ศูนย์กลางอุดมศึกษาแห่งใหม่ของ ASEAN

มาเลเซียมีนักศึกษาต่างชาติจากหลากหลายประเทศเข้ามาศึกษามากมายกว่าประเทศอื่น ๆ ใน ASEAN และเป็นไปอย่างต่อเนื่องคงเส้นคงวา ไม่เพิ่มลดวูบวาบตามสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น 

ถ้านักศึกษาต่างชาติอยากได้การศึกษาชั้นนำของโลกในแบบฉบับของมาเลเซียก็จะเลือกเรียนในมหาวิทยาลัยของมาเลเซีย แต่ถ้าอยากได้การศึกษาชั้นนำของโลก ตามแนวทางของสหราชอาณาจักร หรือออสเตรเลีย ก็จะเลือกเรียนในมหาวิทยาลัยจากสหราชอาณาจักรหรือออสเตรเลียที่มาเปิดดำเนินการในมาเลเซีย

ซึ่งเป็นการเปิดมหาวิทยาลัยทำการเรียนการสอนเต็มรูปแบบ ไม่ใช่เป็นแค่หลักสูตรร่วมระหว่างมหาวิทยาลัยจากต่างประเทศกับมหาวิทยาลัยในประเทศ ที่พบเจออยู่มากมายในบ้านเรา 

ในมาเลเซียเป็นการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ เพื่อจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่ดำเนินการตามแนวทางอุดมศึกษาของประเทศที่มาลงทุนนั้น

มาเลเซียกำหนดกลยุทธ์ให้อุดมศึกษาเป็นเสมือนสินค้าส่งออก จึงจัดระบบนิเวศที่อำนวยความสะดวกให้มหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงจากต่างประเทศ สามารถเข้ามาลงทุนดำเนินการได้โดยสะดวกและคุ้มค่ากับการลงทุน 

กลยุทธ์นี้มีมากว่ายี่สิบปีและยังคงเดินหน้าสร้างความสำเร็จให้มาเลเซียเป็นศูนย์กลางอุดมศึกษาของ ASEAN มาจนตราบเท่าทุกวันนี้ หลายมหาวิทยาลัยประสบความสำเร็จในการเปิดดำเนินการในต่างประเทศ เช่น NewYork University เปิด NYU Abu Dhabi Monash University เปิดมหาวิทยาลัยในมาเลเซีย University of Nottingham เปิดทั้งในมาเลเซียและจีน 

มหาวิทยาลัยกลุ่มนี้มองไปที่ประเทศที่มีประชากรหนุ่มสาวในสัดส่วนที่สูง มองไปที่ประเทศที่ชนชั้นกลางกำลังเติบโต พ่อแม่มีเงินทองมากขึ้น พร้อมที่จะจ่ายเงินแพงขึ้น เพื่อให้ลูกหลานได้รับการศึกษานานาชาติ โดยไม่ต้องเดินทางไปต่างประเทศ

มองไปที่ประเทศที่ผู้คนมีทักษะภาษาต่างประเทศที่ดี มองไปที่ประเทศที่มีระบบนิเวศที่รัฐสนับสนุนการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในด้านการศึกษา ซึ่งสรรพสิ่งเหล่านี้กำลังปรากฏขึ้นในเวียดนาม เวียดนามวันนี้ คืออดีตของมาเลเซียเมื่อสิบยี่สิบปีก่อน

มีอย่างน้อยสองมหาวิทยาลัยจากต่างประเทศ ที่มาลงทุนเปิดกิจการในเวียดนาม ในขณะที่บ้านเราแทบทั้งหมดเป็นเพียงการร่วมมือเฉพาะกิจกับมหาวิทยาลัยจากต่างประเทศ แม้จะเป็นมหาวิทยาลัยที่โด่งดัง แต่ก็ไม่ปรากฏการลงทุนโดยตรงจากมหาวิทยาลัยเหล่านั้นในประเทศไทย หลายแห่งยังแสวงหารายได้โดยตรงจากมหาวิทยาลัยในบ้านเราเสียอีก 

เวียดนามมีโอกาสมากกว่าในการที่มหาวิทยาลัยจากต่างประเทศ ที่มาลงทุนในเวียดนามจะประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืน จากการที่มีคนรุ่นหนุ่มสาวในครอบครัวชนชั้นกลางเป็นจำนวนมาก

รัฐบาลเวียดนามมองอุดมศึกษาเป็นมากกว่าการศึกษา แต่ผนวกอุดมศึกษาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์เศรษฐกิจและอุตสาหกรรม เปิดโอกาสให้มหาวิทยาลัยที่ติดอันดับโลกลงทุนจัดตั้งวิทยาเขต หรือจัดตั้งมหาวิทยาลัยเต็มรูปแบบได้ โดยขอเพียงมีเงินลงทุนขั้นต่ำ 20 ล้านเหรียญ

เวียดนามมีกลยุทธ์ชาติในเรื่องการเป็นศูนย์กลางอุดมศึกษาไว้ชัดเจน จึงมีกฎหมายในเรื่องการจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่มีขั้นตอนไม่ยุ่งยาก รัฐหนุนเต็มที่ ศักยภาพเต็มเปี่ยม 

แต่ภาพลักษณ์ความเป็นอุดมศึกษานานาชาติในวันนี้ ยังเทียบไม่ได้กับมาเลเซียเมื่อยี่สิบปีก่อน วันนี้ยังไม่มีแรงส่งจากมหาวิทยาลัยที่มาตั้งอยู่แล้วในเวียดนามในการดึงดูดมหาวิทยาลัยใหม่ๆตามเข้ามา เวียดนามยังไม่เป็นที่นิยมของนักศึกษาจากต่างประเทศ

วันนี้การลงทุนจัดตั้งมหาวิทยาลัยจากต่างประเทศ จึงเป็นเพียงการทำให้ระบบอุดมศึกษามีความเข้มแข็งและหลากหลายมากขึ้นสำหรับคนในประเทศ 

แต่หากเวียดนามสามารถยกระดับภาพลักษณ์ความเป็นสากลได้มากขึ้นถึงระดับหนึ่ง เวียดนามมีโอกาสที่จะกลายเป็นศูนย์กลางอุดมศึกษาแห่งใหม่ของ ASEAN โดยมีคนหนุ่มสาวจากประเทศข้างเคียงที่เคยร่วมงานกันมาอย่างใกล้ชิดเป็นลูกค้าสำคัญ

ถ้าวันนั้นมาถึง ก็จะเป็นฝันสลายอีกเรื่องหนึ่งของบ้านเรา ที่ป่าวประกาศเสมอว่า เราจะเป็นศูนย์กลางสารพัดเรื่องของ ASEAN