คุณวุฒิได้จากทุกหนแห่ง ไม่ใช่แค่สถาบันการศึกษา

เพียงแต่ต้องเอาฝีมือที่ได้จากการทำงานนั้น ไปทดสอบตามสถาบันรับรองคุณวุฒิ หรือสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน บางคนก็ยอมเสียเวลาไปเล่าเรียนในมหาวิทยาลัยซ้ำในสิ่งที่ตนเก่งแล้ว เพียงเพื่อต้องการให้ได้คุณวุฒิจากมหาวิทยาลัยมารับรองฝีมือที่ตนมีอยู่

โลกวันนี้เปลี่ยนแปลงไปจากแต่ก่อนมาก สถาบันการศึกษาไม่ใช่แหล่งเดียวที่สร้างฝีมือ สร้างความสามารถให้เราผ่านการเล่าเรียนในสไตล์เดิม ๆ ฟังเลคเชอร์ แล้วไปสอบให้ได้

วันนี้ในสถาบันการศึกษาเองก็ยอมรับแล้วว่าฝีมือเกิดขึ้นจากการเล่าเรียนผ่านการทำงานจริง มีระบบสหกิจศึกษา มี CWIE เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาเกือบครึ่งหนึ่งของหลักสูตรการศึกษาในปัจจุบัน สถาบันการศึกษายอมรับแล้วว่า สถานที่ทำงาน คือแหล่งสร้างฝีมือที่ใช้งานได้จริง

ยุโรปมองไกลคิดไกลในเรื่องนี้ เขาคิดใหม่ว่า ถ้าฝีมือเกิดขึ้นได้จากการทำงานจริง สถานที่ทำงานก็สมควรที่จะประสาทคุณวุฒิได้ ซึ่งถ้าที่ทำงานทุกหนทุกแห่งให้คุณวุฒิได้ แล้วยังต้องมีสถาบันรับรองคุณวุฒิกลางมารับรองอีกชั้นหนึ่ง ขั้นตอนคงยุ่งยากและล่าช้า

เขาเลยกำหนดว่าหน่วยงานไหนให้คุณวุฒิ หน่วยงานนั้นก็เก็บข้อมูลคุณวุฒิที่ตนให้กับใครต่อใครไว้ ไม่มีการกำหนดให้หน่วยงานต่าง ๆ ต้องส่งข้อมูลคุณวุฒิไปไว้ที่สถาบันรับรองคุณวุฒิกลาง 

แต่เขาให้ประชาชนมี Digital Wallet ที่ไม่ได้เอาไว้ใส่เงินทอง แต่ใส่คุณวุฒิของตนเก็บไว้ เจ้าของ Wallet เลือกได้เองว่า จะแสดงคุณวุฒิใด ที่ได้จากที่ไหน ให้ใครทราบ เจ้าของคุณวุฒิเป็นผู้มีสิทธิเต็มในการเปิดเผยหรือปกปิดคุณวุฒิที่ตนมี โดยเมื่อเปิดเผยให้ใครทราบแล้ว คนที่รับทราบนั้นสามารถยืนยันด้วยเทคนิคดิจิทัลได้เองว่าเป็นคุณวุฒิจริง ไม่ต้องมีการติดต่อตรงไปยังหน่วยงานที่มอบคุณวุฒิ

ทุกประเทศในสหภาพยุโรปจะมีบริการ EU Digital Identity Wallet กับประชาชนภายในปี 2569 Digital Wallet ของยุโรป นอกจากจะมีบันทึกรายละเอียดเกี่ยวตัวตนของบุคคลนั้นแล้ว ก็จะมีสารพัด Credential บรรจุอยู่ด้วย ตั้งแต่คุณวุฒิที่ได้มาจากสารพัดทิศ ใบรับรองความสามารถในสารพัดเรื่อง 

เช่น การขับรถยนต์ การประกอบวิชาชีพต่าง ๆ เป็น Credential Wallet ที่บุคคลนั้นได้มาจากหลากหลายองค์กร สถาบันการศึกษาบ้าง สถานประกอบการบ้าง สภาวิชาชีพบ้าง หน่วยราชการบ้าง โดยเป็น Credential ที่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นของจริง ไม่ต้องมีการติดต่อตรงกับหน่วยงานที่มอบคุณวุฒิมาให้

ถ้าเป็นสมุดบัญชีธนาคาร เรามีสมุดบัญชีหลายธนาคาร จะยืนยันยอดเงินก็ต้องติดต่อธนาคารนั้นๆ โดยตรง แบบนี้ไม่ใช่วิธีการของ Verifiable Credential

ถ้าเป็น Passport เราเดินทางไปต่างประเทศ เจ้าหน้าที่ของต่างประเทศ สามารถยืนยันได้ว่าเราเป็นตัวจริง จากข้อมูลใน Passport  ของเรา เจ้าหน้าที่ต่างประเทศไม่ต้องติดต่อตรงมาที่กรมการกงสุลของประเทศไทย ในทุกโอกาสที่ต้องการยืนยันว่าเราเป็นตัวจริง Passport เป็นเสมือน Verifiable Credential

เมื่อคุณวุฒิเกิดขึ้นได้จากทุกสถานที่ทำงาน ใครได้คุณวุฒิใดมาก็เก็บของตนไว้ใน Credential Wallet ซึ่งก็เป็นแอปตัวหนึ่งบนสมาร์ทโฟน สิ่งที่บ่งบอกไว้ใน Credential Wallet คือเรามีฝีมือในเรื่องใด เราทำอะไรได้ โดยหน่วยงานที่มอบให้เรา ต้องแสดงต่อสาธารณะว่าหน่วยงานนั้นพิสูจน์ยืนยันอย่างไรว่าเราทำได้ เรามีฝีมือในเรื่องนั้นจริงๆ

ซึ่งต่างจากที่กำลังคิดกำลังทำในบ้านเรา ที่แค่ผ่านอบรม แค่ทำงานนั้นงานนี้ ก็จะได้ Credential ไป คือได้คุณวุฒิ โดยไม่ได้มีการพิสูจน์ยืนยันอย่างจริงจัง

Credential ที่ได้มาจึงไม่ได้รับรองฝีมือใด ๆ แถมยังคิดกันไปถึงขนาดว่าจะเอา Credential ที่ไม่ผ่านการพิสูจน์เหล่านี้ไปเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาเพื่อรับปริญญา ซึ่งแน่นอนว่าถึงวันนั้นปริญญาจะไม่ได้รับรองฝีมือใด ๆของผู้ได้รับปริญญาอีกต่อไป

ในยุโรป คุณวุฒิเกิดได้จากทุกหนทุกแห่ง โดยเป็นคุณวุฒิที่ผ่านการพิสูจน์ฝีมือแล้ว บ้านเรา คุณวุฒิกำลังจะเกิดขึ้นทุกหนทุกแห่งเช่นกัน เพียงแต่เป็นคุณวุฒิที่ปราศจากการพิสูจน์ฝีมือเท่านั้นเอง