สิ่งแรกที่แบรนด์ในศตวรรษที่ 21 ควรตั้งคำถาม ไม่ใช่ “เราจะขายอะไรดี?” แต่คือ “เรากำลังแก้ปัญหาให้คนจำนวนมากพอหรือยัง?” หรือพูดให้ชัดขึ้นแบรนด์ที่ยิ่งใหญ่ เริ่มจากการค้นหา “อุปสงค์ขนาดใหญ่”
ที่เป็นเมกะเทรนด์ของโลกและเป็นขนาดตลาดอันใหญ่ที่มีความต้องการอันมหาศาล หรือ เรียกว่า “Massive Demand”
เมื่อ “คิดเล็ก” อาจไม่พออีกต่อไปในสังคมไทย เรามักถูกสอนให้“ทำเท่าที่ไหว เอาแค่พอดี” ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่ผิดแต่ในโลกธุรกิจปัจจุบัน แนวคิดนี้อาจทำให้เรา “พลาดโอกาสในการสร้างคุณค่าที่ใหญ่กว่า”ผมเองเคยมีความเชื่อนั้น
จนกระทั่งได้มีโอกาสบวชเรียนกับ พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต) ช่วงเวลานั้นทำให้ผมเข้าใจสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งว่า การคิดว่า “แค่นี้พอ” อาจเป็นการคิดเพื่อตัวเองแต่การคิดใหญ่ คือการคิดเพื่อผู้อื่นสันโดษที่ถูกต้องต้องไม่หยุดพัฒนาในสิ่งที่ดีงาม
หนึ่งในบทเรียนสำคัญที่ผมได้รับคือ “เราเข้าใจคำว่าสันโดษผิด” สันโดษในพุทธศาสนาไม่ได้หมายถึงการหยุดพัฒนา
แต่หมายถึง พอใจในสิ่งที่มี (ด้านการบริโภค) แต่ ไม่หยุดทำความดีและสร้างคุณค่า (ด้านการพัฒนา)
นั่นแปลว่าสิ่งใดที่ดีและเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น ควรทำให้ “ขยายผลได้มากที่สุด”เปรียบเหมือนต้นไม้ใหญ่ยิ่งแผ่กิ่งก้านมากก็ยิ่งให้ร่มเงาได้มาก
-
จากหลักธรรมสู่หลักธุรกิจ
แนวคิดนี้สามารถนำมาใช้กับธุรกิจได้อย่างทรงพลัง “ ธุรกิจที่ยิ่งใหญ่ ไม่ได้เริ่มจากการขายของแต่เริ่มจากการแก้ปัญหาให้คนจำนวนมาก”
กรณีศึกษา: แบรนด์ที่เติบโตจาก “อุปสงค์ขนาดใหญ่” ทำให้ขึ้นมาเป็นธุรกิจที่มี Market Cap ที่ใหญ่ที่สุดในโลกแซงหน้าทุกๆแบรนด์ขึ้นมาเป็นแบรนด์ที่มีมูลค่ายืนหนึ่งเป็นระยะเวลานานแม้ผู้ก่อตั้งไม่อยู่แล้วก็ตาม
Apple: จากคอมพิวเตอร์สู่การทำให้เทคโนโลยีเป็นเรื่องของทุกคน
ในช่วงเริ่มต้นของอุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์เทคโนโลยีถือเป็นสิ่งที่ “เข้าถึงยาก” สำหรับคนทั่วไปการใช้งานคอมพิวเตอร์ในอดีต
• มีความซับซ้อนสูง
• ต้องอาศัยความรู้เฉพาะทาง
• ถูกจำกัดอยู่ในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญหรือองค์กรขนาดใหญ่ กล่าวได้ว่า แม้เทคโนโลยีจะมีศักยภาพสูงแต่ยังไม่สามารถ “เชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันของผู้คนส่วนใหญ่” ได้
การมองเห็น “อุปสงค์ขนาดใหญ่” (Massive Demand)
Steve Jobs ไม่ได้มองว่า Apple เป็นเพียงบริษัทที่ผลิตคอมพิวเตอร์แต่เขามองเห็นปัญหาเชิงลึกว่าผู้คนจำนวนมหาศาลต้องการใช้เทคโนโลยีแต่เทคโนโลยียังไม่ถูกออกแบบมาเพื่อพวกเขานี่คือ อุปสงค์ในระดับโลก “การทำให้เทคโนโลยีเป็นเรื่องง่าย เข้าถึงได้ และเป็นมิตรกับมนุษย์”
การออกแบบ Solution: จาก Technology สู่ Human Experience
Apple จึงไม่ได้แข่งขันด้วยสเปกหรือราคาแต่เลือกสร้างความแตกต่างผ่าน User Experience (UX) ที่เรียบง่าย Design ที่เข้าใจมนุษย์ Interface ที่ใช้งานได้โดยไม่ต้องเรียนรู้มาก
ตัวอย่างสำคัญ เช่น Macintosh ที่ใช้ Graphical User Interface (GUI) iPod ที่ทำให้การฟังเพลงเป็นเรื่องง่าย iPhone ที่รวมหลายฟังก์ชันไว้ในอุปกรณ์เดียว Apple เปลี่ยน “เทคโนโลยี” ให้กลายเป็น “ประสบการณ์”
การสร้าง Ecosystem (ระบบนิเวศของแบรนด์)
ความสำเร็จของ Apple ไม่ได้หยุดอยู่ที่สินค้าแต่ละชิ้นแต่เกิดจากการสร้าง Ecosystem ที่เชื่อมโยงกัน เช่น
- iPhone
- Mac
- iPad
- Apple Watch
- iCloud
- App Store
ทั้งหมดถูกออกแบบให้ทำงานร่วมกันอย่างไร้รอยต่อ (Seamless Integration) ทำให้ผู้ใช้ไม่ได้ซื้อ “สินค้า”แต่กำลังเข้าสู่ “ระบบประสบการณ์ของ Apple”
-
ผลลัพธ์ของธุรกิจ
iPhone กลายเป็นหนึ่งในสินค้าที่มีการใช้งานมากที่สุดในโลก Apple เป็นหนึ่งในบริษัทที่มีมูลค่าสูงที่สุดในประวัติศาสตร์ เกิด Brand Loyalty ในระดับสูงมาก Apple ไม่ได้เติบโตจากการขายคอมพิวเตอร์แต่เติบโตจากการ “ลดความซับซ้อนของโลกเทคโนโลยี”และเปลี่ยนจาก Technology ไปสู่ Human-Centric Experience Brand
บทสรุปช่วงท้ายสำหรับในบทนี้ “คิดใหญ่ ไม่ใช่เพื่อความยิ่งใหญ่ของตนเองแต่เพื่อสร้างประโยชน์ให้กับคนจำนวนมาก“ ถ้าคุณสามารถมองเห็นอุปสงค์ขนาดใหญ่และใช้ศักยภาพของคุณอย่างเต็มที่คุณจะไม่ได้แค่สร้างธุรกิจที่เติบโตแต่จะสร้างแบรนด์ที่มีคุณค่าต่อโลก
อย่าถามว่า “ขายอะไรดี”แต่ให้ถามว่า“เรากำลังแก้ปัญหาใหญ่พอหรือยัง?” เพราะเมื่อปัญหาใหญ่พอโอกาสก็จะใหญ่ตามไปด้วยเช่นเดียวกัน แบรนด์เราจึงไปได้ไกลครับ
