คลิปฉาว 'ดาไลลามะ' บทเรียน 'ผู้นำสูงวัย'

เป็นข่าวดังไปทั่วโลกกรณีองค์ดาไลลามะผู้นำทางจิตวิญญาณของชาวทิเบต ต้องออกมาขอโทษขอโพยหลังมีคลิปท่านขอให้เด็กชายผู้ศรัทธาคนหนึ่งดูดลิ้น กลายเป็นเสียงวิจารณ์ถึงการล่วงละเมิดทางเพศต่อเด็ก

ตามด้วยเสียงชี้แจงว่าท่านเป็นคนมีอารมณ์ขัน ชอบล้อเล่นบ่อยๆ บ้างก็ตอบโต้ว่าวัฒนธรรมการแลบลิ้นของทิเบตถือเป็นการทักทาย กรุณาอย่าตีความทุกอย่างไปด้วยมุมมองของตะวันตกอย่างเดียว

แต่ยังมีอีกหนึ่งมุมมองที่น่าสนใจคือ ดาไลลามะคือผู้สูงอายุในวัย 87 ปี ในโอกาสวันผู้สูงอายุ 13 เม.ย. วันครอบครัว 14 เม.ย. และวันเลือกตั้ง 14 พ.ค. มุมมองนี้ควรถูกนำมาพิจารณา

ฐานะ “ผู้นำทางจิตวิญญาณ” ตีความได้ว่า หากทิเบตเป็นรัฐอิสระ องค์ดะไลลามะก็คือ “ประมุขแห่งรัฐ” แม้ปัจจุบันไม่เป็นเช่นนั้นแต่การแสดงออกของท่านก็สร้างความสั่นสะเทือนไปทั่วโลก ไม่ใช่แค่ความหลงๆ ลืมๆ ของคนแก่ธรรมดาคนหนึ่ง

ประธานาธิบดีโจ ไบเดนของสหรัฐ ผู้เพิ่งอายุครบ 80 ปีเมื่อวันที่ 20 พ.ย.ที่ผ่านมาก็เคยแสดงความหลงลืมมาแล้ว ไม่กี่วันก่อนวันเกิดประธานาธิบดีไบเดนกล่าวเปิดการประชุมกับผู้นำอาเซียนในกรุงพนมเปญ ที่มีนายกรัฐมนตรีฮุนเซนของกัมพูชาเป็นประธาน “ผมขอขอบคุณนายกรัฐมนตรีสำหรับความเป็นผู้นำของโคลอมเบียในฐานะประธานอาเซียน” เรียกว่าอาเซียนได้สมาชิกใหม่มาอีกหนึ่งประเทศ

นั่นไม่ใช่ครั้งแรกก่อนเดินทางไบเดนบอกกับผู้สื่อข่าวว่า กำลังจะเดินทางไป “โคลอมเบีย” ทั้งๆ ที่ต้องไป Cambodia แต่การพูดผิดของไบเดนไม่ได้สร้างความเสียหายให้กับใครนอกจากความหน้าแตกของตนเอง จนอาจถูกดูแคลนว่าหลงลืมเพราะสูงวัย

ไบเดนจะลงชิงชัยประธานาธิบดีสหรัฐอีกหนึ่งสมัยในปีหน้าเช่นเดียวกับอดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่แม้จะโดนคดีแต่ยังมีความหวังได้เป็นตัวแทนพรรครีพับลิกันลงเลือกตั้งอีกรอบ

กระนั้น ผลสำรวจออล-อเมริกัน อีโคโนมิก (All-America Economic) ของสถานีโทรทัศน์ซีเอ็นบีซี เมื่อเดือน ธ.ค. 2565 ชี้ว่า ชาวอเมริกัน 70% คิดว่า ไบเดนไม่ควรลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐอีก โดย 47% ให้เหตุผลว่าเป็นเพราะอายุ 

ที่พูดแบบนี้ไม่ได้ดูหมิ่นว่าสูงวัยไร้ค่า ในสังคมสูงวัยอย่างในเอเชียตะวันออกอย่างญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อัตราการเกิดน้อย ผู้ใหญ่กลางคนพากันเกษียณก่อนกำหนด ธุรกิจเศรษฐกิจเดินหน้าไปไม่ได้ถ้าไม่มีคนทำงาน จำต้องอาศัยคนวัยเส้นไหมสีเงินมาช่วยเติมเต็มช่องว่างแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงาน

เทรนด์วัยควรเกษียณไม่ได้เกษียณ (The Great Unretirement) มีให้เห็นมากขึ้นทุกขณะ เมื่อขาดแคลนคนหนุ่มสาว คนสูงวัยเป็นทางเลือกที่ดี แต่สำหรับคนที่จะเป็นผู้นำประเทศ การเลือกตั้งวันที่ 14 พ.ค. แคนดิเดตนายกฯ ของทุกพรรคเผยให้เห็นกันหมดแล้ว งานใหญ่ความรับผิดชอบสูงจะเลือกคนวัยใดมารับหน้าที่เป็นสิทธิของโหวตเตอร์ทุกคน แต่บางครั้งการให้ผู้สูงวัยได้เกษียณพักผ่อนอยู่บ้าน เลี้ยงหลานไปตามวัย ปล่อยให้คนหนุ่มสาวได้ทำงานหนักบ้าง ก็น่าจะเป็นการดูแลผู้สูงอายุได้ทางหนึ่ง