Social Network ตั้งใจสร้างให้เสพติด

ทำให้ขาดการเข้าถึงข้อมูลใน Social Network ไม่ได้ วันนี้ไปไหนมาไหนจึงเห็นผู้คนทั่วโลกใช้ Social Network กันทุกที่ทุกเวลา 

หลายประเทศเริ่มมีมาตรการต่างๆ เพื่อแก้ไขไม่ให้ผู้คนเสพติด Social Network จนไม่เป็นอันทำอะไรอื่น ออสเตรเลีย เดนมาร์ก มาเลเซีย กำหนดอายุขั้นต่ำใช้งาน Social Network

เกาหลีห้ามใช้งานในโรงเรียน สหราชอาณาจักรมีข้อกำหนดในการออกแบบบริการของ Social Network ให้ดูแลความปลอดภัยในการใช้งานของเด็ก ซึ่งคาดว่าจะป้องกันการเสพติดได้ในระดับหนึ่ง

Feature ที่ส่งเสริมให้เกิดการเสพติด ที่สำคัญมีตั้งแต่การเปิดให้ดูสาระใน Social Network ได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่มีขีดจำกัด เปิดเรื่องนี้ แล้วต่อเรื่องนั้นไปได้เรื่อยๆ สมองของผู้ใช้จึงไม่มีโอกาสได้รับสัญญาณเตือนถึงการสิ้นสุด ดูแล้วดูอีกไปได้เรื่อยๆ เป็น Infinite scroll ที่มีอิทธิพลต่อการเสพติดมากที่สุด

ถ้าจะสู้เรื่องนี้ ต้องเตือนตนเองว่าจะไปต่ออีกนานแค่ไหน มาดูครั้งนี้ตั้งใจจะมาดูอะไร แล้วอย่าเผลอตนเองไปเป็นการติดตามอย่างต่อเนื่อง คงเคยเจอบ้างที่ตั้งใจจะดูอะไรสักอย่าง ซึ่งน่าจะใช้เวลาไม่กี่นาที กลายเป็นหมดเวลาไปนานนับชั่วโมงกับ Infinite scroll

แต่ก่อนสาระต่างๆ ที่สะสมใน Social Network เราอยากรู้อะไรก็ต้องค้นเอง ค้นได้ไม่นานก็จะเบื่อ เลิกค้นเลิกใช้ Feature นำเสนอสาระโดย AI สังเคราะห์จากพฤติกรรมการใช้งานของเรา ทำให้เราอาจเสียเวลาไปกับเรื่องที่ไม่ตั้งใจจะดูจะค้น

แต่พอได้รับการแนะนำก็ยอมดูสักหน่อย ดูบ่อยๆ เลยกลายเป็นหมดเวลาไปกับ Social Network มากกว่าที่ตั้งใจไว้หลายเท่า ใจแข็งกับเรื่องที่ AI แนะนำมา ถามตัวเองว่าคุ้มหรือไม่ที่จะหมดเวลาไปกับเรื่องนั้น รู้แล้วจะได้อะไรขึ้นมาบ้าง

สาระที่เป็นวิดีโอสั้น 5 - 30 วินาที ทำให้เราตัดสินใจยอมดูสาระเหล่านั้นเร็วขึ้น คิดแค่ว่าดูแค่ไม่กี่วินาที ไม่น่าจะเสียเวลาอะไรมากนัก ผนวกเข้ากับ Infinite scroll อาจทำให้เราหมดเวลาเป็นชั่วโมงกับวิดีโอสั้นเหล่านี้

โดยที่ดูแล้วจะว่าได้ความรู้ ก็ไม่ชัดเจนนัก สนุกก็ไม่แน่ว่าจะสนุก มีสารพัดอารมณ์ที่กระตุ้นขึ้นจากวิดีโอสั้นที่ดูไปอย่างต่อเนื่อง ดูมากเข้าก็สับสนอารมณ์ไปอีก

พอรู้ว่าเรื่องนี้มีคนกด Like กด Follow มากๆ แม้จะไม่ใช่เรื่องที่เรารู้แล้วจะเกิดประโยชน์อันใด แต่ด้วยความเชื่อในจำนวนคนชอบคนติดตาม เราก็ตามดูเรื่องนั้นไปด้วย ดูแบบ Infinite scroll ด้วยอีก เลยหมดเวลาไปกับเรื่องที่คนชอบคนติดตาม ทั้งที่เดิมไม่ได้ใส่ใจเรื่องนั้นอยู่เลย 

การกด Like กด Follow เป็นอีก Feature หนึ่งที่กระตุ้นให้ผู้คนเสพสาระที่ไม่ได้ตั้งใจมากมายกว่าที่คาดไว้ เพราะเห็นว่ามีคนชอบคนติดตาม ตั้งใจไว้หน่อยว่า ไม่ว่าจะกี่ Like กี่ Follow ถ้าไม่เกี่ยวกับฉัน อย่าเผลอไปตามดูเด็ดขาด ถ้าไม่อยากหมดเวลาไปกับSocial Network เกินสมควร

การแจ้งเตือน หรือการเริ่มต้นแสดงวิดีโอโดยอัตโนมัติ มีส่วนทำให้เราเกาะติดกับ Social Network โดยไม่ได้ตั้งใจ Infinite scroll ทำให้เราค้างอยู่กับสาระเหล่านั้นไปเรื่อย ๆ อย่าปล่อยใจไปกับการแจ้งเตือนว่า มีสาระใหม่ มีวิดีโอใหม่ที่คุณอาจจะสนใจ ตั้งใจไว้เลยว่า เราสนใจอะไร เราจะค้นเองหาเอง

Feature ที่เล่ามานี้พบเห็นกันทั่วไปใน Social Network โดยเป้าหมายสำคัญคือ ไม่ให้มีจุดสิ้นสุดปรากฏให้เห็น เพื่อให้สมองไม่ได้รับสัญญาณเตือนว่าหยุดได้แล้ว การกระทำนั้นจึงดำเนินต่อไปโดยไม่รู้ตัวตน

ในทำนองเดียวกับที่ใช้กันอยู่ในเครื่องเล่นการพนันหลายชนิด ทำให้เล่นการพนันจนหมดตัว Feature ที่ทำให้เรารู้สึกว่าทำได้ง่าย ๆ เช่นวิดีโอสั้น ตรึงเราไว้ให้นานที่สุด แม้ว่าเราจะหยุดไปแล้วก็ยังมี Notification ในรูปแบบต่างๆ มาชวนเรากลับไปสู่ Social Network

วันนี้เสพติดง่ายมาก ทั้งเด็ก ทั้งผู้ใหญ่ แต่เลิกยากมากๆ ถ้าไม่ตั้งใจจริงๆ