วันพฤหัสบดี ที่ 19 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

ต้นทุนน้ำแกร่ง! น้ำใช้การในเขื่อนพุ่ง 74% พร้อมรับหน้าแล้ง

สทนช. เผยสถานการณ์น้ำในเขื่อน 19 พ.ย. 69 ภาพรวมแตะ 82% น้ำใช้การได้ 42,126 ล้าน ลบ.ม. การันตีน้ำเพียงพอตลอดฤดูแล้ง 69/70 หนุนเกษตรกรเพาะปลูกเต็มที่

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) รายงานสรุปสถานการณ์น้ำภาพรวมของประเทศไทย ประจำวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 เผยปริมาณน้ำเก็บกักในอ่างเก็บน้ำทั่วประเทศอยู่ในเกณฑ์ดีเยี่ยมที่ร้อยละ 82 เพียงพอต่อการใช้งานตลอดฤดูแล้งปี 2569/2570 ขณะที่สภาพอากาศประเทศไทยตอนบนเริ่มเข้าสู่โหมดอากาศเย็นลงและมีลมแรง ด้านพื้นที่ภาคใต้ต้องเฝ้าระวังฝนตกหนักถึงหนักมากและคลื่นลมแรงในอ่าวไทยช่วงวันที่ 20-22 พฤศจิกายนนี้

สรุปสภาพอากาศและการคาดการณ์ฝนทั่วไทย (19-22 พ.ย. 69)

จากการติดตามสภาพอากาศของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ พบว่าบริเวณความกดอากาศสูงหรือมวลอากาศเย็นกำลังปานกลางถึงค่อนข้างแรงจากประเทศจีนได้แผ่ลงมาปกคลุมประเทศไทยตอนบนและทะเลจีนใต้แล้ว ส่งผลให้ลักษณะอากาศในแต่ละภูมิภาคมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน ดังนี้

ประเทศไทยตอนบน (ภาคอีสาน ภาคเหนือ ภาคกลาง กรุงเทพฯ และภาคตะวันออก)

อุณหภูมิจะลดลงพร้อมกับมีลมแรง โดยพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะสัมผัสกับอากาศที่เย็นลงก่อนเป็นอันดับแรก จากนั้นความเย็นจะแผ่ขยายไปยังภาคเหนือ ภาคกลาง รวมทั้งกรุงเทพมหานครและปริมณฑล และภาคตะวันออกตามลำดับ อย่างไรก็ตาม ยังคงมีฝนเกิดขึ้นได้บางพื้นที่บริเวณภาคเหนือ และด้านตะวันตกของภาคกลาง ซึ่งเป็นผลกระทบช่วงเปลี่ยนผ่านของมวลอากาศ

การคาดการณ์พื้นที่ภาคใต้ (วันที่ 20-22 พฤศจิกายน 2569)

ในช่วงระหว่างวันที่ 20 ถึง 22 พฤศจิกายน 2569 บริเวณภาคใต้จะมีฝนตกหนักหลายพื้นที่ และมีฝนตกหนักมากบางแห่ง ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงภัยควรเฝ้าระวังน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ส่วนสถานการณ์คลื่นลมบริเวณอ่าวไทยและทะเลอันดามันจะมีกำลังแรงขึ้น โดยเฉพาะบริเวณอ่าวไทยตอนล่างที่มีฝนฟ้าคะนอง คลื่นทะเลอาจสูงมากกว่า 3 เมตร ชาวเรือควรเดินเรือด้วยความระมัดระวังและหลีกเลี่ยงการเดินเรือในบริเวณที่มีฝนฟ้าคะนอง

สถานการณ์น้ำอ่างเก็บน้ำภาพรวมและรายภาค มั่นใจน้ำเพียงพอตลอดฤดูแล้งสำหรับความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำในภาพรวมของประเทศไทย อ่างเก็บน้ำทั่วประเทศมีปริมาณน้ำรวมอยู่ที่ 66,253 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) หรือคิดเป็น 82% ของความจุเก็บกัก โดยมีปริมาณน้ำใช้การได้จริงอยู่ที่ 42,126 ล้าน ลบ.ม. หรือคิดเป็น 74% ซึ่งถือเป็นต้นทุนน้ำที่อยู่ในเกณฑ์สมบูรณ์มาก

  • ภาคเหนือ มีปริมาณน้ำ 21,025 ล้าน ลบ.ม. (76%)
  • ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีปริมาณน้ำ 8,165 ล้าน ลบ.ม. (68%)
  • ภาคกลาง มีปริมาณน้ำ 1,480 ล้าน ลบ.ม. (79%)
  • ภาคตะวันออก มีปริมาณน้ำ 2,883 ล้าน ลบ.ม. (91%)
  • ภาคตะวันตก มีปริมาณน้ำ 27,251 ล้าน ลบ.ม. (96%)
  • ภาคใต้ มีปริมาณน้ำ 5,449 ล้าน ลบ.ม. (70%)

จากตารางข้อมูล ณ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 จะเห็นได้ว่าพื้นที่ภาคตะวันตกและภาคตะวันออกมีปริมาณน้ำเก็บกักสูงถึง 96% และ 91% ตามลำดับ ส่วนภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคใต้ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีปริมาณน้ำอยู่ในเกณฑ์ 68% ถึง 79% ซึ่งเป็นระดับที่สามารถบริหารจัดการน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค การรักษาระบบนิเวศ และการเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การเฝ้าระวังอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลาง

ในส่วนของการประเมินสถานการณ์แหล่งน้ำขนาดใหญ่และแหล่งน้ำขนาดกลางทั่วประเทศ ข้อมูล ณ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 พบว่ามีแหล่งน้ำขนาดกลางที่มีปริมาณน้ำเก็บกักน้อยกว่า 30% ของความจุ จำนวนทั้งสิ้น 17 แห่ง แบ่งตามรายภาคได้ดังนี้

  1. ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 9 แห่ง
  2. ภาคตะวันออก จำนวน 3 แห่ง
  3. ภาคกลาง จำนวน 2 แห่ง
  4. ภาคตะวันตก จำนวน 2 แห่ง
  5. ภาคใต้ จำนวน 1 แห่ง

แม้ว่าจะมีแหล่งน้ำขนาดกลางบางส่วนที่มีปริมาณน้ำต่ำกว่าเกณฑ์ 30% แต่ทาง สทนช. ได้ประเมินร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว และคาดการณ์ว่าปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ในปัจจุบันจะเพียงพอสำหรับกิจกรรมการใช้น้ำทุกภาคส่วนตลอดจนถึงสิ้นสุดฤดูแล้ง ปี 2569/2570 โดยไม่ส่งผลกระทบต่อการขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภคของประชาชน

เจาะลึกสถานการณ์น้ำใน 4 เขื่อนหลักลุ่มน้ำเจ้าพระยา และ 2 เขื่อนหลักภาคใต้

ลุ่มน้ำเจ้าพระยาถือเป็นหัวใจสำคัญของการหล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรกรรมและเศรษฐกิจของภาคกลาง โดยข้อมูลสถานการณ์น้ำใน 4 เขื่อนหลักลุ่มน้ำเจ้าพระยา ณ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 มีรายละเอียดปริมาณน้ำเก็บกักดังนี้

  • เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ มีปริมาณน้ำ 921 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 106% ของความจุเก็บกัก (อยู่ในเกณฑ์น้ำเต็มความจุที่ต้องบริหารจัดการการระบายน้ำอย่างสมดุล)
  • เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน มีปริมาณน้ำ 872 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 93% ของความจุเก็บกัก
  • เขื่อนสิริกิติ์ มีปริมาณน้ำ 7,479 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 79% ของความจุเก็บกัก
  • เขื่อนภูมิพล มีปริมาณน้ำ 9,709 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 72% ของความจุเก็บกัก

การที่เขื่อนหลักทั้ง 4 แห่งมีปริมาณน้ำสะสมรวมกันในระดับสูงเช่นนี้ เป็นหลักประกันสำคัญว่าพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาจะมีน้ำใช้สนับสนุนการเพาะปลูกพืชฤดูแล้งและการผลักดันน้ำเค็มได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

ในขณะเดียวกัน สำหรับพื้นที่ภาคใต้ที่กำลังจะเผชิญกับสภาวะฝนตกหนักในช่วงวันที่ 20-22 พฤศจิกายน 2569 ทาง สทนช. ได้รายงานข้อมูลสถานการณ์น้ำใน 2 เขื่อนหลักภาคใต้ ณ วันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 เพื่อประเมินความสามารถในการรองรับน้ำฝน ดังนี้

  • เขื่อนรัชชประภา มีปริมาณน้ำ 4,203 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 75% ของความจุเก็บกัก (ยังมีพื้นที่ว่างเพียงพอสำหรับรองรับปริมาณน้ำฝนที่จะตกลงมาเพิ่มเติม)
  • เขื่อนบางลาง มีปริมาณน้ำ 784 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 54% ของความจุเก็บกัก (อยู่ในเกณฑ์ปานกลาง มีช่องว่างรองรับน้ำได้อีกจำนวนมาก)

แนวทางการเตรียมความพร้อมและคำแนะนำสำหรับประชาชน

จากข้อมูลสถานการณ์น้ำและสภาพอากาศทั้งหมด ประชาชนในแต่ละภูมิภาคสามารถวางแผนการใช้ชีวิตและการประกอบอาชีพได้ตามคำแนะนำดังนี้

  1. ประชาชนในพื้นที่ภาคใต้และชาวประมง ควรติดตามประกาศแจ้งเตือนสภาพอากาศอย่างใกล้ชิดในช่วงวันที่ 20-22 พฤศจิกายน 2569 เตรียมความพร้อมรับมือฝนตกหนักและน้ำท่วมขัง รวมถึงงดเดินเรือขนาดเล็กในบริเวณอ่าวไทยตอนล่างที่มีคลื่นสูงมากกว่า 3 เมตร
  2. ประชาชนในประเทศไทยตอนบน เตรียมพร้อมดูแลสุขภาพเนื่องจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงและอุณหภูมิที่ลดลง โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัว รวมถึงระมัดระวังอันตรายจากลมแรง
  3. เกษตรกรและผู้ใช้น้ำ แม้ว่าปริมาณน้ำภาพรวมทั้งประเทศจะอยู่ที่ 82% และเพียงพอตลอดฤดูแล้งปี 2569/2570 แต่การใช้น้ำอย่างประหยัดและวางแผนการเพาะปลูกให้สอดคล้องกับปริมาณน้ำในพื้นที่ โดยเฉพาะในเขตใกล้เคียงแหล่งน้ำขนาดกลาง 17 แห่งที่มีน้ำน้อยกว่า 30% ยังคงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อความยั่งยืนของทรัพยากรน้ำในระยะยาว