สทนช. สั่งเฝ้าระวัง 8 จังหวัดภาคใต้ รับมือฝนตกหนัก 2 ระลอก ช่วง 11-21 พ.ย. 69 เตือนพื้นที่ลาดเชิงเขาระวังน้ำป่าไหลหลากและดินโคลนถล่ม
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ประชุมด่วนติดตามสภาพอากาศและสถานการณ์น้ำทั่วประเทศ กำชับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเฝ้าระวังฝนตกหนักถึงหนักมากในพื้นที่ภาคใต้ 2 ระลอก เสี่ยงน้ำป่าไหลหลากและดินโคลนถล่ม พร้อมแจ้งเตือน 11 จังหวัดลุ่มน้ำเจ้าพระยารับมือการปรับเพิ่มการระบายน้ำท้ายเขื่อน นอกจากนี้ยังเร่งวางแผนจัดสรรน้ำฤดูแล้ง ปี 2569/2570 และเดินหน้าแก้ไขปัญหาสารหนูในจังหวัดเชียงราย รวมถึงปัญหามลพิษทางน้ำในจังหวัดปราจีนบุรีอย่างเร่งด่วน
นายชยันต์ เมืองสง เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เป็นประธานการประชุมติดตามสภาพอากาศและคาดการณ์สถานการณ์น้ำ โดยมีนายชุมลาภ เตชะเสน ผู้ช่วยเลขาธิการ สทนช. พร้อมด้วยผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุมอย่างพร้อมเพรียง ณ อาคารชลพิพัฒน์ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และผ่านระบบการประชุมออนไลน์ การประชุมในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อประเมินสถานการณ์น้ำในปัจจุบัน วางมาตรการรับมือในพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัติ และติดตามความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาด้านทรัพยากรน้ำที่อาจส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของประชาชนในหลายภูมิภาค
ภาคใต้เฝ้าระวังฝนหนัก 2 ระลอก เสี่ยงน้ำป่าไหลหลากและดินโคลนถล่ม
จากข้อมูลการคาดการณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา และสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) หรือ สสน. พบว่าอิทธิพลของมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือที่พัดปกคลุมอ่าวไทยและภาคใต้จะมีกำลังแรงขึ้น ส่งผลให้พื้นที่ภาคใต้ต้องเผชิญกับสภาวะฝนตกหนักถึงหนักมากบางแห่งต่อเนื่องกันถึง 2 ระลอก ได้แก่
- ระลอกที่ 1 ช่วงวันที่ 11–14 พฤศจิกายน 2569
- ระลอกที่ 2 ช่วงวันที่ 18–21 พฤศจิกายน 2569
พื้นที่เฝ้าระวังพิเศษครอบคลุม 8 จังหวัดภาคใต้ฝั่งตะวันออก ได้แก่ จังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส
ในการนี้ เลขาธิการ สทนช. ได้กำชับให้ทุกหน่วยงานในพื้นที่เตรียมความพร้อมขั้นสูงสุด โดยเร่งตรวจสอบความพร้อมของเครื่องจักร เครื่องมือ และเครื่องสูบน้ำให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานตลอด 24 ชั่วโมง รวมถึงติดตามสถานการณ์ฝนและระดับน้ำอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะพื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันออกซึ่งมีปริมาณฝนตกสะสมต่อเนื่องมาหลายวัน ส่งผลให้ชั้นดินอุ้มน้ำไว้ในปริมาณมาก ปัจจัยดังกล่าวจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเหตุน้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก และดินโคลนถล่มในพื้นที่ลาดเชิงเขาได้ง่ายขึ้น พร้อมกันนี้ได้สั่งการให้บูรณาการระบบการแจ้งเตือนภัยไปยังหน่วยงานระดับท้องถิ่นและเครือข่ายภาคประชาชน เพื่อให้ชุมชนในพื้นที่เสี่ยงสามารถอพยพหรือเตรียมพร้อมรับมือได้อย่างทันท่วงที
ลุ่มน้ำเจ้าพระยาแจ้งเตือน 11 จังหวัด เตรียมรับมือเพิ่มการระบายน้ำท้ายเขื่อน
สำหรับสถานการณ์น้ำในพื้นที่ภาคกลางและลุ่มน้ำเจ้าพระยา กรมชลประทานได้ออกประกาศแจ้งเตือนเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 เรื่องการปรับเพิ่มอัตราการระบายน้ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยาให้อยู่ในเกณฑ์ 1,000-1,200 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ซึ่งการปรับเพิ่มการระบายน้ำดังกล่าวจะส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาและพื้นที่ลุ่มต่ำนอกคันกั้นน้ำมีระดับเพิ่มสูงขึ้น
เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น กรมชลประทานได้ออกหนังสือด่วนที่สุดแจ้งไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาทั้ง 11 จังหวัด เพื่อเตรียมความพร้อมรับมือและเร่งประชาสัมพันธ์แจ้งเตือนประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำริมสองฝั่งแม่น้ำให้เฝ้าระวังสถานการณ์น้ำอย่างใกล้ชิดและขนย้ายสิ่งของขึ้นที่สูง
นอกจากนี้ ในส่วนของการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่รับน้ำนองหรือพื้นที่ลุ่มต่ำ 11 ทุ่งในลุ่มน้ำเจ้าพระยา คาดการณ์ว่าแผนการระบายน้ำออกจากทุ่งรับน้ำทั้งหมดจะสามารถดำเนินการและกลับเข้าสู่ภาวะปกติได้ในช่วงกลางเดือนมกราคม 2570 ทั้งนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังคงต้องติดตามสถานการณ์และบริหารจัดการการระบายน้ำอย่างต่อเนื่องและสมดุล เพื่อลดผลกระทบต่อพื้นที่เกษตรกรรมและชุมชนในพื้นที่ให้เหลือน้อยที่สุด
บริหารจัดการน้ำต้นทุนในเขื่อน เตรียมพร้อมรับมือฤดูแล้ง ปี 2569/2570
แม้ว่าในภาพรวมปัจจุบัน ปริมาณน้ำกักเก็บในอ่างเก็บน้ำและเขื่อนขนาดใหญ่ทั่วประเทศจะอยู่ในเกณฑ์ที่ค่อนข้างสูง แต่ สทนช. ไม่ได้นิ่งนอนใจ โดยได้เน้นย้ำให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งวางแผนการจัดสรรน้ำในช่วงฤดูแล้ง ปี 2569/2570 อย่างรอบคอบและรัดกุม
เป้าหมายสำคัญของการวางแผนจัดสรรน้ำคือ การสร้างความมั่นคงด้านน้ำให้มีปริมาณเพียงพอต่อความต้องการใช้น้ำในทุกภาคส่วนตลอดช่วงฤดูแล้ง ทั้งในด้านการอุปโภคบริโภคของประชาชน การรักษาระบบนิเวศ การเกษตรกรรม รวมถึงภาคอุตสาหกรรม โดยในการจัดทำแผนจัดสรรน้ำจะต้องนำข้อมูลปริมาณน้ำต้นทุนจริงในแต่ละพื้นที่ มาพิจารณาร่วมกับแนวโน้มสภาพอากาศและปริมาณฝนคาดการณ์ของแต่ละลุ่มน้ำ เพื่อให้การบริหารจัดการน้ำเกิดประสิทธิภาพสูงสุดและป้องกันปัญหาการขาดแคลนน้ำในอนาคต
เร่งแก้ปัญหาคุณภาพน้ำ ติดตามสารหนูเชียงราย และมลพิษทางน้ำปราจีนบุรี
นอกเหนือจากประเด็นด้านปริมาณน้ำและภัยพิบัติทางธรรมชาติแล้ว ที่ประชุม สทนช. ยังได้ติดตามความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่วิกฤต 2 จังหวัดสำคัญ ได้แก่ จังหวัดเชียงราย และจังหวัดปราจีนบุรี
1. จังหวัดเชียงราย กรมควบคุมมลพิษได้รายงานผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำในแม่น้ำสายหลัก พบว่าส่วนใหญ่ยังคงมีคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์ดี อย่างไรก็ตาม ยังคงตรวจพบการปนเปื้อนของสารหนูเกินค่ามาตรฐานในบางจุด เพื่อยกระดับการเฝ้าระวังและตรวจสอบให้รวดเร็วยิ่งขึ้น กรมควบคุมมลพิษจึงเตรียมประสานความร่วมมือกับสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) ในการพัฒนาและนำชุดตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างง่าย (Test Kits) เข้ามาทดลองใช้งานในพื้นที่ ซึ่งจะช่วยให้เจ้าหน้าที่และชุมชนสามารถตรวจสอบการปนเปื้อนของสารหนูได้สะดวกและแม่นยำขึ้น ควบคู่ไปกับการเตรียมเปิดโต๊ะหารือร่วมกับประเทศเมียนมา เพื่อหาแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนข้ามพรมแดนในระยะยาวอย่างยั่งยืน
2. จังหวัดปราจีนบุรี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังเร่งดำเนินการเสนอเรื่องเพื่อประกาศให้พื้นที่ประสบปัญหาเป็น "เขตควบคุมมลพิษ" ภายหลังจากที่ตรวจพบปัญหามลพิษทางน้ำอย่างต่อเนื่อง พร้อมกันนี้ได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำ ตัวอย่างดิน และตะกอนดิน ส่งไปตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติมอย่างละเอียด เพื่อหาสาเหตุและแหล่งที่มาของมลพิษ โดยคาดว่าจะสามารถทราบผลการตรวจวิเคราะห์ที่ชัดเจนได้ภายในระยะเวลา 2-4 สัปดาห์
ทั้งนี้ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ยืนยันว่าจะทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการประสานงาน ติดตามข้อมูล และกำกับดูแลการดำเนินงานของทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง ทั้งในมิติของการเตรียมความพร้อมรับมืออุทกภัยและดินถล่ม การบริหารจัดการน้ำต้นทุนให้เพียงพอต่อการใช้งานในฤดูแล้ง ตลอดจนการฟื้นฟูและแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่ต่างๆ เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลข่าวสารการแจ้งเตือนความเสี่ยงอย่างรวดเร็ว ทันต่อเหตุการณ์ และช่วยบรรเทาผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่และทรัพย์สินของประชาชนให้ได้มากที่สุด
