Sex tape ไม่ใช่แค่กิจของ Feminism

นั้นแทบจะเป็นไปในทิศทางเดียวกัน คือ “ผู้นำคลิปไปเผยแพร่” ย่อมต้องรับผิดชอบ เพราะมนุษย์ทุกคนมีเสรีภาพในการบริหารจัดการสิทธิเหนือร่างกายและความเป็นส่วนตัวของตนเองทั้งสิ้น 

ทว่า สังคมและบริบทแวดล้อมในโลกปัจจุบันมีความซับซ้อนกว่านั้นมาก ไม่ใช่ทุกกรณีที่ผู้กระทำผิดจะถูกนำตัวมาลงโทษได้ตามที่สังคมคาดหวัง กอปรกับในหลายกรณีที่ผ่านมามีเพียงฝ่ายเหยื่อเสียอีกที่แบกรับความเสียหายนานัปการ ทั้งด้านชื่อเสียง และสภาพจิตใจจากผู้ใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ถาโถมกันเข้ามาสำเร็จความใคร่ทางศีลธรรมด้วยการกล่าวโทษเหยื่อ

ข้อเท็จจริงที่ปฏิเสธได้ยากอยู่ที่ว่าการถ่าย Sex tape เก็บไว้ไม่ต่างจากการเพิ่มความเสี่ยง (ที่เกินจำเป็น) ให้แก่ตนเอง หากล้อกับน้ำคำจากสำนักคิดมาร์กซิสม์ (Marxism) อาจกล่าวได้ว่าปัจจุบันชีวิตมนุษย์ต่างก็ตกอยู่ในวังวนของความเสี่ยงตลอดเวลา (precarious life)

โดยเฉพาะความเสี่ยงที่ยากจะควบคุมจากเทคโนโลยีสมัยใหม่ ต้องไม่ลืมว่าเครื่องมือทุกชนิด อาทิ โทรศัพท์มือถือ ระบบ Cloud ไปจนถึงคอมพิวเตอร์ล้วนถูกเจาะระบบรักษาความปลอดภัยได้ทั้งนั้น แม้มีการติดตั้ง Two-factor authentication (2FA) 

ในหลายโอกาสข้อมูลสำคัญไม่ได้หลุดสู่สาธารณะเพราะเจอ Hacker เล่นท่ายาก แต่มาพลาดน้ำตื้นตรงการใช้บริการร้านตู้กระจกตามห้างสรรพสินค้าด้วยซ้ำ โดยมีความประมาทเป็นต้นตอล้วน ๆ อย่าลืมว่า Sex tape ก็เป็นสินค้าชนิดหนึ่งที่ถูกนำไปขายทอดตลาดได้ก่อนจะเข้าสู่วงจรของแพลตฟอร์มรับชมสาธารณะอย่าง VK และ PornHub 

น่าเสียดายที่บริษัทเอกชนและสถานอุดมศึกษาในไทยไม่ได้คำนึงถึงความเสี่ยงและภัยคุกคามสมัยใหม่ที่เข้ามาประชิดตัวสมาชิกในสังกัดมากนักเมื่อเทียบกับประเทศพัฒนาแล้ว

ตัวอย่างสำคัญเห็นได้จากบริษัทข้ามชาติหลายแห่งมีนโยบายให้ฝ่าย IT ทยอยสร้างการตระหนักรู้แก่พนักงานถึงความเสี่ยงลักษณะดังกล่าว (Digital literacy) มาตั้งแต่หลังยุค Y2K มีโทรศัพท์มือถือฝาพับรุ่นบุกเบิกที่สามารถถ่ายทำคลิปขณะมีเพศสัมพันธ์ได้แพร่หลาย 

ยิ่งห้วงหลังมานี้เป็นยุคทองของ smartphone ไฟล์เกือบทุกชนิดถูกคัดลอกเก็บไว้บนฐานข้อมูลออนไลน์ บางบริษัทสัญชาติสหรัฐสมัยนี้แค่ไม่เปลี่ยนรหัสผ่านตามวงรอบที่ฝ่าย IT กำหนดก็ถูกล็อกบัญชี/คอมพิวเตอร์แล้ว ดังนั้น ผู้ใดละเลยปัจจัยดังว่าและดูแลรักษาข้อมูลส่วนตัวแบบ “ตามยถากรรม” ย่อมตกเป็นเป้านิ่งในการเจาะข้อมูลไปใช้ประโยชน์โดยปริยาย

“Information is the new gold” ไม่ใช่วลีที่เกินความเป็นจริง การบริหารจัดการสิทธิเหนือร่างกายของตนเองตามหลัก my body, my choice เป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถกระทำได้

แต่สังคมควรช่วยส่งเสริมการตระหนักรู้แก่กันด้วยว่าเมื่อใดก็ตามที่การบริหารสิทธิลักษณะดังกล่าวมันคาบเกี่ยวไปถึงปริมณฑลที่เกินขีดความสามารถในการควบคุมของปัจเจก โดยเฉพาะระบบเทคโนโลยี ผู้ใช้งานทุกคนควรรับรู้ว่าตนต้องแบกรับความเสี่ยงที่ตามมาภายหลังการกระทำนั้น ๆ ด้วยว่ามันอาจมีแนวโน้มนำไปสู่ผลที่ไม่พึงประสงค์ในท้ายที่สุด 

เหนือสิ่งอื่นใด ปัจจัยที่ควรกังวลมากที่สุด ไม่ได้มีเพียง Digital literacy แต่เป็นข้อบกพร่องจากมนุษย์ผู้ใช้งาน (human error) ในที่นี้ไม่ได้เจาะจงไปที่เหยื่อ แต่หมายรวมถึงคนรักและอดีตคนรักที่เคยมีบทบาทถ่ายทำ Sex tape ด้วย

ขนาดเครื่องมือที่ถูกออกแบบโดยบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำติด 1 ใน 5 อันดับโลกยังมีรูรั่วได้ นับประสาอะไรกับสภาพจิตใจรัก-โลภ-โกรธ-หลงของมนุษย์ที่เปลี่ยนแปลงอยู่เป็นนิตย์

ที่กล่าวทั้งหมดนี้ แม้มีกลิ่นอายของการใช้กรอบคิดแบบชายเป็นใหญ่มาอธิบาย (mansplaining) แต่ไม่ใช่การกล่าวโทษเหยื่อ หากสังคมต้องการขับเคลื่อนประเด็นดังกล่าวนี้อย่างจริงจัง ควรไปให้ไกลกว่าข้อถกเถียงตามกรอบ Feminism ใครผิด-ใครถูก เนื่องจากคำตอบมีข้อเดียวอยู่แล้ว 

สิ่งที่ควรทำมากกว่า คือ สถาบันทางสังคมแต่ละหมวดหมู่จะผลักดันประเด็นข้างต้นนี้อย่างไรให้เยาวชน และผู้มีแนวโน้มตกเป็นเหยื่อในอนาคตทั้งหลายรับทราบทั่วกันว่า Sex tape นั้นมีมูลค่าไม่ต่างจากสินทรัพย์อื่น ๆ ที่ผูกติดกับต้นทุนชีวิตของผู้ผลิต

ระดับความหวงแหนสินทรัพย์นั้น ๆ จึงไม่ควรน้อยไปกว่าสินทรัพย์ประเภทเงินตรา หากตกไปอยู่ในมือผู้อื่นย่อมสร้างความเดือดร้อนต่อเจ้าของทั้งสิ้น ในทางปฏิบัติแล้วจึงควรเก็บไว้ที่ตนเองเท่านั้น

ท้ายสุด สังคมจะก้าวเข้าสู่บริบท my body, my choice ได้อย่างสมบูรณ์ ก็ต่อเมื่อ ‘choice’ มาพร้อม Digital literacy และหน้าที่ในการแบกรับความเสี่ยงที่เกินควบคุมของปัจเจกเอง ซึ่งเป็นฉากทัศน์อันพึงประสงค์ที่สุด เพราะจะมีผู้เสียหายได้บทเรียนจากความผิดพลาดของตนเองน้อยลงอีกเยอะ