เมื่อวันที่ 15 ม.ค. 2569 นายถนัด ธรรมแก้ว หรือ “ภูกระดาษ” ผู้สมัคร สส.บัญชีรายชื่อ ลำดับ 61 พรรคประชาชน (ปชน.) เปิดเผยถึงแรงบันดาลใจเบื้องหลังนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมหนังสือของพรรคประชาชนว่า มาจากประสบการณ์ส่วนตัวที่มีมารดาอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ ทำให้เห็นความสำคัญว่า “หนังสือและการอ่าน” คือเครื่องมือสำคัญในการสร้างสติปัญญา การตั้งคำถาม และการเข้าอกเข้าใจผู้อื่น ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของระบอบประชาธิปไตยที่กินอิ่มนอนอุ่นอย่างเสมอภาค
โดยตั้งเป้าหมายหลัก 2 ประการ คือการสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ก้าวหน้าให้เป็นวิถีชีวิต และการพัฒนาอุตสาหกรรมหนังสือให้เป็นฟันเฟืองหลักของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยปัญหาใหญ่ 3 ประการที่พรรคประชาชนมองว่ากำลังฉุดรั้งประเทศในปัจจุบัน
1. วัฒนธรรมการอ่านที่เปราะบาง คนไทยอ่านหนังสือเฉลี่ย 90-120 นาทีต่อวัน และขาดความหลากหลาย ส่งผลให้สังคมขาดการตกผลึกทางความคิดและยากต่อการหาฉันทามติร่วมกัน
2. ความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึง หนังสือมีราคาสูงเมื่อเทียบกับรายได้ และโอกาสการเข้าถึงหนังสือในต่างจังหวัดยังต่ำกว่ากรุงเทพฯ อย่างมีนัยสำคัญ
3. อุตสาหกรรมถดถอย มูลค่าตลาดหนังสือไทยลดลงจาก 29,000 ล้านบาท เหลือเพียง 17,000 ล้านบาท ในรอบ 10 ปี ซึ่งเมื่อเทียบกับเกาหลีใต้ที่มีประชากรน้อยกว่าไทยแต่มีมูลค่าตลาดสูงกว่าถึง 10 เท่า (1.7 แสนล้านบาท) สะท้อนถึงโอกาสที่สูญเสียไปของไทย.ข้อเสนอของพรรคประชาชน คือการตั้ง “คณะกรรมการหนังสือและสิ่งพิมพ์แห่งชาติ” เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว
ขณะที่นายณพัฎน์ จิตตภินันท์กัณตา ผู้สมัคร สส.กรุงเทพมหานคร เขต 24 พรรคประชาชน เสนอมาตรการด้านโครงสร้างผ่านการจัดตั้งหน่วยงานกลางที่มีอำนาจเต็ม โดยมีหน้าที่สำคัญ 4 ด้าน
1. วางยุทธศาสตร์พัฒนาวงการ กำหนดแผนงานร่วมกับภาครัฐและเอกชน โดยให้สัดส่วนตัวแทนอาชีพในอุตสาหกรรมร่วมเป็นกรรมการ
2. สร้างศูนย์กลางข้อมูล (Data Center) รวบรวมสถิติการอ่านและการผลิตเพื่อวางแผนพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างแม่นยำ
3. บริหารกองทุนสนับสนุน จัดสรรงบประมาณส่งเสริมงานแปล สำนักพิมพ์รายย่อย ร้านหนังสืออิสระ และการสร้างนักเขียนหน้าใหม่
4. กระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ให้อำนาจจังหวัดบริหารจัดการห้องสมุดให้ตอบโจทย์คนในพื้นที่ และสนับสนุนการจัดซื้อหนังสือจากสำนักพิมพ์ขนาดเล็กผ่าน “คณะอนุกรรมการห้องสมุดระดับจังหวัด”
ส่วนนายฐิติพงศ์ พิมลเวชกุล ผู้สมัคร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน กล่าวว่า การอ่านคือช่องทางที่ทำให้เราได้รู้ว่าเราไม่รู้อะไรบ้าง ซึ่งจะนำไปสู่การแสวงหาความรู้และสร้างสติปัญญาในท้ายที่สุด พรรคประชาชนเชื่อมั่นว่าหากเราแก้ปัญหาโครงสร้างนี้ได้ หนังสือไทยจะสามารถโลดแล่นในเวทีโลก และสร้างรากฐานความมั่งคั่งให้แก่คนทำงานในอุตสาหกรรมได้อย่างยั่งยืน