เลขา กกต.รับขยายเวลาประชามตินอกเขตไม่ได้ ติดเงื่อนไขกฎหมาย

เมื่อวันที่ 6 ม.ค. 2568 ที่สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. กล่าวถึงกรณีที่มีการเรียกร้องให้ขยายระยะเวลาการลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขต ว่า ไม่สามารถทำได้ เพราะด้วยเงื่อนไขระยะเวลา ที่จะต้องทำตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งมีทั้งเรื่องการแยกบัญชีชื่อแยกผู้มีสิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร และทำบัญชีของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งทั่วไป 1 แสนกว่าหน่วย รวมถึงเรื่องธุรการอื่น ๆ ด้วย

นายแสวง กล่าวว่า ระยะเวลาในการเปิดให้ลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขต 3 วันนั้น ถือว่าแต่ละคนมีเวลา 4,320 นาที แค่เจียดเวลามา 3 นาทีก็สามารถทำได้ เพราะการลงทะเบียนไม่ใช่เรื่องยาก หากเตรียมข้อมูลให้พร้อม ย้ำว่าใช้เวลาเพียงแค่ 3 นาทีเท่านั้น และหากบริหารจัดการเวลาให้ดี สามารถลงทะเบียนทันแน่นอน ดังนั้นเมื่อมีระยะเวลาเพียงแค่ 3 วัน ก็ต้องรับผิดชอบตัวเองให้ได้ ยืนยันว่าไม่สามารถขยายระยะเวลาได้ เพราะจะกระทบกับการดำเนินงานในส่วนอื่น

ทั้งนี้ ภาพรวมการลงทะเบียน เฉพาะในวันสุดท้าย (5 ม.ค.) มีผู้ลงทะเบียนมากกว่าการเลือกตั้งเมื่อครั้งปี 2566 ทั้งนอกเขตและนอกราชอาณาจักร ซึ่งถือว่าเป็นจำนวนที่น่าพอใจ โดยมีผู้ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 9 แสนคน และออกเสียงประชามตินอกเขต 1 ล้านคน นั่นหมายความว่า ระบบของเราสามารถรองรับการลงทะเบียนได้ อาจจะติดขัดเล็กน้อย แต่ไม่มีปัญหา

เมื่อถามว่าจำนวนผู้ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้ากับจำนวนผู้ลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขต ที่มีส่วนต่างกันค่อนข้างเยอะนั้น เลขาธิการ กกต.กล่าวว่า ได้ตรวจสอบแล้ว พบว่าผู้ที่ลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า มีทั้งหมดประมาณ 2.2 ล้านคน ส่วนผู้ลงทะเบียน ออกเสียงประชามตินอกเขต มีทั้งหมดประมาณ 1.6 ล้านคน ต่างกันประมาณ  6 แสนคน แต่อย่าไปคิดแทน ว่า ผู้ที่ลงทะเบียน เพื่อเลือกตั้งล่วงหน้าในวันที่ 1 ก.พ.จะต้องลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขตด้วย

เมื่อถามว่าปัญหาการลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขตที่ไม่สามารถเลือกหน่วยนอกเขตที่อยู่ภายในจังหวัดของตนเองได้นั้น นายแสวง กล่าวยอมรับว่า เป็นเรื่องของกฎหมาย ไม่ใช่ว่าเราดูแลประชาชนไม่ดี แต่บางทีกฎหมายออกแบบมาอย่างนั้น ทำให้ในกรณีนี้ ประชาชนจะต้องไปทำประชามติในเขตของตัวเอง หากลงทะเบียนจะต้องไปนอกเขตต่างจังหวัด ดังนั้น หากไม่ได้ลงทะเบียนก็ให้มาใช้สิทธิ์ในเขตของตัวเอง

เมื่อถามว่าหากมีการออกเสียงประชามติหรือเลือกตั้งครั้งถัดไป กกต. จะสามารถใช้ดุลยพินิจ อำนวยความสะดวกให้กับประชาชนอย่างไรได้หรือไม่ นายแสวง ว่า ในการแข่งขัน กฎเกณฑ์จะต้องชัดเจน เพราะต้องมีผู้แพ้ผู้ชนะ ดังนั้นกฎหมายจึงต้องเคร่งครัดเคร่งครัด เพราะมีคนได้คนเสียในทุกเรื่องที่มีการแข่งขัน ไม่เช่นนั้นเราก็สามารถทำอะไรก็ได้  แต่ส่วนตัวมองว่าควรจะต้องมีการแก้ไขกฎหมาย

เมื่อถามว่าที่นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. ออกมาตั้งคำถามถึงการออกเสียงประชามติพร้อมกับการเลือกตั้ง ที่ต้องใช้งบประมาณถึง 3,000 ล้านบาท ว่า ทำไมไม่ใช้กรรมการประจำหน่วยชุดเดียวกับการเลือกตั้ง เพื่ออำนวยความสะดวกไม่ให้เกิดความสับสน นายแสวง กล่าวว่า หากอ่านกฎหมายให้ดี ก็จะเข้าใจ มีหลายเรื่องที่คนอ่านกฎหมายไม่จบ แล้วมาแสดงความคิดเห็น ส่วนตัวก็รับฟัง ไม่ได้ว่าอะไร

สาเหตุที่ต้องใช้ กปน. 10 + 4 คนนั้น เพราะในหน่วยต้องนับคะแนน 3 กระดานพร้อมกัน ไม่ใช่ทำทีละกระดานทำให้จำเป็นต้องใช้ กปน. หน่วยละ 14 คน ส่วนการบริหารจัดการก็เป็นเรื่องของแต่ละหน่วย ซึ่งเมื่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) กำหนดวันออกเสียงประชามติ ให้เป็นวันเดียวกับวันเลือกตั้ง ครม. ก็น่าจะเห็นแล้วว่าเป็นการประหยัดงบประมาณ หากเราทำแยกกัน 2 ครั้ง จะใช้งบประมาณอยู่ที่ 5,000 ล้านบาท กับ 6,000 ล้านบาท รวมเป็น 11,000 ล้านบาท แต่เมื่อทำรวมกัน จะใช้งบประมาณอยู่ที่ 7,000 ล้านบาท ประหยัดไปกว่า 4,000 ล้านบาท

ในครั้งนี้ใช้งบประมาณในการทำประชามติไปกว่า 500 ล้านบาท พร้อมอธิบายขั้นตอนการใช้สิทธิ์ ว่า จะต้องแสดงตน 2 ครั้ง โดยครั้งแรกเป็นการแสดงตนเพื่อใช้สิทธิ์เลือกตั้ง สส. จากนั้นรับบัตรแล้วหย่อนลงหีบ จึงมาแสดงตนรอบที่ 2 เพื่อใช้สิทธิ์ออกเสียงลงประชามติ ซึ่งไม่ได้ใช้เวลาเยอะ โดยทางสำนักงาน กกต. ก็จะทำหน่วยเลือกตั้งเสมือนจริง เพื่อประชาสัมพันธ์รูปแบบให้ประชาชนได้เข้าใจอีกครั้ง

ส่วนกรณีการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ที่บางประเทศมีการจัดให้เลือกตั้ง ตั้งแต่วันที่ 25 ม.ค. จะมีปัญหาอะไรหรือไม่นั้น ไม่มี เพราะกฎหมายกำหนดให้ลงคะแนนก่อน เนื่องจากสภาพแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน และบางสถานทูตก็ต้องรับผิดชอบหลายประเทศ ขึ้นอยู่กับลักษณะเฉพาะของแต่ละพื้นที่  ซึ่งการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรของประเทศกัมพูชานั้นขณะนี้ยังไม่ได้รับการประสาน ว่า มีผู้ลงทะเบียนเท่าไหร่ เพียงแต่ดูในภาพรวม ว่า มีผู้ลงทะเบียนนอกราชอาณาจักรไว้ รวม 1.3 แสนคน ซึ่งบัตรเลือกตั้ง สส. นอกราชอาณาจักรแต่ละประเทศจะส่งกลับมานับที่ประเทศไทย ส่วนบัตรออกเสียงประชามติ ไม่ได้มีปัญหาอะไร เพราะนับที่สถานทูตเลย