'ผู้ตรวจการแผ่นดิน' ประชุม 'คมนาคม' ขันน็อตความปลอดภัยทางถนน

สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน  นายทรงศัก สายเชื้อ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน เปิดเผยถึงผลหารือร่วมกับนายจิระพงศ์ เทพพิทักษ์ รองปลัดกระทรวงคมนาคม พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต่อการติดตามความคืบหน้าการดำเนินการตามคำวินิจฉัยและข้อเสนอแนะ กรณีการจัดการความปลอดภัยสำหรับงานก่อสร้างและบำรุงทาง ภายหลังเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงจากโครงการก่อสร้างของรัฐหลายกรณี ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก เมื่อวันที่ 11 ก.พ. ที่ผ่านมาว่า 

การประชุมครั้งนี้เป็นการติดตามผลคำวินิจฉัยของผู้ตรวจการแผ่นดิน เมื่อวันที่ 29 ก.ย.  2568 ซึ่งมีข้อเสนอแนะสำคัญต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ภายหลังเหตุการณ์สูญเสียจาก เครนถล่มพระราม 2 – รถไฟความเร็วสูงสีคิ้ว มุ่ง 4 ประเด็นหลัก ครอบคลุมทุกมิติสู่การยกระดับมาตรการความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างและบำรุงทางให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจริง  พบว่า ปัจจุบันกระทรวงคมนาคม กรมทางหลวง การทางพิเศษแห่งประเทศไทย กรมบัญชีกลาง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ดำเนินการให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยและข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดิน ใน 4 ด้าน ดังนี้ 

1. เรื่องการจัดสรรงบประมาณด้านความปลอดภัยสำหรับโครงการก่อสร้างทางที่มีความเสี่ยง พบว่า กรมทางหลวงได้ดำเนินการปรับปรุงสัญญาจ้างโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569  เพื่อยกระดับมาตรการบริหารจัดการความเสี่ยงและกำหนดงบประมาณสำหรับอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยพื้นฐานในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นและเพียงพอ  พร้อมทั้งปรับปรุงข้อกำหนดของป้าย เครื่องหมาย และอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น โดยคิดคำนวณค่างานของอุปกรณ์ตามที่ได้ติดตั้งจริง ซึ่งจะได้นำแนวทางดังกล่าวมาปรับใช้กับโครงการทุกโครงการที่จะดำเนินการในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570  

2. มาตรการหรือแนวทางปฏิบัติด้านความปลอดภัยสำหรับโครงการก่อสร้างทาง โดยกรมทางหลวงได้นำข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในพื้นที่ก่อสร้าง และการจัดการจราจรเป็นเงื่อนไขแนบท้ายสัญญาก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่ที่จะดำเนินงานในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ซึ่งจะมีผลบังคับผูกพันทางกฎหมายให้ผู้รับจ้างต้องถือปฏิบัติ และกำชับให้ผู้รับจ้างให้ความสำคัญต่อการปฏิบัติและการตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรฐานด้านความปลอดภัยที่กำหนดขึ้น รวมทั้งการกำหนดค่าปรับรายวันและการสั่งให้ผู้รับจ้างหยุดงานจนกว่าจะแก้ไขให้ถูกต้องครบถ้วน กรณีที่ผู้รับจ้างไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย 

3. ด้านกลไกการตรวจสอบและกำกับดูแลมาตรฐานด้านความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างทาง โดยคณะกรรมการอิสระด้านวิศวกรรม โดยกระทรวงคมนาคมได้แต่งตั้งคณะกรรมการติดตามยกระดับมาตรการความปลอดภัยระหว่างการก่อสร้างของหน่วยงานในสังกัดฯ ตามคำสั่งกระทรวงคมนาคมที่ 121/2569 ลงวันที่ 15 ม.ค.2569 เพื่อตรวจสอบและกำกับดูแลมาตรฐานด้านความปลอดภัยในโครงการก่อสร้างและบำรุงทางในภาพรวม นอกจากนี้กรมทางหลวงยังได้แต่งตั้งคณะทำงานตรวจสอบความปลอดภัยทางถนนระหว่างก่อสร้าง สำหรับงานก่อสร้างและงานบำรุงทางโครงการขนาดเล็ก และคณะทำงานตรวจสอบความปลอดภัย ของงานก่อสร้างโครงการทางหลวงพิเศษหมายเลข 82 สายทางยกระดับบางขุนเทียน – บ้านแพ้ว ช่วงเอกชัย – บ้านแพ้ว ตอน 4 6 และ 7 ซึ่งในขั้นตอนต่อไปจะนำโครงการจำนวน 360 โครงการ ที่จะดำเนินการในอนาคต 

4. ข้อเสนอแนะกรณีสมุดพกผู้รับเหมา ปัจจุบันกระทรวงการคลัง โดยกรมบัญชีกลาง ได้ออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับผู้มีสิทธิ ขอขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 แล้ว  โดยมีสาระสำคัญเป็นการติดตามประเมินผลการทำงานของผู้ประกอบการ ซึ่งหากมีการดำเนินงานที่ล่าช้า ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงจนเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สิน หรือเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง ผู้ว่าจ้างสามารถเสนอให้พิจารณาลดชั้น ระงับการเสนอราคา หรือเพิกถอนทะเบียนผู้ประกอบการได้ ขณะนี้อยู่ระหว่างการร่างระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยหลักเกณฑ์การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. .... และประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่อง หลักเกณฑ์การปรับลดระดับชั้น การกลับคืนระดับชั้นของผู้ประกอบการ และการเพิกถอนรายชื่อผู้ประกอบการออกจากทะเบียนผู้ประกอบการ พ.ศ. .... เพื่อให้ระบบสมุดพกผู้รับเหมา เกิดผลใช้บังคับอย่างเป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพต่อไป