดว่าเราจะทำให้ดีกว่านี้ได้อย่างไร เราได้บทเรียนอะไรบ้าง เราจะทำให้ดีกว่าที่ผมทำได้ยังไง มีประสิทธิผลมากกว่านี้ได้อย่างไร ถ้าเราช่วยกันจริงๆ การเปลี่ยนแปลงก็จะเกิดขึ้นได้ ก็ยอมเหนื่อยกันให้มากขึ้นหน่อย คิดสร้างสรรค์ให้มาก ๆ การเปลี่ยนแปลงก็เกิดขึ้นได้ครับ" นายเนติวิทย์ ระบุ