เมื่อวันที่ 18 ก.พ. 2568 เฟซบุ๊กแฟนเพจ Fact Check-พรรคประชาชน เครือข่ายของพรรคประชาชน (ปชน.) โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กระบุว่า พรรคประชาชนยืนยันการขอ Laser ID จากประชาชนผู้สมัครสมาชิกพรรคถูกต้องตามกฎหมาย เนื่องจากมีกระแสข่าวจากหลายแหล่งชี้ว่ากระบวนการการสมัครสมาชิกพรรคประชาชนอาจจะผิดกฎหมาย และส่งผลไปถึงการยุบพรรคได้ พรรคประชาชนขอยืนยันว่าไม่เป็นความจริง
สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจคือ "การขอ Laser ID จากประชาชน" และ "การขออนุญาตเชื่อมต่อข้อมูล Laser ID กับกรมการปกครอง" เป็นคนละเรื่องกัน โดยการขอ Laser ID จากประชาชน สามารถทำได้ด้วยการขอความยินยอมทั่วไป เหมือนการขอข้อมูลส่วนบุคคลอื่นๆ เช่น ชื่อ ที่อยู่ อีเมล์ เบอร์โทรศัพท์ ฯลฯ ไม่ต้องทำเรื่องขออนุญาตไปที่กรมการปกครอง เป็นพันธะระหว่างประชาชนผู้เป็นเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลและผู้ขอ(พรรค)
ส่วนการขออนุญาตเชื่อมต่อข้องมูล Laser ID กับกรมการปกครอง ต้องขออนุญาตจากกรมการปกครอง ในกระบวนการนี้พรรคอนาคตใหม่และพรรคก้าวไกลในอดีตเคยได้รับอนุญาตให้เชื่อมต่อกับระบบของกรมการปกครองอย่างเสร็จสมบูรณ์แล้ว ก่อนที่จะมีการยุบพรรค
สำหรับพรรคประชาชน พรรคได้รับอนุญาตในส่วนของโปรแกรมสำหรับอ่านข้อมูลจากบัตรประจำตัวประชาชนแบบอเนกประสงค์ (Smart Card), ระบบพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัล (DOPA Digital ID) แล้ว เหลือเพียงขั้นตอนการอนุญาตให้ใช้บริการ Web Service เพื่อตรวจสอบสถานะบัตรประจำตัวประชาชนผ่าน API เท่านั้นก็จะเสร็จสมบูรณ์
แม้จะมีการกำหนดมาตรฐานโดยทั่วไปว่าพรรคการเมืองต้องเก็บรวบรวมและนำส่งข้อมูลใดบ้าง (เช่น ชื่อ นามสกุล ที่อยู่ รหัสไปรษณีย์ เลขสมาชิก ฯลฯ) แต่พรรคการเมืองก็สามารถขอข้อมูลอื่น ๆ เพิ่มเติม เพื่อใช้สำหรับการยืนยันตัวตนผู้ประสงค์สมัครเป็นสมาชิกพรรคให้มีความถูกต้องครบถ้วน เป็นมาตรฐานการยืนยันตัวตนที่รัดกุมขึ้น เพื่อป้องกันเคสที่อาจอ้างว่าไม่ได้สมัคร โดนสวมสิทธิเอาเลขบัตรประชาชนไปสมัคร ดังนั้นจึงต้องออกแบบระบบให้ต้องยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน เช่น
การขอ Laser ID เลขยืนยันตัวตนหลังบัตร เพื่อป้องกันการมีแค่ข้อมูลด้านหน้าบัตร เช่น เลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก ชื่อ ที่อยู่ ฯลฯ แล้วจะสมัครได้เลย ต้องมีการยืนยันตัวตนจากระบบของกรมการปกครองด้วยว่าเป็นบัตรประจำตัวประชาชนใบล่าสุดที่ใช้งานได้จริง ข้อมูลตรงกัน
ระบบ OCR ที่ต้องมีการถ่ายรูปผู้ที่ประสงค์จะสมัครสมาชิกกับบัตรในการสมัคร เพื่อยืนยันว่าผู้นั้นรู้เรื่องและมีความประสงค์จริงๆ ในกระบวนการสมัครสมาชิก
การขอข้อมูลเพื่อยืนยันตัวตนนี้เป็นมาตรฐานขั้นสูงกว่าที่กฎหมายกำหนด ซึ่งไม่ได้มีข้อห้ามใดๆ และเป็นมาตรฐานที่ทำมาตลอดตั้งแต่สมัยพรรคอนาคตใหม่และพรรคก้าวไกลในอดีต โดยไม่เคยมีปัญหาว่ากระทำผิดกฎหมายใดๆ
ในกรณีที่มีการให้ข่าวว่า "พรรคประชาชนฝืนคำสั่งกรมการปกครองเก็บ Laser ID อยู่ระหว่างขออนุญาตแต่รวบรวมแล้วกว่า 1.1 แสนคน" พรรคประชาชนขอยืนยันว่าไม่เป็นความจริง เพราะพรรคไม่ได้เก็บข้อมูล Laser ID และขอชี้แจงว่าถึงจะมีกรณีที่เก็บก็ไม่ได้เป็นการฝ่าฝืนกฎหมายใดๆ เพราะเป็นการขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลนั้นแล้ว ไม่เกี่ยวกับการต้องขออนุญาตจากกรมการปกครอง ดังที่ได้อธิบายไว้ข้างต้นว่ากระบวนการสองอย่างนี้เป็นคนละอย่างกัน อย่างไรต้องขอยืนยันอีกครั้งว่า แนวทางของพรรคไม่ได้เก็บข้อมูลในส่วนนี้ตลอดมา ตั้งแต่สมัยพรรคอนาคตใหม่และพรรคก้าวไกล ก็ไม่เคยเก็บ
เพื่อไม่ให้เกิดความกังวล พรรคได้ปรับหน้าเพจสำหรับสมัครสมาชิกไม่ให้ต้องกรอก Laser ID แล้วจนกว่าจะได้รับการอนุญาตในส่วนของบริการ Web Service เพื่อตรวจสอบสถานะบัตรประจำตัวประชาชนผ่าน API ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาไม่นาน
ที่มา Fact Check-พรรคประชาชน